• Dismiss Notice

    Bài học muôn thủa của bà con Việt

    Thảo luận trong 'Điểm báo - Chuyện đó đây' , 2/12/13

    1. minhhai123 Lão nông

      Nguyễn Tấn Dũng » Kinh tế – Chính trị »
      Buôn bán với Trung Quốc: Phải biết “cách chơi”
      Chủ nhật, 01/12/2013, 17:22 (GMT+7)

      (Kinh tế) - Trung Quốc là thị trường lớn với nông sản Việt Nam, nhưng họ cũng có những cách buôn bán rất lạ, đó là mua cả những thứ như đỉa, móng trâu, ốc bươu vàng, rễ cây hồ tiêu…. với giá rất cao nhưng chỉ trong một thời gian ngắn.

      Các chuyên gia cho rằng, làm ăn với Trung Quốc là phải biết “cách chơi”, trong đó, phần “sân nhà” cần tạo sự liên kết khăng khít giữa doanh nghiệp và nông dân.
      mua bán giật cục, gây rối thị trường

      Cách đây vài tháng, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) phải “kêu trời”, do thương lái thu vét tôm nguyên liệu để bán cho Trung Quốc.

      Theo VASEP, ngoài tôm sú, tôm thẻ cỡ lớn, thương lái còn thu mua cả tôm thẻ cỡ nhỏ, loại trước đây thường “bỏ qua”.

      Nông dân đang đóng gói rễ cây lạ để bán cho thương lái Trung Quốc.

      “Họ không mua với giá cố định mà mua với giá cao hơn doanh nghiệp trong nước đang mua từ 15-20%. Gần như họ không quan tâm đến chất lượng, thậm chí còn thực hiện bơm chích tạp chất tăng trọng cho tôm”- một lãnh đạo VASEP nói.

      VASEP cho hay, thương lái chủ yếu là người miền Nam, còn chủ hàng thực sự hầu như không xuất hiện. Họ còn bổ sung hóa đơn có VAT, bắt tay với doanh địa phương hợp thức hóa hồ sơ khi lưu thông hàng hóa.

      Việc các thương lái gây rối loạn thị trường, khiến người dân thiếu thông tin có thể bị lừa đảo, giật tiền hoặc đầu tư ồ ạt vì lợi ích trước mắt, không theo quy hoạch.

      Theo VASEP, tình trạng trên sẽ khiến nhiều doanh nghiệp thiếu nguyên liệu chế biến, ảnh hưởng đến các hợp đồng đã ký với các đối tác.

      Việc ồ ạt thu mua xuất khẩu tôm nguyên liệu có thể dẫn đến tình trạng mất cân đối nghiêm trọng cơ cấu xuất khẩu, xuất thô nguyên liệu ngày càng tăng, ảnh hưởng xấu đến chiến lược phát triển ngành và hiệu quả đầu tư.

      “Khi thương lái mua theo hình thức trên, vấn đề chất lượng, đặc biệt kháng sinh và tạp chất trong tôm có nguy cơ không kiểm soát được, ảnh hưởng đến hình ảnh tôm của Việt Nam”, VASEP lo ngại.

      Ông Phạm Anh Tuấn, Phó Tổng cục trưởng thủy sản, Bộ nông nghiệp & Phát triển nông thôn (NN&PTNT), cũng cảnh báo, việc mua bán với Trung Quốc tiềm ẩn nhiều nguy cơ như giá tôm không ổn định, xúi giục việc bơm tạp chất hoặc mua theo kiểu quỵt nợ tiền của người nuôi.

      Tổng cục đã có công văn gửi địa phương, cảnh báo các nguy cơ trên.

      Cũng như thủy sản, có thời điểm khi giá heo ở miền Nam chỉ 38.000- 39.000 đồng/kg, thì thương lái hút hàng ra Bắc bán cho Trung Quốc với giá thu mua tại chuồng lên đến 41.000-42.000 đồng/kg.

      Điều lạ là họ toàn mua loại heo trên 100 kg trở lên, loại heo mỡ. Do giá lên, nên mỗi ngày ùn ùn hàng nghìn con được đưa ra khu vực biên giới phía Bắc.

      Theo ông Nguyễn Đăng Vang, Chủ tịch Hội chăn nuôi Việt Nam, người nuôi không nên xác định nuôi lợn trên 1 tạ làm sản phẩm lâu dài, vì nhiều rủi ro, không hiệu quả.

      Về bản chất, không ai nuôi đến 1,2 tạ vì chi phí “vỗ béo” 1kg mỡ sẽ tốn thức ăn hơn loại thịt khác, nên không hiệu quả. Nếu sản xuất nhiều, sau này ứ đọng, không bán được, chỉ thiệt người nuôi, ông Vang nói.

      Lãnh đạo Cục chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) cho hay, việc Trung Quốc mua với giá tăng lên, đó là tín hiệu mừng, giúp người nuôi đỡ phần nào nào thu lỗ trong thời gian qua.

      Tuy nhiên, lãnh đạo cục Chăn nuôi cũng lưu ý, bà con cũng nên cảnh giác khi buôn bán với Trung Quốc, vì thị trường này vốn không bền vững. Họ nhập khẩu hàng hóa không theo một quy luật nào, có tháng mua ồ ạt, nhưng đùng một cái, họ dừng.

      Cục Chăn nuôi cảnh báo, tốt nhất bà con cứ chăn nuôi bình thường. Người Trung thích thịt lợn mỡ nhiều hơn, do đó nếu cứ chạy theo Trung Quốc thì khi họ đột ngột dừng thu mua, giá lợn lại ế ẩm.

      Không chỉ mua gom các nông sản, lâm, thủy sản chính của ta như gạo, cao su, thủy sản, sắn… đến những thứ gọi khó hiểu như đỉa, móng trâu, lá dừa, lá điều khô, rễ tiêu, phân trâu, rễ sim, ốc bươu vàng…

      Việc thu mua các sản phẩm này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, mua với giá cao. Chẳng hạn, khoảng mười năm trước, thương lái Trung Quốc mua móng trâu giá 1 triệu, khi giá trâu chỉ 5 triệu đồng/con, kết cục có nơi trâu chết hàng loạt. Đến lượt thu mua ốc bươu vàng, đỉa, rồi thu gom “chè bẩn”, sản xuất bằng cách trộn phân lân, trộn bùn đất.

      Những cách thu mua trên, để lại hậu quả lâu dài cho người người dân, và nền kinh tế nước ta.

      Theo ông Trần Cao Mưu, Tổng Thư ký Hội Nghề cá Việt Nam, việc thương lái TQ thu mua đủ thứ, từ móng trâu, đỉa, đến rễ sim… là lộ rõ ý đồ phá hoại ngành sản xuất nông nghiệp nước ta.

      Trong khi đó, rất nhiều hàng lậu như cá tầm, ốc, ếch, cá tràu…và nhiều hàng lậu khác từ Trung Quốc tuồn vào nước ta.

      Như cá tầm, họ nuôi theo công nghệ vỗ béo rất nhiều chất tăng trọng, giá rẻ rồi nhập lậu vào nước ta, bóp nghẹt ngành cá tầm trong nước còn non trẻ.

      Phải biết “cách chơi” với Trung Quốc

      Theo các chuyên gia kinh tế, Trung Quốc là thị trường rất lớn, dễ tính, yêu cầu không cao, thượng vàng hạ cám có thể bán được, chúng ta cần tận dụng, và phải biết cách chơi.

      Tuy nhiên, lâu nay, Việt Nam xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc chủ yếu qua đường tiểu ngạch, không có hợp đồng.

      Hàng của ta mang lên biên giới mới thỏa thuận, chấp nhận giá nào thì bán giá nấy, nên rủi ro là điều khó tránh khỏi.

      Không ít những lần xe chuối, dưa dấu, thanh long… xếp hàng dài hàng km, ứ đọng ở cửa khẩu, do phía Trung Quốc ép giá, cấm biên.

      Một chuyên gia kinh tế cho biết, hiện tượng thương lái Trung Quốc về tận vườn vải, ruộng khoai lang để chọn lựa hàng rồi xuất đi cho thấy, họ buôn tận gốc, bán tận ngọn. Bóng dáng các doanh nghiệp Việt Nam đang quá mờ nhạt trong các giao dịch hàng nông sản. Do đó, gần như không thể dự báo được nhu cầu thị trường, hay có thể điều tiết được giá cả.

      Ông Đoàn Xuân Hòa, Phó cục trưởng Chế biến Thương mại Nông lâm thủy sản và Nghề muối (Bộ NN&PTNT) cho biết, xuất tiểu ngạch là dạng ăn tươi, bán tươi. Việc này, nếu mối quan hệ giao thương chưa bền vững, chắc chắn sẽ có rủi ro.

      Theo ông, những doanh nghiệp mua bán kiểu tiền trao, cháo múc; hay có lấy hàng đổi hàng sẽ đỡ rủi ro hơn. Tuy nhiên, xuất tiểu ngạch là tạo điều kiện tiêu thụ, vì vừa dễ tính, sức mua lớn, đỡ về thuế quan. Do vậy, biên mậu qua tiểu ngạch phần nào cũng tốt về đầu ra cho DN Việt Nam.

      Theo ông Hòa, để tránh rủi cho nông dân, khi xuất khẩu nông sản biên mậu, cần phải có hệ thống bao biên, như phía Trung Quốc. Họ là những người nhận lệnh từ xa để thu mua nông sản ở khu vực biên giới, còn doanh nghiệp nhập hàng thực sự nằm rất sâu trong nội địa. Khi giao dịch cần có đầu mối giữa hai nước, thậm chí có đại diện của ta ở bên kia Trung Quốc để nắm nhu cầu, khi trao đổi cũng cần phải ràng buộc chặt chẽ.

      Mặt khác, ông Hòa cho hay: “Để tình trạng doanh nghiệp mua phần ngọn, còn lời lỗ thế nào, người nông dân tự bơi, là không ổn. Cần tạo sự liên kết, có quyền, trách nhiệm của mỗi bên. Về lâu dài, nông dân có thể giam gia cổ phần vào doanh nghiệp bằng quyền sử dụng đất, khi họ có quyền lợi sẽ ràng buộc, lợi nhuận cũng được chia sẻ hài hòa hơn giữa doanh và nông dân”.

      Theo ông Đào Văn Hồ, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại Nông nghiệp (Bộ NN&PTNT), Trung Quốc là thị trường láng giềng với 1,3 tỷ dân. Khai thác tiềm năng xuất nông sản sang thị trường này, không thể dựa mãi vào buôn bán tiểu ngạch ở vùng ven biên giới.

      Muốn bền vững phải chuyển sang thương mại chính ngạch, đồng thời thâm nhập sâu vào nội địa, vùng Tây Nam, phía Bắc và Đông Bắc Trung Quốc, nơi đang rất khó khăn về nông sản, thực phẩm.

      Theo ông, thông qua xúc tiến thương mại chính ngạch, các cơ quan chức năng hai phía sẽ có trách nhiệm trong việc đảm bảo tính pháp lý, bảo trợ rủi ro cũng như hỗ trợ khi cần thiết.

      Các đối tác mà doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm được sau các kỳ giao thương giữa hai nước đều hợp tác ổn định; có tính liên chặt chẽ từ khâu sản xuất nguyên liệu tại Việt Nam cho tới khi xuất sang Trung Quốc, chứ không phập phù, rủi ro như xuất tiểu ngạch.

      Theo mục tiêu đến năm 2015, sẽ nâng kim ngạch hai chiều lên 60 tỷ USD, nên Bộ NN&PTNT xác định Trung Quốc là thị trường trọng tâm xúc tiến thương mại trong năm 2014-2015.

      (Diễn Đàn Đầu Tư)
       
      Đang tải...

    Chia sẻ trang này

    Đang tải...
    Đang tải...