Rầy nâu trong canh tác lúa ở ĐBSCL

Ở nước ta, lúa gạo là một loại thực phẩm hạt quan trọng trong bữa ăn hàng ngày, là nguồn sự sống của hàng triệu người. Những năm gần đây, với sự thâm canh tăng vụ và tiến bộ khoa học kỹ thuật được áp dụng trong sản xuất lúa giúp cải tiến chất lượng, năng suất lúa, cụ thể ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) trong hơn mười năm qua đã mang lại nhiều lợi ích, giúp đảm bảo an ninh lương thực cho cả nước đồng thời giúp nâng sản lượng lúa xuất khẩu.

Các thiên địch có ích cho lúa

Nhện nước: 

Tên khoa học là Lycosa psseudoannulata, có 8 chân cao như gọng vó, trên lưng có màu xám hoặc xanh đen, có hình cái nĩa màu trắng trên lưng. Nhện nước làm tổ trong những đám cỏ, rơm rạ mục trong ruộng lúa ngập nước hay ruộng cạn. Con cái thường đẻ khoảng 200 - 600 trứng trong 3 - 4 tháng vòng đời của chúng, mỗi lần đẻ 80 trứng trong một ổ và vác ổ trứng trên lưng. 

Khi ruộng lúa xuất hiện bướm sâu đục thân, sâu cuốn lá hoặc rầy nâu, chúng tìm đến dùng vòi hút chất dinh dưỡng bên trong con mồi. Gặp trứng của rầy nâu, chúng ăn từ 5-15 trứng/ngày. Mật độ nhện càng tăng khi số sâu hại tăng, khống chế được sâu hại không tăng quá lớn để phá hại cây trồng. 

Kiến vàng một loài thiên địch quí

Kiến vàng được xem là loại thiên địch lợi hại. Các bệnh thường gặp trên cam quýt như: Greening, sâu vẽ bùa, bệnh do bọ xít nhện…đều giảm nhiều khi nuôi kiến vàng trong vườn. Kiến vàng từ lâu đã được xếp vào hàng thiên địch lợi hại của ruộng đồng, vườn tược. Ở Trung Quốc vườn cam có kiến vàng có số trái rụng do bọ xít xanh rất ít, ít hơn khi dùng thuốc hóa học. Ở Châu Phi, kiến vàng không cho loại bọ xít hại dừa trên các vườn dừa phát triển. Nhiều nước, cây ca cao có kiến vàng sẽ không bị chuột phá. Trên xoài, sâu ăn lá không sống sót khi có kiến vàng cư trú. Đây là những nghiên cứu qua thực tế tại nông thôn nhiều nước và được các nhà khoa học công nhận.

Tuyến trùng hại khoai mỡ

Khoai mỡ (Dioscorea alata Linn.) là một trong 600 loài của giống Dioscorea được trồng làm cây lương thực rất lâu đời. Một số loài khác của Dioscorea cũng được con người trồng, hoặc khai thác từ cây dại để sử dụng như một loại lương thực như: D. esculenta Burk. (khoai từ), D. hispida Dennt. (củ nần), D. pierrel Prain. (củ từ nước), D. bulbifera Linn. (khoai dái)… Trên thế giới, cây khoai mỡ được trồng ở 3 vùng chính: Tây Phi, khu vực biển Thái Bình Dương (kể cả Nhật Bản) và các nước trong vùng biển Caribê. Tại Việt Nam, khoai mỡ cũng được trồng làm cây lương thực ở khá nhiều nơi trong đó có tỉnh Long An là một trong những nơi có diện tích khoai mỡ lớn và tập trung nhất.

Sâu hại chồi xoài và cây điều

Sâu đục cành non xoài (Chlumetia transversa và Alcicoides sp.): Chúng thuộc bộ cánh phấn. Thành trùng là con ngài nhỏ có sải cánh 1,75cm. Con cái đẻ trứng trên lá. Sâu non khi mới nở ra thì đục ngay vào lá, sau đó chúng đục thẳng vào đầu các ngọn non, chùm hoa, ăn rỗng phía trong làm cho chồi non, cành hoa bị héo đi hoặc gãy đổ.

Dùng kiến vàng hạn chế mật độ sâu hại

Trong vườn cây ăn trái nói chung và vườn cây cam quýt nói riêng, ngoài những loài côn trùng gây hại cho cây (mà ta quen gọi là sâu hại), còn có những loài côn trùng chuyên đi săn bắt ăn thịt (hoặc ký sinh) những con côn trùng gây hại để bảo vệ cây trồng, thuật ngữ chuyên môn gọi những con này là thiên địch của sâu hại. Để dễ hiểu, người ta còn đặt cho chúng những cái êtn đúng với chức năng của nó hơn, đó là: côn trùng có ích, hay những ngươì bạn của nhà nông. Một trong số những con này là con kiến vàng (Oecophylla smaragdina). Biết được lợi ích của con kiến vàng, nhà vườn đã tìm cách “dụ” chúng về “định cư” trên những cây ăn trái trong mảnh vườn nhà mình.

Côn trùng gây hại ca cao

Thời gian gần đây ca cao được xem như một loại cây công nghiệp đem lại hiệu quả cao cho bà con nông dân và được trồng rộng rãi. Trong quá trình canh tác loại cây này cũng thường gặp một số loại sâu hại nguy hiểm :

Cách phòng trị rầy mềm Toxoptera sp

Trên cây mãng cầu xiêm thường có nhiều con rầy rệp đeo bám trên nụ hoa, bông hoa và cả trên đọt non mới ra. Chúng có kích thước rất nhỏ cỡ nhỏ hơn hạt mè, hình bầu dục, đầu nhỏ nhưng bụng lại rất lớn, nhìn gần giống như giọt nước sắp rớt, mầu đỏ hồng hoặc mầu nâu đen. Chúng làm cho đọt non, lá non biến dạng cong queo, còi cọc, nếu mật số cao có thể làm cho nụ và bông hoa khô đi không đậu trái được.

Diệt côn trùng trong chăn nuôi

Chống mọt chuồng trại: Dùng 100g lưu hoàng nấu sôi với 1 lít nước. Nước còn đang nóng, dùng chổi sơn quét đều lên mặt tre, gỗ trong chuồng. Phương pháp này ngừa mọt rất hiệu quả, kéo dài tuổi thọ chuồng trại, đỡ tổn hao đầu tư và vệ sinh sạch sẽ chuồng nuôi.

Dùng bẫy dính màu bắt bọ trĩ trên các loài hoa lan

Bọ trĩ là loài côn trùng nhỏ bé ngắn hơn 0,1cm thường hút nhựa cây. Loài phổ biến, Thrips palmi Karny, thường được thấy trên các loài lan sinh trưởng ở Thái Lan.

Loài bọ trĩ này là đối tượng kiểm thực vật quan trọng. Sự hiện diện của chúng trên các bó hoa cắt xuất khẩu đồng nghĩa với việc các nước nhập khẩu sẽ từ chối chuyến hàng, hay nhất nhất yêu cầu phải xử lý khử trùng.

Quần thể bọ trĩ cần được kiểm soát thường xuyên, trên cơ sở phòng trừ tổng hợp. Có thể kiểm soát bọ trĩ hoặc bằng mắt thường hoặc sử dụng các bẫy dính.

Côn trùng gây hiện tượng da lu, da cám trên quả bưởi

Hiện tượng da lu, da cám trên trái bưởi long nói riêng và trên các loại trái thuộc họ cam quýt thực chất là do loài nhện gây ra. Triệu chứng do nhện hại gây nên hay bị nhầm lẫn với một số loại bệnh khác như bệnh sẹo hay còn gọi là bệnh ghẻ nhám do nấm Elsinoe fawcettii gây ra do loài côn trùng này có kích thước rất nhỏ mắt thường khó phát hiện nên ít được chú ý. Chỉ tính riêng trên các cây họ cam quýt (Citrus) các nhà khoa học đã bắt gặp tới 5 loài nhện hại với các đặc điểm và mức độ hại khác nhau.