1. Chú ý : Chuyên mục Cây thuốc nam chỉ dừng lại ở mức độ tìm hiểu và tham khảo.Không được tự ý sử dụng khi chưa có ý kiến của thầy thuốc.
      Dismiss Notice

    Mã đề !

    Thảo luận trong 'Cây thuốc Nam & dược liệu' , 25/6/11

    1. vanvat Nhà nông tập sự

      MÃ ĐỀ




      [​IMG]
      Cây Mã đề


      MÃ ĐỀ (馬蹄)
      Semen et Folium Plantaginis

      Tên khác: Xa tiền, Bông mã đề, Suma (Tày), Nhả én dứt (Thái).

      Tên khoa học: Plantago major L., họ Mã đề (Plantaginaceae).

      Mô tả: Cây thuộc thảo, sống dai, thân rất ngắn. Lá mọc ở gốc thành hoa thị, có cuống dài và rộng. phiến lá nguyên hình trứng dài 12 cm rộng 8cm, có 5-7 gân chính hình cung chạy dọc theo phiến rồi đồng quy ở gốc và ngọn phiến lá. Hoa mọc thành bông có cán dài, hướng thẳng đứng. Hoa đều luỡng tính, 4 lá đài xếp chéo hơi dính nhau ở gốc. Tràng màu nâu, khô xác, tồn tại, 4 thùy xen kẽ với các lá đài. Bốn nhị thò ra ngoài, chỉ nhị mảnh dài gấp tràng 2 lần. Bầu trên, 2 ô. Quả hộp, có 8-13 hạt.

      Bộ phận dùng: - Toàn cây (Xa tiền thảo); Lá (Xa tiền - Folium Plantaginis); Hạt (Xa tiền tử - Semen Plantaginis).

      Phân bố: Cây mọc hoang khắp nơi trong nước ta và nhiều nước khác.

      Thu hái: Nếu lấy lá thì thu hoạch từ tháng 5-7, nếu lấy hạt thì từ tháng 6-8, cắt những bông thật già phơi khô, vò sát trên sàng rồi sẩy sạch, sau đó tiếp tục phơi khô cho đến khi độ ẩm còn 10%.

      Thành phần hoá học:

      + Thành phần hóa học chính của toàn cây là chất nhầy, hàm lượng trong lá có thể đến 20%, trong hạt có thể đến 40%. Dược diển Việt Nam quy định hạt mã đề phải có chỉ số nở ít nhất là 5 .

      + Các nhà nghiên cứu Nhật đã chiết xuất chất nhầy hạt P.major L. dưới dạng tinh khiết với tên “Plantasan” với hiệu suất 6,8%. Thành phần cấu tạo của Platasan gồm có D-xylose, L-arabinose, acid D-galacturonic, L-rhamnose và D-galactose theo tỉ lệ tương ứng là 15:3:4:2:0,4. Planteose là một oligosaccharid hàm lượng 1%, thủy phân bằng acid thì cho 1 galactose, 1 glucose và 1 fructose. Ngoài chất nhầy, 2 thành phần khác đáng chú ý trong cây là iridoid glycosid và flavonoid.

      + Hai chất iridoid đã được xác định là aucubosid và catalpol.

      + Nhiều hợp chất flavonoid đã đuodc phân lập: apigenin, quercetin, scutellarein, baicalein, hispidulin (-5, 7, 4’ trihydroxy 6-methoxy flavon), luteolin-7-glucosid, luteolin-7-glucuronid, homoplantaginin(=7-O-β-D-glucopyranosyl-5, 4’ dihydroxy-6-methoxy flavon), nepitrin (=7-O-β-D-glucopyranosyl -5, 3’, 4’ trihydroxy-6-methoxyflavon), 7-O-α-L-rhamnopyranosyl 5, 6, 4’ trihydroxy-6-methoxyflavon; 7-O-β-D-glucopyranosyl 5, 6, 3’, 4’ tetrahydroxyflavon (để hiểu rõ công thức flavonoid, sinh viên cần xem thêm chương flavonoid ở phần sau).

      + Trong mã đề còn nhiều thành phần khác đã được khảo sát: các acid hữu cơ như acid cinnamic, p-coumaric, ferulic, cafeic, chlorogenic, neochlorogenic..., carotenoid, vit.K, vit. C, một ít tanin, saponin, vết alcaloid (plantagonin, indicain), một lacton (liliolid), coumarin (esculetin)...

      Công năng:

      + Lá: Thanh nhiệt, lợi tiểu, khử đàm, lương huyết, lợi phế, tiêu thũng, thông lâm.

      + Hạt: Lợi thủy, thông lâm, thanh nhiệt, làm sáng mắt.

      Công dụng:

      + Lá: Phế nhiệt, đàm nhiệt, ho lâu ngày, viêm khí quản, viêm thận và bàng quang, bí tiểu tiện, tiểu tiện đau rít ra máu hoặc ra sỏi, phù thũng, mắt đau nhặm sưng đỏ (sung huyết), thử thấp ỉa chảy, nôn ra máu, chảy máu cam, sang độc.

      + Hạt: Tiểu tiện bế tắc, ỉa chảy, kiết lỵ do thử thấp, đau mắt đỏ có màng sưng.

      Cách dùng, liều lượng: Ngày dùng 10-20g lá hoặc 6-12g hạt dưới dạng thuốc sắc. Lá tươi giã nhỏ đắp lên mụn nhọt, toàn cây nấu thành cao đặc chữa bỏng.

      Bài thuốc:

      1. Bài thuốc lợi tiểu: hạt Mã đề 10 g, Cam thảo 2g, nước 600ml sắc còn 200ml chia 3 lần uống trong ngày.

      2. Chữa ho tiêu đờm: Mã đề 10g, Cam thảo 2g, Cát cánh 2g, nước 400ml sắc còn 200ml chia 3 lần uống trong ngày.

      3. Chữa sỏi đường tiết niệu: Mã đề 20 g, Kim tiền thảo 30 g, rễ cỏ Tranh 20 g. Ba thứ trên sắc uống ngày một thang hoặc hãm chè uống nhiều lần trong ngày.

      4. Chữa sốt xuất huyết: Mã đề tươi 50 g, củ sắn dây 30 g. Hai thứ trên rửa sạch đun trong 1 lít nước, sắc kỹ còn một nửa, chia làm 2 lần uống lúc đói trong ngày. Có thể cho thêm đường, uống liền trong 3 ngày.

      5. Chữa viêm gan siêu vi trùng: Mã đề 20 g, Nhân trần 40 g, Chi tử 20g, lá Mơ 20 g. Tất cả thái nhỏ sấy khô, hãm như chè để uống, ngày uống 100-150 ml.

      Kiêng kỵ:

      Lá: Phụ nữ có thai dùng phải thận trọng. Người già thận kém, đái đêm nhiều không nên dùng.

      Hạt: Không phải thấp nhiệt dùng thận trọng.
      [​IMG]
       
      Last edited: 25/6/11
      3 thành viên thích bài này.
      Đang tải...
    2. typhukhongtien

      typhukhongtien Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      252
      Đã được thích:
      63
      Nghề nghiệp:
      nhà nông tập sự
      Vì sao người thận yếu lại ko dùng được lá mã đề bạn nhỉ ????
       
    3. vanvat

      vanvat Nhà nông tập sự

      Bài viết:
      160
      Đã được thích:
      31
      Nghề nghiệp:
      nông dân
      thưa bác em đọc bài này trên báo .quên ko dẫn nguồn theo , lúc trước đi lính em có nghe người ta nói cây mã đề chưa cả rắn cắn nữa , nên em tìm thử và đọc thôi chứ cũng ko biết gì về y học bác ạh !
       
    4. nuoide

      nuoide thanquangninh.vn VIP

      Bài viết:
      2.801
      Đã được thích:
      1.251
      Nghề nghiệp:
      Bán Ba Kích Rừng
      Cây này mát,thận yếu uống ban đêm tiểu nhiều lắm . Nhưng với ai bị sỏi thận thì cũng tốt.
      Bố em hồi xưa bị bệnh thận.Khi đó em mới 7-8 tuổi ko hiểu gì nhiều. Chỉ thấy ông lấy mãđề,rễ cây cỏ xăng màu trắng trắng đào trên núi.Cùng với một số vị thuốc khác nữa mà trẻ nhỏ như em ko có hiểu . Uống vào rất chi là ngọt . Thế là hằng ngày em ko có thận thiếc gì hết cứ lấy uống đều thôi.
      Chỉ cần cây mã đề mà sắc uống cũng rất ngon rồi . mùi vị của nó thơm thơm .cho thêm thìa đường nữa uống rất vào.Em rất thích sài món này với cả món nước ngô luộc vì cái vị thanh thanh,thơm thơm rất đặc trưng của nó......
       
      2 thành viên thích bài này.
    5. typhukhongtien

      typhukhongtien Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      252
      Đã được thích:
      63
      Nghề nghiệp:
      nhà nông tập sự
      Hèn gì mình uống vào đi...... hoài !
       
    6. maquemau

      maquemau Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      1.272
      Đã được thích:
      484
      Nghề nghiệp:
      cho gi lam nay
      [​IMG]
      tôi đang cần cây mả đề nầy bà con nào có biết thông tin dùm rất cảm ơn.
      (trước đây tôi thấy mọc khá nhiều giờ không tìm thấy nữa )

      thông tin nầy hửu ích.cám ơn nuoide
      thân
       
    7. typhukhongtien

      typhukhongtien Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      252
      Đã được thích:
      63
      Nghề nghiệp:
      nhà nông tập sự
      Cây mã đề thì nhà e cũng có 1 ít ! nhưng e đang gây trồng ! dự kiến vài năm sau sẽ nhiều lắm !
      Ai có thì cho bác ấy 1 ít đi !
       
      1 person likes this.
    8. nuoide

      nuoide thanquangninh.vn VIP

      Bài viết:
      2.801
      Đã được thích:
      1.251
      Nghề nghiệp:
      Bán Ba Kích Rừng
      Mới tuần trước em vào làng cách nhà em hơn chục KM chơi . Thấy trong vườn quá trời đất luôn. Mấy ông thợ xây,xây bờ kè dẫn nước nhổ hàng gánh để uống . Cây này mọc rất nhanh . . Hạt nó phát tán mọc một năm nhổ không xuể ấy chứ. Thường thì nó mọc um tùm ở những chỗ vườn mà chủ nhân ko chăm sóc như bờ dậu,dưới tán những cây lớn . Kể cả đất đá khô cằn vẫn sống được .
       
      1 person likes this.

    Chia sẻ trang này

    Đang tải...
    Đang tải...