• Hoa Hải Đường . . .

    Thảo luận trong 'Cây cảnh - bonsai' , 1/4/11

    1. henrythai Nhà nông nghiệp dư

      Thân chào Bà Con!

      Tình cờ Thái bắt gặp thông tin loài hoa này, hoa đẹp, post vài tấm ảnh để Bà Con thưởng lãm.
      [​IMG]
      [​IMG]
      [​IMG]
       
      Last edited: 1/4/11
      4 thành viên thích bài này.
      Đang tải...
    2. Mục-Tử

      Mục-Tử Nông dân @ VIP

      Bài viết:
      3.144
      Đã được thích:
      4.744
      Hải Đường

      Ðông phong niểu niểu phiếm sùng quang
      Hương vụ không mông nguyệt chuyển lang
      Chỉ khủng dạ thâm hoa thụy khứ
      Cố thiêu cao chúc chiếu hồng trang.
      Tô Thức

      Phe phẩy màu xuân ngọn gió đông
      Bên thềm sương ngát, ánh trăng lồng
      Canh khuya những sợ rồi hoa ngủ
      Khêu ngọn đèn cao ngắm vẻ hồng
      ----------------
      [FONT=Verdana, Arial, Helvetica] Hoa hải đường [/FONT]
      [FONT=Verdana, Arial, Helvetica] (Malus spectabilis)(pommier sauvage) Hoa Trà Mi (camellia/camélia )

      Cho tới ngày nay , hầu hết người Việt đều lầm Hoa Hãi Đường và Hoa Trà Mi ...Ngay cã tự điển Anh – Việt Việt-Anh cũng xem, Hoa Hãi Đường là Hoa Trà Mi .
      Nhưng trong truyện Kiều cũa Nguyễn Du thì hoa Hai Đường và Hoa Trà Mi khác nhau một trời một vực .
      Ngay cã ngày xưa ...lúc Dương quý Phi còn ngũ trưa thì vua Đường Minh Hoàng nhẹ gót hõi cung nữ : “ Hải Đường thụy vị túc da ? “ ( nghĩa là Hải Đường ngủ chưa đũ sao ? )
      Chúng tôi xin nhường lời lại cho anh Vĩnh Sính ( hiện ở Edmonton ) , anh là người Huế - từng đi du học tại Nhật .
      Vĩnh Sính ngày xưa cũng thắc mắc giống như chúng tôi là “ Hoa nào là hoa Trà Mi ? “ và hoa nào là hoa Hải Đường ...Trong khi đó hầu hết mọi người ViêtNam tụng đọc thuộc lòng như cháo toàn bộ Đoạn Trường Tân Thanh mà lại còn lầm lẩn Hoa hải Dường và hoa Trà Mi ...
      Ngay cả khi qua Mỹ...nhà lối xóm trồng rất nhiều Hoa Trà Mi ...Hoa tàn rớt đầy sân nhà chúng tôi ...quét riết phát bực...hoa gì không có mùi hương ...nhưng nó là Hoa Trà Mi ...
      ...........

      Hải đường lả ngọn đông lân
      Vĩnh Sinh
      [/FONT]
      [FONT=Verdana, Arial, Helvetica]
      [​IMG][​IMG]
      [/FONT]
      [FONT=Verdana, Arial, Helvetica][/FONT]
      [FONT=Verdana, Arial, Helvetica]Ở miền Bắc và miền Trung có một loài hoa đẹp nở vào đầu Xuân ; thân và cành cây cứng cáp, cao vừa phải ; hoa năm cánh màu trắng, đỏ thắm hay hồng tươi ; nhuỵ hoa màu vàng đậm nhưng không có hương thơm. Dân gian quen gọi loài hoa này là hoa “ hải đường ”. Trong Từ điển tiếng Việt (1997) cây “ hải đường ” được định nghĩa là “ Cây nhỡ cùng họ với chè, lá dày có răng cưa, hoa màu đỏ trồng làm cảnh ”. Từ điển Việt-Anh và Việt-Pháp thường dịch “ hải đường ” là camellia/camélia.
      [/FONT]
      [FONT=Verdana, Arial, Helvetica][/FONT]
      [FONT=Verdana, Arial, Helvetica]Hải đường lả ngọn đông lân,
      Giọt sương gieo 1 nặng cành xuân la đà.
      Hải đường mơn mởn cành tơ,
      Ngày xuân càng gió càng mưa càng nồng.
      [/FONT]
      [FONT=Verdana, Arial, Helvetica][/FONT]
      [FONT=Verdana, Arial, Helvetica]Sự cách biệt giữa một cây mang tên là “ hải đường ” có thân và cành cây cứng cáp mà tôi hằng thấy trong những khu vườn cổ ở Huế, với ấn tượng về một cây hải đường mảnh khảnh như đã được miêu tả qua những vần thơ trên đã khiến tôi thắc mắc trong một thời gian khá lâu. Không lẽ Tiên Điền tiên sinh lại miêu tả cây hải đường thiếu chính xác đến thế ? Niềm hoài nghi đó được giải toả khi chúng tôi tình cờ được thấy tận mắt cây hải đường đúng như tiên sinh đã miêu hoạ trong Kiều.
      Một sáng mùa Xuân cách đây đã có hơn 30 năm (ngày đó tôi còn là một du học sinh ở Nhật), khi đang đi bách bộ quanh khu cư xá du học sinh ở một vùng khá yên tĩnh ở Đông Kinh, tôi chợt thấy một cây hoa mảnh khảnh, cành trĩu hoa màu hồng tươi. Loài hoa này tôi chưa bao giờ thấy ở Việt Nam. Nhân có người đi qua, tôi hỏi hoa ấy tên gì. Ông ta bảo : “ Kaidô desu yo ” (Hải đường đấy mà !). Không hiểu linh tính nào đó đã cho tôi biết kaidô đích thị là loài hoa hải đường “ lả ngọn đông lân ” mà Nguyễn Du đã nhắc đến trong Kiều ! Cho đến bây giờ khi ngồi viết những dòng này, tôi vẫn chưa quên được cảm giác khoan khoái nhẹ nhàng lúc đó khi vừa vỡ lẽ một điều thắc mắc đã ám ảnh tôi khá lâu.
      Đại từ điển tiếng Nhật Nihongo daijiten định nghĩa cây hải đường ở Trung Quốc (haitang) và ở Nhật (kaidô) như sau :
      Hoa hải đường (pommier sauvage)
      “ Cây nhỡ rụng lá, thuộc họ tường vi (rose) trồng làm cây kiểng trong vườn. Hoa nở vào tháng 4 dương lịch, sắc hồng nhạt. Loại có trái giống như quả táo tây, có thể ăn được. Cao từ 2 đến 4 mét ”. Cuốn từ điển này còn chua thêm là hoa hải đường dùng để ví với người con gái đẹp, đặc biệt khi muốn nói lên nét gợi cảm hay vẻ xuân tình. Theo “ Dương Quý Phi truyện ” trong Đường thư, một hôm Đường Minh Hoàng ghé thăm Dương Quý Phi, nghe nàng còn chưa tỉnh giấc, nhà vua bảo : “ Hải đường thuỵ vị túc da ? ”, nghĩa là “ Hải đường ngủ chưa đủ sao ? ” Trong văn học cổ Trung Quốc, cảnh hoa hải đường trong cơn mưa thường dùng để ví với dáng vẻ người con gái đẹp mang tâm trạng u sầu. Tên khoa học của cây hải đường là Malus spectabilis; tiếng Anh gọi là flowering cherry-apple (hay Chinese flowering apple, Japanese flowering crab-apple và nhiều tên khác nữa), tiếng Pháp gọi là pommier sauvage
      Như vậy tên tiếng Việt của cây camellia/camélia mà từ trước đến nay ta thường gọi lầm là “ hải đường ” đúng ra phải gọi là gì ? Có người gọi camellia/camélia là hoa trà, hay trà hoa. Chẳng hạn, tiểu thuyết La Dame aux camélias của Alexandre Dumas (Dumas fils) trước đây có người dịch là “ Trà hoa nữ ” hay “ Trà hoa nữ sử ”, và từ điển Việt Anh của soạn giả Bùi Phụng cũng dịch “ trà hoa ” là camellia. Tuy dịch camellia là trà hoa (hay hoa trà) nghe có lý hơn là “ hải đường ”, nhưng theo thiển ý cũng chưa được ổn cho lắm vì hoa trà chỉ có màu trắng, trong khi đó camellia/camélia không chỉ có màu trắng mà còn có màu hồng và màu đỏ. Ta thử xem người Nhật và người Trung Quốc gọi camellia/camélia là gì. Tiếng Nhật gọi cây này là tsubaki, chữ Hán viết là “ xuân ”, gồm chữ bộ “ mộc ” bên trái và chữ “ xuân ” là mùa Xuân bên phải. Chữ “ xuân ” dùng trong nghĩa này nghe quá lạ tai đối với người Việt. Người Trung Quốc gọi camellia/camélia là shancha (sơn trà), sơn trà nghe cũng thuận tai và khá sát sao vì cây này cùng họ với cây chè (trà) và sơn trà nên hiểu là cây “ trà dại ” hay một biến thể của cây trà.
      Đang phân vân chưa biết dùng từ nào trong tiếng Việt để dịch camellia/camélia cho thật sát nghĩa, chúng tôi lướt xem Truyện Kiều một lần nữa. Nào ngờ lời giải cho câu vấn nạn của chúng tôi đã có sẵn ngay trong đó : cụ Nguyễn Du trong tác phẩm bất hủ của mình cũng đã dùng hoa “ trà mi ” nhằm ám chỉ nàng Kiều, và trà mi chính là từ tiếng Việt tương ứng với camellia/camélia :
      Tiếc thay một đoá trà mi,
      Con ong đã tỏ đường đi lối về.
      Nhưng do đâu chúng ta có thể khẳng định như thế ? Việt Nam Từ điển của Hội Khai trí Tiến đức giải thích về hoa “ trà mi ” như sau : “ Thứ cây, có hoa đẹp, sắc đỏ, hoặc trắng, mà không thơm ”. Trà mi cùng họ với cây chè, có sắc đỏ hoặc trắng, và không có có hương thơm – đó chính là những đặc điểm của cây camellia/camélia mà chúng ta đã đề cập ngay ở đầu bài.
      Một điều thú vị và rất đáng chú ý : “ trà mi ” là một tên gọi thuần Nôm, không có trong chữ Hán ! Nói một cách khác, thay vì gọi “ sơn trà ” như người Trung Quốc, ta chọn tên “ trà mi ” là cách gọi riêng của người Việt. Trong ấn bản chữ Nôm của Truyện Kiều (bản Lâm Nhu Phu, 1870), hai chữ “ trà mi ” được viết bằng hai chữ Nôm như sau : chữ “ trà ” được viết với bộ “ dậu ” với chữ “ trà ” bên phải, và chữ “ mi ” được viết với bộ “ dậu ” với chữ “ mi ” là cây kê bên phải (từ điển của Hội Khai trí Tiến đức mượn chữ “ mi ” là lông mày trong chữ Hán để viết chữ “ mi ” tiếng Nôm này). Trong Từ điển Truyện Kiều, học giả Đào Duy Anh trong phần văn bản viết hai chữ “ trà mi ” là “ trà (đồ) mi ” nhằm gợi ý “ trà mi ” cũng có thể đọc là “ đồ mi ”, tuy nhiên trong phần “ Từ điển ” lại giải thích là “ nước ta có hoa trà mi, nhưng khác với đồ mi của Trung Quốc ”. Theo thiển ý, hai chữ Nôm nói trên chỉ có cách đọc là “ trà mi ” chứ không thể đọc là “ đồ mi ”, vì trong chữ Hán, loài “ cây nhỏ, cành lá có gai, đầu mùa hè nở hoa sắc trắng, hoa nở sau các thứ hoa cây khác ” mà Đào tiên sinh đã giải thích về “ hoa đồ mi ” trong cuốn Hán Việt từ điển do tiên sinh biên soạn, chính là hoa mâm xôi (Robus rosacfolius) trong tiếng Việt.
      Qua bài viết ngắn ngủi này, chúng tôi hy vọng đã chứng minh được rằng cây hải đường mà chúng ta thường ngỡ là tương ứng với cây camellia/camélia trong tiếng Anh và tiếng Pháp kỳ thực là một loài cây có hoa khác, có tên khoa học là Malus spectabilis. Mặt khác, tên gọi tiếng Việt của hoa camellia/camélia đúng ra phải là trà mi.
      Trong Truyện Kiều, cụ Tiên Điền Nguyễn Du – nhà thơ muôn thuở của dân tộc Việt Nam – đã dùng tên của hai loài hoa này chính xác và tách bạch. Tiên Điền tiên sinh mượn hoa hải đường nhằm nói lên những nét yểu điệu gợi cảm của nàng Kiều qua bóng dáng của một Dương Quý Phi kiều diễm. Khi định mệnh đã đưa đẩy Kiều vào tay của Mã Giám Sinh và Sở Khanh – những kẻ “ thương gì đến ngọc tiếc gì đến hương ” – tiên sinh đã mượn hình tượng của đoá hoa trà mi nhằm nói lên kiếp hồng nhan trước những thử thách quá ư nghiệt ngã của số phận.
      Nhân thể, chúng tôi cũng xin nói rằng trong Đại Nam nhất thống chí, trong phần nói về các loài hoa ở “ Kinh sư ” (Huế) và “ Phủ Thừa Thiên ”, có đoạn nhắc đến hoa hải đường. Vì có liên quan đến bài viết này, chúng tôi xin trích lại nguyên văn
      “ Kính xét bài thơ ‘Vịnh hải đường’ trong Minh Mệnh thánh chế có lời chú rằng : Theo Quần phương phả thì hải đường có bốn loại, là chiêm cánh, tây phủ, thuỳ lục và mộc qua, ngoài ra lại có hoa vàng loại hoa thơm, nhưng đều là cành mềm, hoa nhỏ, hoặc sắc vàng, hoặc đỏ lợt, hoặc như yên chi, chỉ có mấy sắc ấy thôi. Hải đường phương nam thì cây cao, lá to vừa dài vừa nhọn, hoặc sắc đỏ tươi, ruột có nhị, cánh to mà dày, lúc nở đẹp hơn hoa phù dung, nên tục gọi là “ sen cạn ”; so với hoa hải đường ở đất Thục thì đẹp hơn nhiều, tựa hồ phương Bắc không có giống hoa hải đường này, cho nên những lời trước thuật có khác. Còn như nói rằng ‘hoa đẹp lá tươi, mềm mại như xử nữ, hay say như Dương Phi say, yểu điệu như Tây Tử’ thực chưa hình dung hết được vẻ đẹp của hoa ấy. Năm Minh Mệnh thứ 17 khắc hình tượng vào Nghị đỉnh. Lại có một loại là Kim ti hải đường ”.
      Đọc đoạn trích dẫn ở trên, ta có thể thấy là ngay từ thời vua Minh Mệnh đã có sự nhầm lẫn giữa hoa hải đường và hoa trà mi. Những loại hoa có “ cành mềm ” trong phần trích dẫn đúng là hoa hải đường, nhưng loại hoa gọi là “ Hải đường phương nam thì cây cao, lá vừa to vừa dài vừa nhọn, hoặc sắc đỏ tươi, ruột có nhị, cánh to mà dày ...” thì đúng ra phải gọi là hoa trà mi chứ không phải là hoa hải đường.
      Nguyễn Du viết Truyện Kiều trước đó (dưới triều vua Gia Long), nhưng tại sao thi hào họ Nguyễn lại có thể phân biệt hai loại hoa này rạch ròi đến thế ? Chúng ta có thể phỏng đoán là ngoài những kiến thức thu thập qua sách vở, chắc hẳn Nguyễn Du đã thấy tận mắt hai loài hoa này trong lần đi sứ sang Trung Quốc vào năm 1813.
      [/FONT]

      [FONT=Verdana, Arial, Helvetica][/FONT]
      [FONT=Verdana, Arial, Helvetica]Nguồn: văn hóa việt
      [/FONT]
       
      6 thành viên thích bài này.
    3. THUATBONSAI

      THUATBONSAI Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      157
      Đã được thích:
      81
      Nghề nghiệp:
      kinhdoanh
      Thì ra HẢI ĐƯỜNG là 1 loài hoa huyền bí đến vậy .
      đến ngày nay thì k biết ở việt nam nói chug và miền tây nói riêng đã có loài này k ? bác mục ơi ! bác vui lòng cho xin 1 tấm hình hoa hải đường nhe ! qua bài viết của bác , tui thấy rối lắm , k biết cây nào là hải đường nữa .
       
    4. Mục-Tử

      Mục-Tử Nông dân @ VIP

      Bài viết:
      3.144
      Đã được thích:
      4.744
      Như cụ Vĩnh Sinh đã giải thích trên : thì Việt Nam chỉ có Trà Mi thôi..mà người ta cứ gọi đại là Hải Đường
      Hải Đường họ tường vi..chỉ có ở trung quốc và Nhật ( lạnh)

      Từ điển của Hội Khai trí Tiến đức giải thích về hoa “ trà mi ” như sau :
      “ Thứ cây, có hoa đẹp, sắc đỏ, hoặc trắng, mà không thơm ”. Trà mi ( camellia) cùng họ với cây chè, có sắc đỏ hoặc trắng, và không có có hương thơm – đó chính là những đặc điểm của cây Trà Mi (họ trà)
      ---------------
      Trích F4VN:

      Cây hoa trà mi thuộc họ Chè - một họ thực vật quen thuộc miền á nhiệt đới. Hoa kép và lá giống như hoa và lá cây chè. Tùy theo giống, cánh hoa trà mi mang màu trắng hay đỏ. So với các loài hoa khác, hoa trà mi không đẹp lắm nhưng được biết đến nhiều qua các sáng tác văn chương, như trong thơ Nguyễn Khuyến: Sơn trà (Tạ người tặng hoa trà); trong Truyện Kiều của Nguyễn Du: "Tiếc thay một đóa trà mi/ Con ong đã tỏ đường đi, lối về!”.Hoa trà mi trở thành tên tác phẩm nổi tiếng của Alexandre Dumas con (Alexandre Dumas fils): Trà hoa nữ (La dame aux camellias).


      [​IMG] [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]

      [​IMG]
       
      Last edited: 1/4/11
      4 thành viên thích bài này.
    5. CTCG

      CTCG Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      194
      Đã được thích:
      39
      Nghề nghiệp:
      hốt rác
      hoa này tôi trồng lâu rồi , tôi lấy giốn bên trung quốc đó
      người ta kêu thu hải đường , chứ đâu phải hải đường không
       
    6. henrythai

      henrythai Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      323
      Đã được thích:
      135
      Nghề nghiệp:
      IT
      Thêm hoa đẹp đây Bà Con. Hải đường( Trà My). Ước gì Thái có vài cây. [​IMG]
      [​IMG]
      [​IMG]
      [​IMG]
      [​IMG]
       
      Last edited: 5/4/11
      4 thành viên thích bài này.
    7. thanglong

      thanglong Nhà nông chính hiệu

      Bài viết:
      437
      Đã được thích:
      153
      Nghề nghiệp:
      fdhdfhdfhdf
      Bác MỤC TỬ nhà mình quả là một cuốn Tự điển sống . Cảm ơn Bác vì bài viết trên , cũng cảm ơn bạn Thái đã cung cấp hình ảnh minh họa ...
       
      1 person likes this.
    8. thu hải đường là hoa khác kìa a!!!
      vào đây mà xem nè!!

      [​IMG]
       
      Last edited by a moderator: 7/4/11
      1 person likes this.
    9. xuanvehoamaino

      xuanvehoamaino Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      5
      Đã được thích:
      2
      Nghề nghiệp:
      tồng hợp
      hoa đẹp quá, làm mê mẫn lòng người
       
    10. henrythai

      henrythai Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      323
      Đã được thích:
      135
      Nghề nghiệp:
      IT
      [​IMG]

      Nếu như có một cô gái đẹp mặc một chiếc áo có màu như thế này thì cô ấy sẽ quyến rủ như thế nào nhỉ ??
       

    Chia sẻ trang này

    Đang tải...
    Đang tải...