• Bài chưa đọc !

    Thảo luận trong 'Chuyện trò linh tinh' , 27/12/14

    1. motnua Guest

      Người ta đi cấy lấy công,
      Haclong đi cấy còn trông nhiều bề.
      Trông trời, trông đất, trông mây,
      Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm.
      Trông cho chân cứng đá mềm,
      Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.

      Nghĩ sao nói vậy, giản dị, mộc mạc, tự nhiên nhưng chính những cái đó lại tạo nên sự rung động sâu sắc trong lòng người đọc. Nỗi băn khoăn lo lắng trong công việc của người nông dân quá lớn, như đúc lại thành khối nặng nề đè lên đôi vai gầy của họ, khiến chúng ta không khỏi xót xa, thương cảm.
      Nội dung bài ca dao thật đơn giản: người phụ nữ nông dân đi cấy lúa, chân ngập dưới bùn sâu mà lòng ngổn ngang trăm môi lo toan và thầm mong mưa thuận gió hòa để có được một mùa lúa tốt.



      nguoi ta di cay lay cong toi nay di cay con trong nhieu be


      Tục ngữ có câu: Công cấy là công bỏ, công làm cỏ là công ăn. Kể từ khi cắm cây mạ xuống ruộng cho đến khi gánh lúa về nhà, người nông dân phải làm bao công việc vất vả, cực nhọc; phải tính toán, trăn trở mọi bề. Nhiều khi lúa chín vàng đồng, chỉ một trận lũ lụt tràn qua là tay trắng lại hoàn tay trắng.

      Trong nghề nông, thường thì công việc cày bừa nặng nhọc dành cho đàn ông, còn việc nhổ mạ, cấy hái dành cho phụ nữ. Cho nên căn cứ vào giọng điệu, ta có thể đoán rằng nhân vật trữ tình đang bày tỏ nỗi niềm trong bài ca dao trên là một phụ nữ hay lam hay làm và rất có ý thức về công việc của mình. Trước hết là sự phân biệt rõ ràng giữa việc đi cấy của mình với những người thợ cấy khác:

      Người ta đi cấy lấy công
      Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.

      Đi cấy lấy công tức là đi cấy thuê. Cấy ít tiền ít, cấy nhiều tiền nhiều. Xong việc là phủi tay, chẳng ràng buộc trách nhiệm gì với chủ ruộng. Có vất vả cũng chỉ là vất vả tấm thân: Bán mặt cho đất, bán lưng cho giời, Đổi bát mồ hôi lấy bát cơm… (Tục ngữ).

      Còn mình thì đi cấy trên ruộng nhà. Đó là cơ sở để phân biệt giữa người làm thuê với người làm chủ. Vì thế mà sự trông mong, lo lắng nhiều bề cũng xuất phát từ đây. Tôi khác với người ta ở cách tính toán trăn trở, năm liệu bảy lo về công việc với một ý thức trách nhiệm cao và một vốn hiểu biết khá phong phú, toàn diện.

      Hai từ trông và bề ở câu thứ 2 thật hàm súc, đa nghĩa và được sử dụng rất chính xác. Từ trông vừa có nghĩa là quan sát, nhìn ngó, nhận xét, phân tích, vừa có nghĩa là lo lắng, mong đợi, hi vọng. Từ bề cũng vậy, vừa chỉ cái hữu hình tồn tại trong không gian (trời, đất, mây), vừa chỉ cái vô hình như nỗi mong đợi, ao ước hoặc chiêm nghiệm bằng tâm tưởng (nỗi lo thiên tai, niềm vui được mùa)…

      Có lẽ không có bài ca dao nào mà từ trông được lặp lại nhiều lần và độc đáo như ở bài này. Toàn bài chỉ có 6 câu mà từ trồng được dùng đến 9 lần, mỗi lần một nghĩa khác nhau.

      Ở câu thứ hai: Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề, nghĩa của từ trông gắn liền với nghĩa của từ nhiều bề, gợi lên hình ảnh một phụ nữ nông dân có tầm suy nghĩ, nhìn nhận công việc rất thấu đáo. Hình ảnh ấy sẽ được tiếp tục khắc họa rõ nét ở những câu sau. Đặc biệt là hai câu giữa bài với 7 từ trông gắn liền với 7 đối tượng cụ thể khác nhau (trời, đất, mây, mưa, gió, ngày, đêm) trong bối cảnh rộng lớn của không gian và thời gian:

      Trông trời, trông đất, trông mây,
      Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm.

      Các từ trông trên đây đều có thể hiểu theo hai hoặc ba lớp nghĩa và mỗi từ mang một sắc thái biểu cảm khác nhau.

      Nếu như ở câu: Trông trời, trông đất, trông mây, từ trông có nghĩa là quan sát và theo dõi liên tục sự thay đổi của thời tiết với thái độ băn khoăn, lo lắng, thì ở câu: Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đềm, từ trông lại có nghĩa là cầu mong. Mong sao mưa thuận gió hòa cho cây lúa tốt tươi, để người vơi bớt nỗi nhọc nhằn và chứa chan hi vọng. Đến hai câu cuối bài thì từ trông rõ ràng mang ý nghĩa là niềm hi vọng, là ước mong tha thiết:

      Trông cho chân cứng đá mềm,
      Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.

      Chân cứng đá mềm là thành ngữ chỉ sức mạnh và ý chí của con người, nhất là những người phải xông pha những công việc gian nan vất vả, thậm chí hiểm nguy. Trông cho chân cứng đá mềm nghĩa ,là mong sao cho bản thân có đủ sức khỏe và nghị lực để vượt qua mọi khó khăn, thử thách, có được niềm vui, niềm tin trong cuộc sống.

      Trời êm, biển lặng cũng là thành ngữ biểu hiện sự thuận hòa của thiên nhiên (thời tiết, khí hậu); cao hơn nữa là sự yên bình trong cuộc sống (xã hội trật tự, an ninh, không có chiến tranh, trộm cướp)…

      Càng hiểu rõ nội dung ý nghĩa của từ trông trong bài ca dao này, ta càng đồng cảm với nỗi lo toan vất vả của người nông dân. Từ đó, càng thêm thương thêm quý những giọt mồ hôi ngày ngày họ đổ xuống đồng để làm ra hạt lúa nuôi đời: Ai ơi bưng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
      Trong những bài ca dao trực tiếp bộc lộ cảm nghĩ của người nông dân trước công việc, khó tìm thấy bài nào vừa giản dị, tự nhiên, vừa hàm sục ý nghĩa như bài này.
       
      lệ đáanhmytran thích bài này.
      Đang tải...
    2. lecongtuananh

      lecongtuananh Nhà nông chính hiệu

      Bài viết:
      856
      Đã được thích:
      977
      Nghề nghiệp:
      tu do
      Đem bài văn lớp 8 vô đây làm gì hả thằng cu - phân tích cho đả - mà lại ko có kết luận

      Ý chú em muốn so sánh giữa đất thuê và đất nhà phải ko ? - So sánh làm gì cho mệt - " phận nghèo đi đến xứ mô củng nghèo "

      Khỏi phân tích thì anh củng biết thánh lông đen chết chắc - bon chen thành thị không được - tưởng về quê dể ăn - kha kha !

      " đất rừng sỏi đá mà trồng đu đủ - đúng là thánh " - khỏi suy tưởng củng biết vụ mùa của thánh tạo ra giống đu đủ " hot " ở VN - đu đủ tí hon - củng như dưa hấu tí hon đang " hot " vậy

      Nhưng theo kế hoạch gia đình thì gia đình thánh lông đen " bội thu " - chi phí thuê mổi tháng chỉ tốn 1 triệu - nếu để thánh tung hoành nơi phố thị có khi phải tốn 10 triệu / 1 tháng cơ

      Ngẫm người mà nghĩ đến ta - ôi buồn cho số phận - số phận ta nghèo ! - kha kha !!!
       
      Last edited: 27/12/14
    3. anhmytran

      anhmytran Nhà nông chuyên nghiệp

      Bài viết:
      6.600
      Đã được thích:
      4.808
      Nghề nghiệp:
      Về hưu
      Tấc đất tấc vàng là thành ngữ cổ.
      Có sức người, sỏi đá cũng thành cơm là thơ mới.

      Những câu trong văn học đó, nay là hiện thực.
      Người khôn của khó. Đất hoang ngày xưa, bây giờ
      muốn làm chủ, phải xếp vàng ròng cho kín đất
      mới mua nổi. Trước kia đói khổ, tôi sức dài vai
      rộng, làm quần quật từ tinh mơ đến lặn mặt trời
      mới kiếm đủ gạo ăn. Bây giờ thì ai cũng có cơm
      ăn như trong mơ của Bác Hồ. Vấn đề chỉ là làm
      giàu thôi, để có xe hơi, iphone mà xài.

      Bài viết của Hắc Long cũng là tâm tình của chúng
      ta khi đọc lại những thành ngữ, tục ngữ, dân ca
      truyền thống ngày xưa, mà nay đã mang tính thời
      sự nóng bỏng. Ai ngờ những câu nói nghìn năm tuổi
      vẫn còn đúng trong thời đại digital ngày nay?
       
      motnua thích bài này.
    4. Thuy-canh

      Thuy-canh Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      5.911
      Đã được thích:
      3.220
      Nghề nghiệp:
      Nông dân
      Hì hì, tại làm sao người ta có thể diễn-dịch ca-dao trên tràng giang đại hải như thế này? Là tại ngay câu đầu đã trật đường rầy!
       
      Last edited: 29/12/14
    5. motnua

      motnua Guest

      Trật đường ray thế nào bác ?
      Bác có thể nói rộng thêm được không ạ .
      Chân thành !
       
    6. Thuy-canh

      Thuy-canh Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      5.911
      Đã được thích:
      3.220
      Nghề nghiệp:
      Nông dân
      Lại còn cái vụ cấy thuê nữa?
      Sao bạn không trở lại ngay từ câu đầu. Còn bày ra cái vụ nhận tiền "công" bằng tiền nữa? Sai ngay chỗ đó! Dân ruộng thật sự hiểu ngay! Phải không nào?
       
      motnua thích bài này.
    7. lecongtuananh

      lecongtuananh Nhà nông chính hiệu

      Bài viết:
      856
      Đã được thích:
      977
      Nghề nghiệp:
      tu do
      Thời đại Analog bác nhé - Digital là dạng tín hiệu xưa rùi nhé - bây giờ là analog nhé !
       
    8. anhmytran

      anhmytran Nhà nông chuyên nghiệp

      Bài viết:
      6.600
      Đã được thích:
      4.808
      Nghề nghiệp:
      Về hưu
      Hình như bạn bị bệnh Lẫn. Bao nhiêu tuổi rồi?
      Analog là những năm 1960. Lúc ấy chưa có computer.
      Thật ra ở Mỹ đã có computer rồi, nhưng dân Mỹ
      chưa được xài. Năm 1990, Việt Nam mới có computer
      trong trường đại học. Ở Mỹ thì mới có Internet,
      chạy chậm rì. Sau đó Internet mới nhanh và có
      ipad, iphone.

      Bạn không biết Internet chạy digital sao?
       
    9. lecongtuananh

      lecongtuananh Nhà nông chính hiệu

      Bài viết:
      856
      Đã được thích:
      977
      Nghề nghiệp:
      tu do
      Sorry ! - nảo tôi bị loãng rùi !

      Thấy bác toàn chơi đồ cổ - lâu lâu hiện đại nên em nhầm !
       
      motnua thích bài này.
    10. Thuy-canh

      Thuy-canh Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      5.911
      Đã được thích:
      3.220
      Nghề nghiệp:
      Nông dân
      Tui gõ cửa, hỏi ông Gú-gồ, không thấy ổng nói, mà tui đọc một loạt các bài giải về bài ca-dao nầy. Bởi tui sống ở vùng quê, rất quê, nên bài ca-dao nầy, tui thấm thía tự-nhiên như máu chảy trong cơ-thể... nên đọc các bài gọi là giải, tui thông-cảm những vị giảng câu ca-dao ... đi cấy lấy công diễn tả nếp sinh-hoạt của dân quê, mà người trong phòng điều-hòa viết ra, không thể nào hiểu được.
      Thân.
      --- @ 1/1/15, Original Post Date: 30/12/14 ---
      Tui nghĩ, người bình câu ca-dao nầy là thuộc chế-độ Mẫu-hệ, nên đàn ông chỉ là hụ-hợ, là vai phụ, nên phụ-nữ chân cứng đá mềm.
      Tại sao không hiểu ca-dâu nầy với một suy-nghĩ mộc-mạc của dân quê. Sống với họ, đi cấy với họ để hiều bài ca-dao. Còn sống trong phòng lạnh, nhấp Whisky, bình-loạn thì vừa mới mở miệng ra là đã trật đường rầy, là... say (không sai) rồi! Phải không nào?
      Thân.
       
      motnua thích bài này.
    11. motnua

      motnua Guest

      Vâng tác giả bài văn này là @Sương Sâm - Hình như sương sâm con nhà giàu được ăn học từ nhỏ đến lớn nên không hiểu cày bừa là gì , đi cấy là gì - thực tế sương sâm chưa đi cầy , đi cấy bao giờ .
      Chỉ có đi cấy lúa vào buổi sáng sương ước áo lạnh vừa cấy mạ song thì vội vàng lên bờ ăn vội gói sôi - Khi đó mới hiểu được bài ca đi cấy .
       
      Thuy-canh thích bài này.

    Chia sẻ trang này

    Đang tải...
    Đang tải...