• nuôi bò thịt đạt hiệu quả cao

    Thảo luận trong 'Chăn nuôi' , 2/8/12

    1. tiengdan_codoi Nhà nông nghiệp dư

      chào mọi người. dạo này thấy mọi người quan tâm nhiều đến con bò thịt nên em mạo muội mở topic này để mọi người cùng vào trao đổi về kinh nghiệm nuôi bò thịt làm sao để đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.
      [​IMG]
      [​IMG]

      Last edited: 19/3/13

      Bài viết liên quan
      Đang tải...
    2. cambamao

      cambamao Học làm nông dân

      Bài viết:
      74
      Đã được thích:
      36
      Bác có thể chia sẽ với mọi người về mô hình chăn nuôi bò của bác không?Mọi người quê em cũng có chăn nuôi bò nhưng mô hình nhỏ lẽ chủ yếu là bắt nguồn từ ngày xưa, tức là dùng bò để kéo cày, vận chuyển rồi kết hợp với bò bán thịt nên không hiểu quả lắm.Cụ thể là bây giờ diện tích đồng cỏ cũng thu hẹp hơn xưa nên nuôi bò thịt thì rất khó chủ động về thức ăn và con giống.
      HQGANO thích bài này.
    3. thienthuat

      thienthuat Nhà nông tập sự

      Bài viết:
      100
      Đã được thích:
      67
      Bây giờ nuôi bò cần gì đồng cỏ bạn.tận dụng mảnh đất nào đó trồng cỏ cho bò nó ăn.Nuôi nhiều thì sẽ hiệu quả thôi chứ đâu có gì phức tạp.Hoặc là kết hợp nuôi thêm con gì đó mà mình thích.Nuôi thêm trùn quế,bán phân thôi cũng đã đủ tiền chợ.

      --------

      Cám ơn bạn đã lập topic này.Mình cũng có dự đinh giống bạn.Bạn làm rồi thì mình khỏi làm hihi
      Chỉ tiếc là mình chưa bắt đầu nên không có kinh nghiệm gì để chia sẽ với mọi người.
      Mong nhận dc nhiều sự hổ trợ
      Last edited: 2/8/12
      HQGANOtiengdan_codoi thích bài này.
    4. thienthuat

      thienthuat Nhà nông tập sự

      Bài viết:
      100
      Đã được thích:
      67
      mấy con bò bạn up là bò gì vậy?Ở Vn có giống đó chưa ko biết
      HQGANO thích bài này.
    5. tiengdan_codoi

      tiengdan_codoi Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      705
      Đã được thích:
      434
      2 con này có tại việt nam lâu rồi mà bạn. loại thông dụng nhất hiện nay đó. con trên là bò sin có nhiều ở vùng miền bắc và tây nam bộ. con dưới là bò red batman có nhiều ở tây nguyên và miến trung. có thêm batman trắng nữa.
      gần đây nhất việt nam có nhập giống bò aaa từ mỹ về năng suất cao hơn các loại trên nhưng chưa phổ biến lắm.
      HQGANO thích bài này.
    6. anhmytran

      anhmytran Nhà nông nghiệp dư THÀNH VIÊN VIP

      Bài viết:
      4.341
      Đã được thích:
      2.293
      Mỹ có giống Brangus nhờ lai Angus (5/8) và Brahman (3/8)
      Brahman chịu khổ và chống dịch tốt. Angus nhiều thịt sữa và ngon.
      Con lai chịu nóng và ẩm rất tốt. Tôi nghĩ thích hợp với ViệtNam.
      *
      [​IMG]
      *
      Có thể tham khảo bảng tên bò giống ở đây:
      http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_breeds_of_cattle
      *
      Last edited: 3/8/12
    7. ODAS

      ODAS Thành Viên mới

      Bài viết:
      28
      Đã được thích:
      10
      Sao em không tìm thấy giống bò aaa nhỉ? chỉ thấy thông tin thịt bò canada AAA "Triple A" thôi. Giống bò BBB thì có thông tin.
      HQGANOthienthuat thích bài này.
    8. tiengdan_codoi

      tiengdan_codoi Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      705
      Đã được thích:
      434
      đây là giống bò aaa hay 1 số trại gọi là giống sss bạnn nè:
      [​IMG]
      đây là giống bò mới nên chắc chưa đc phổ biến lắm, nhưng hy vọng là sẽ có thêm 1 lựa chọn cho bà con chăn nuôi. cõ lẽ muốn biết giống nào phù hợp nhất và năng suất cao nhất trong điều kiện việt nam thì phải các trung tâm lớn mới có câu trả lời thỏa đáng nhất.
      khu vực hà nội mới có thông tin bộ nông nghiệp đầu tư ko hoàn lại 60tỉ để lai hóa đàn bò không biết có anh em nào ở gần đó đc thụ hưởng chương trình này không nhỉ?

      --------

      bây giờ khu vực miền đông nam bộ và tây nguyên đang là mùa thu hoạch bắp nên anh em nào đã và đang có dự định nuôi trâu, bò thịt tận dụng hoặc thuê nhân công đi mua hoặc xin thân cây bắp về băm nhỏ và ủ chua dự trữ cho mùa khô sắp tới nhé. thân cây bắp là loại nhiều dinh dưỡng nhất trong các loại phụ, phế phẩm nông nghiệp chúng tat lại ủ đc thì chất lượng sẽ rất cao đó. nếu ủ đc nhiều thì khi mùa khô đến cta sẽ mua trâu, bò gầy về vỗ béo bán trong dịp tết nguyên đán mình tin là khả năng thành công rất cao.
      Last edited: 4/8/12
      vannguyen1110thienthuat thích bài này.
    9. ODAS

      ODAS Thành Viên mới

      Bài viết:
      28
      Đã được thích:
      10
      Trông giống bò Red Angus bác nhỉ.
      HQGANOthienthuat thích bài này.
    10. tiengdan_codoi

      tiengdan_codoi Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      705
      Đã được thích:
      434
      chắc là cũng chung 1 nguồn gốc đó bạn ah. nhưng mình chỉ thích bò sin và batman thôi, rất phù hợp và dễ nuôi nữa. hôm nay đi siêu thị nông nghiệp mới mua đc 1 cái kìm thiến bò nhưng chưa có đk để thực hành các bác ah nên tạm cất vào tủ đã lâu lâu mang ra xem thủ mà(uiui tha cho em, e chưa vợ hjhj).
      HQGANO thích bài này.
    11. bskeu

      bskeu Nhà nông tập sự

      Bài viết:
      466
      Đã được thích:
      208
      k biết có phải anh nhầm k,bò brahman chứ e chưa nghe bò batman.còn bò aaa hình như anh nhầm với bò bbb của bỉ
      thienthuattiengdan_codoi thích bài này.
    12. tiengdan_codoi

      tiengdan_codoi Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      705
      Đã được thích:
      434
      đúng ra là brahman bskeu ah nhưng mình nông dân mà viét tiếng việt cho dễ hihi. còn con sss hay aaa là chính xác đó bạn ah loại bbb là bò kiêm dụng thịt sữa.
      HQGANO thích bài này.
    13. bskeu

      bskeu Nhà nông tập sự

      Bài viết:
      466
      Đã được thích:
      208
      anh tiengdan_codon đã nuôi trùn quế chưa ạ.nhà bác em có gần chục con bò,cũng muốn nuôi trùn quế mà chưa biết kt và mua giống ở đâu nữa
      HQGANO thích bài này.
    14. tiengdan_codoi

      tiengdan_codoi Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      705
      Đã được thích:
      434
      mình đã tìm đc chỗ mua giống rồi nhưng đang lúc mưa nhiều quá nên chưa muốn lấy bskeu ah. thấy mấy người nói đến k tháng 8 âm lịch bắt đầu nuôi là tốt nhất bạn ah. hơn nữa năm nay giá gà chán quá nên cũng làm biếng nuôi quá đi.
      còn bạn thế nào đang nghỉ hè chứ sắp ra trường chưa bác sĩ trẻ?
      HQGANObskeu thích bài này.
    15. bskeu

      bskeu Nhà nông tập sự

      Bài viết:
      466
      Đã được thích:
      208
      cảm ơn anh đã quan tâm,em mới vào năm hoc mới,tháng 6 năm sau em mới ra trường
      HQGANO thích bài này.
    16. anhmytran

      anhmytran Nhà nông nghiệp dư THÀNH VIÊN VIP

      Bài viết:
      4.341
      Đã được thích:
      2.293
      Miền Núi ngoài Bắc là nơi Trâu Bò rẻ nhất,
      thì mùa Thu là lúc bắt đầu cỏ ít vì ít mưa.
      Mùa Đông là lúc ít cỏ nhất vì bị gặm ăn hết
      mà khô cằn, không mọc kịp. Lúc ấy giá Trâu Bò
      rẻ nhất trong năm. Ai cũng phải bán đi chứ
      không mua về cho chúng chết vì đói.
      *
      Nếu miền Nam có mùa Mưa và mùa Khô, thì không
      nên mua về để chăn nuôi vào mùa Khô. Nên mua
      về bắt đầu chăn nuôi vào đầu mùa Mưa thì tốt.
      *
      HQGANOtiengdan_codoi thích bài này.
    17. tiengdan_codoi

      tiengdan_codoi Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      705
      Đã được thích:
      434
      bac anhmytran nói đúng với đa số tâm lý của nông dân viêtn nam nhưng em lại có suy nghĩ khac chút. thời điểm mùa thu ngoài bắc hay mùa khô trong nam trâu bò khó nuôi nên giá thành rẻ nhất người làm ăn như anh em chúng ta lại nên thu mua vào vì nguồn giống rẻ mà chăn nuôi trâu bò vốn chủ yếu là giống thôi.
      họ bán vì ko có thức ăn ta mua về nuôi theo cách của chúng ta theo quy mô công nghiệp hơn sẽ thu đc hiệu quả cao. em tính thế nay nhé nếu mua 20 con bò trong mùa khô sẽ giảm đc 1.5tr/con. ta chuẩn bị trước từ bây giờ bằng cách mua tạm trữ 2tấn mì khô đúng mùa với giá 3.5tr/tấn. chuẩn bj trước k20m3 thân cây bắp về ủ chua dự trữ. và khoảng đó rơm khô vậy là đàn bò của chúng ta vượt qua mùa đông an toàn mà trong mùa đông thì theo tự nhiên thì bò sẽ tích lũy mỡ vì thế bò sẽ mập ta bán vào dịp tết nguyên đán giá cả cao hơn vậy là có 1 nguồn thu lớn đó.
      các bác vào góp ý thêm nhé
      tuan ex, HQGANOthienthuat thích bài này.
    18. thienthuat

      thienthuat Nhà nông tập sự

      Bài viết:
      100
      Đã được thích:
      67
      Ở chổ mình giá bò giống ko dao động nhiều.Vì đa số người nuôi bò đều đã áp dụng những biện pháp bạn đưa ra.Và chổ mình cũng chẳng có mùa đông để mà lạnh.
      nếu như chổ bạn có dc như vậy thì đó là một cơ hội.Bạn nên cố gắng tận dụng
      HQGANOtiengdan_codoi thích bài này.
    19. anhmytran

      anhmytran Nhà nông nghiệp dư THÀNH VIÊN VIP

      Bài viết:
      4.341
      Đã được thích:
      2.293
      Từ xưa người miền núi miền bắc vốn chớm đã có ý nghĩ này,
      nhưng số trâu bò còn ít hơn đất hoang nên chuyện Trâu Bò
      chết đói và giá thấp mùa đông chưa gay gắt lắm. Dần dần,
      đất hoang thu hẹp lại, và nghề nuôi thả có lời (chẳng làm
      gì mà số trâu bò cứ thêm lên) khiến cho nhà nào cũng có
      Trâu, làm chuyện khan hiếm cỏ mùa đông trở nên trầm trọng.
      Chắc chắn nhiều người đã nghĩ đến chuyện cắt cỏ dự trữ, và
      đầu cơ tích trữ Trâu Bò mùa Thu Đông. Tuy vậy, việc này chỉ
      người có tiền vốn mới làm được. Đã giàu thì càng giàu thêm.
      Đã nghèo thì càng nghèo thêm.
      *
      Tôi còn nhớ ngày ở bản Mường vùng Tam Đảo, nơi có rất nhiều
      măng mùa mưa. Bà con kể, lấy măng rất dễ. Chỉ có công cõng
      (gùi) về và phơi khô thôi. Tuy vậy, măng khô mùa mưa rất rẻ.
      Cả bản ngày nắng (mới phơi được măng) thì được hàng tạ hàng
      tấn măng. Giá mỗi ký chỉ mấy hào, trong khi măng khô ở Hà Nội
      thì bán mấy đồng, giá gấp chục lần. Tôi hỏi, sao bà con không
      tích trữ măng khô rồi đọi đến mùa đông thì bán? Bà con nói,
      vì không có vốn mà tích trữ (làm nhà kho và mua măng khô).
      Tình hình tích trữ đầu cơ Trâu Bò cũng vậy thôi.
      *
      HQGANOtiengdan_codoi thích bài này.
    20. tiengdan_codoi

      tiengdan_codoi Nhà nông nghiệp dư

      Bài viết:
      705
      Đã được thích:
      434
      bây giờ thì quan trọng nhất là có kỹ thuật và lòng quyết tâm các bạn ạ. nguồn vốn nếu thiếu thì có thể vay mượn nhiều cách mà. nhà nước luôn hỗ trợ người chăn nuôi.
      tiện đây em xin giới thiệu 1 số phương pháp dự trữ thức ăn cho mùa đông và mùa khô để anh em tham khảo áp dụng:
      Thân cây bắp sau thu hoạch có giá trị dinh dưỡng cao nhất trong tất cả các loại phụ phế phẩm từ ngũ cốc, và vì thế nó có tiềm năng lớn trong việc cải thiện dinh dưỡng cho gia súc. Theo kết quả nghiên cứu của chúng tôi (Đinh Văn Cải và cộng tác 1999) thì thân cây bắp sau thu hoạch có 25-26% chất khô; 32% xơ thô; 68,7% NDF; Tỷ lệ tieu hoá chất hữu cơ: 53,3% và năng lượng trao đổi cho trâu bò: 7,46 MJ/kg chất khô. Cản trở lớn nhất đối với việc sử dụng thân cây bắp sau thu hoạch là khô cứng vì vậy cần thiết bị cán dập, chặt ngắn, phơi khô trước khi cho ăn hoặc phơi khô dùng dần.
      Rơm rạ ở nước ta có khối lượng rất lớn nhưng tỷ lệ sử dụng trong chăn nuôi trâu bò còn rất khiêm tốn. Phần lớn chúng được sử dụng làm chất đốt (ở miền Bắc), hoặc đốt trực tiếp ngoài ruộng làm phân bón ruộng, một lượng nhỏ được sử dụng làm nấm rơm (ở miền Nam). Rơm rạ có thể sử dụng như một nguồn thức ăn chính để nuôi trâu bò cày kéo, sinh sản. Rơm rạ còn là nguồn xơ rất tốt để phối hợp với thức ăn nhuyễn, những thức ăn bổ sung đắt tiền khác trong chăn nuôi bò sữa và vỗ béo bò thịt..
      Rơm rạ kềnh càng hơn và chất lượng thấp hơn thân cây bắp. Nếu chỉ cho ăn một mình rơm lúa thì gia súc chỉ ăn được một số lượng nhỏ. Rơm lúa rất giàu Kali hòa tan nhưng thiếu Canxi (Ca) có khả năng hấp thu., vì thế gia súc được nuôi dưỡng bằng rơm lúa là chính thì cần phải bổ sung thêm nguồn Ca dễ tiêu. Rơm lúa còn có thành phần lignin thấp (6-7%) nhưng thành phần Silic cao (12-16%) so với các loại phế phẩm cây trồng khác (thường có khoảng 10-12% Silic). Thành phần Silic cao là nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ tiêu hóa kém. Phần thân lúa được tiêu hóa nhiều hơn lá vì thế nên gặt lúa ở mức càng thấp càng tốt.
      Khẩu phần chủ yếu là rơm lúa với một lượng nhỏ thức ăn bổ sung sẽ làm cho bê tăng trưởng chậm, tuổi đẻ lứa đầu lúc 4-5 năm, còi xương và bò có tỷ lệ đậu thai thấp.
      Rơm rạ được ủ với 4-5% urea sẽ làm tăng tỷ lệ tiêu hoá (từ 39 lên 52%) giá trị năng lượng tăng từ 4,74 MJ lên 5,49 MJ/kg chất khô. Khả năng ăn vào cuả trâu bò với rơm ủ cũng cao hơn so với rơm không ủ (2,6kg so với 1,6kg DM/100kg khối lượng).
      Bã mía có giá trị năng lượng và protein rất thấp nhưng đây là một nguồn xơ có ích. Có thể sử dụng đến 25% trong khẩu phần bò vắt sữa. Kinh nghiệm vỗ béo bò vàng ở Trung Quốc của Xiaqing Zou và CTV cho thấy có thể vỗ béo bò Vàng bằng khẩu phần thức ăn có: Bã mía (35-41%), rỉ mật (5%) và thức ăn tinh (cám, bắp). Sau 100 ngày vỗ béo đạt tăng trọïng bình quân: 866-921 gam/ngày
      Khi ủ phụ phẩm nhiều xơ với urea hoặc bổ sung urea, một nguồn nitơ rẻ tiền vào khẩu phần, sẽ đảm bảo sự gia tăng tỷ lệ tiêu hoá và khả năng ăn vào của gia súc. Tiêu hoá xơ cũng được cải thiện rõ nét khi bổ sung thêm một lượng nhỏ carbonhydrate dễ lên men như rỉ mật, xác mì, khoai lang, cám…
      Khi sử dụng nitơ phi protein, lưu huỳnh là yếu tố giới hạn chính đến hoạt động của hệ vi sinh vật dạ cỏ. Một hỗn hợp gồm 90% urea và 10% sulphat natri (Na[SUB]2[/SUB]SO[SUB]4[/SUB]) làm cho tỷ lệ N/S được cân bằng. Rơm rạ thường có hàm lượng canxi, phospho và muối thấp. Việc bổ sung coban (Co), đồng (Cu) sẽ cải thiện được khẩu phần dựa trên rơm rạ. Tỷ lệ tiêu hóa của rơm sẽ được cải thiện một cách đáng kể nếu bổ sung 1.5-2% urea, 10% rỉ mật và 0.5% hỗn hợp khoáng (muối, P, Ca, S)..
      Phụ phẩm xay sát
      Cám gạo có chất lượng rất khác nhau tùy thuộc vào quy trình xay sát. Cám gạo loại tốt thì có ít vỏ trấu nên hàm lượng xơ tổng số thấp (khoảng 6-7%) giá trị TDN khoảng 70% và protein thô từ 13-14%, Năng lượng trao đổi từ 12-12,5 MJ/kg chất khô. Cám gạo chất lượng xấu thì hàm lượng xơ có thể lên đến 20%. Cám gạo loại tốt là một nguyên liệu thức ăn rất có giá trị vói trâu bò, vì vậy giá cám gạo loại tốt cũng rất cao.
      Hèm bia, bã rượu có protein thô từ 26%-32% (theo chất khô). Phụ phẩm này được sử dụng ở dạng ướt, khô hoặc ủ ướp chung với rỉ mật và axít hữu cơ. Hèm bia của các nhà máy bia của ta theo phân tích của chúng tôi có 32% protein; 18% xơ (theo chất khô); tỷ lệ tiêu hoá chất hữu cơ đạt 68% và giá trị năng lượng trao đổi 12 MJ/kg chất khô (tương đương với cám gạo loại tốt). Hèm bia vừa giàu đạm, vừa giàu năng lượng nên từ lâu đã được sử dụng phổ biến để nuôi bò sữa. Độ ẩm cao là điều bất lợi chính trong việc dự trữ và sử dụng các loại thức ăn này.
      Khô dầu là phụ phẩm sau khi những hạt có dầu được ép vắt hoặc chế biến để lấy dầu. Thí dụ như bánh dầu dừa, đậu phộng, hạt bông vải, cao su… Protein thô của khô dầu dao động từ 20-40%. Khả năng phân giải protein và số lượng dầu phụ thuộc vào phương pháp chế biến. Eùp bằng phương pháp thủ công (ép vít) hàm lượng dầu còn khoảng 10% trong khi với phưong pháp ép kiệt (trích ly) dầu chỉ còn 1%. Chất xơ cũng thay đổi rất nhiều phụ thuộc vào chế biến và số lượng vỏ hạt.
      Khô dầu dừa là nguồn năng lượng và protein có giá trị được sử dụng một cách rộng rãi
      Tuy nhiên, khả năng tiêu hoá protein của chúng thấp và thức ăn mau bị ôi khét. Bánh dầu dừa phồng lên nhanh chóng khi thấm nước và có thể sử dụng ở dạng này ở mức 50% trong khẩu phần
      Khô dầu đậu phộng được sử dụng rộng rãi trong chăn nuôibò thịt và bò sữa. Hàm lượng xơ thấp và không có sự hạn chế nào trong việc sử dụng cho gia súc nhai lại
      Khô dầu bông vải chứa gossypol không hại đối với bò trưởng thành nhưng khả năng tăng trọng của bò sẽ được cải thiện nếu thêm sulfat sắt vào khẩu phần có nhiều bánh dầu bông vải. Có thể sử dụng 10-15% bánh dầu bông vải trong thức ăn hỗn hợp cho bê, đối với bò thịt có thể sử dụng 30%.
      Hạt bông vải nguyên cũng được sử dụng để thay thế một phần thức ăn tinh. Hạt nguyên loại tốt chứa khoảng 20% dầu và 19% protein. Vỏ hạt bông vải chứa nhiều xơ (50% CF) nhưng vẫn có thể sử dụng ở mức 30% trong khẩu phần bò thịt. Thí nghiệm vỗ béo bò thịt của Lê Viết Ly đã thành công khi sử dụng khẩu phần vỗ béo có 2 kg hạt bông+ 2kg rỉ mật+ rơm ủ urea.
      Khô dầu đậu nành thường đắt và được sử dụng cho gia súc dạ dày đơn. Vỏ hạt đậu nành chứa 37% CF, 12% CP và giá trị năng lượng tương đương với hạt ngũ cốc là một loại thức ăn có giá trị cho tất cả các loại trâu bò.
      Một hạn chế chung trong việc sử dụng khô dầu cho chăn nuôi là hàm lượng dầu còn lại trong phụ phẩm cao nên hay bị ôi khét, thời gian bảo quản ngắn. Điểm bất lợi nữa là khô dầu dễ bị nhiễm nấm Aspergillus sẽ sinh ra độc tố Aflatoxin, đặc biệt là ở khô dầu đậu phộng. Khắc phục được các hạn chế đó, phụ phẩm hạt lấy dầu là nguồn protein có giá trị trong chăn nuôi
      Rỉ mật được sử dụng trong chăn nuôi để cải thiện tính ngon miệng, bổ sung một số chất khoáng. Rỉ mật còn được sử dụng như một thức ăn bổ sung năng lượng cho khẩu phần thức ăn thô chất lượng kém. Với một hàm lượng đường dễ lên men cao, rỉ mật như là một nguồn năng lượng rẻ tiền để sử dụng với các loại nitơ phi protein. Các loại khoáng cần được cân đối lại bởi vì trong rỉ mật chứa ít phospho và natri và không đủ lượng lưu huỳnh cho vi sinh vật dạ cỏ hoạt động. Hàm lượng kali trong rỉ mật cao.
      Xác mì là phụ phẩm sau khi chiết xuất tinh bột từ củ khoai mì (củ sắn). Xác mì có hàm lượng chất khô thấp (khoảng 20%), rất nghèo protein (1,5-1,6%), hàm lượng xơ thấp (10-11%, tỷ lệ tiêu hoá chất hữu cơ rất cao (92-93%) vì vậy giá trị năng lượng trao đổi đạt tới 13MJ/kg chất khô (Đinh Văn Caỉ và cộng tác 1999). Vì vậy xác mì là một loại thức ăn cung cấp năng lượng rất tốt cho tất cả các đối tượng trâu bò đặc biệt là vỗ béo bò thịt. Tuy nhiên khi sử dụng cần phải được bổ sung protein, khoáng và vitamin vì những thành phần này trong bã củ mì không đáng kể. Nước ta là nước trồng khoai mì, nhiều nhà máy chế biến tinh bột khoai mì mỗi năm cho ra một khối lượng lớn xác mì nhưng mới sử dụng một tỷ lệ rất nhỏ để nuôi trâu bò. lí do chính là khâu bảo quản và vận chuyển. Cần nghiên cứu khả năng giảm hàm lượng nước của xác mì xuống còn 60-65% để dễ dàng áp dụng các phương pháp bảo quản nhằm sử dụng hữu hiệu hơn loại phụ phẩm này.
      Bã thơm chủ yếu là vỏ và lõi vì thế chứa nhiều chất xơ, năng lượng và vitamin A nhưng protein và muối khoáng thấp. Do hàm lượng nước cao nên phế phẩm này cần được sử dụng ở gần nguồn của chúng. Chúng có thể làm khô bằng cách phơi nắng hoặc sấy. Có thể áp dụng phương pháp ủ ướp với công thức 65% bã thơm, 20% rơm lúa, 5% bột bắp, 10% rỉ mật và 1,5% urê.
      Có một số yếu tố hạn chế việc sử dụng phụ phế phẩm làm thức ăn cho bò. Sự thu gom rất khó khăn do việc thu hoạch thủ công rãi rác ở các hộ nông dân nhỏ; việc cung cấp hầu hết là theo mùa và không đáng tin cậy lắm. Nhiều yếu tố về hóa học và vật lý cũng hạn chế việc sử dụng phụ phế phẩm cho trâu bò. Hàm lượng nước cao gây khó khăn trong vận chuyển, bảo quản và khả năng ăn vào. Một số phụ phế phẩm rất dễ hỏng do hàm lượng dầu và đường cao. Giá trị dinh dưỡng thay đổi nhiều do quá trình chế biến đơn giản và chưa được tiêu chuẩn hóa. Chúng thường xuyên bị nhiễm nấm, vi khuẩn và một số phụ phẩm có chứa độc tố đối với trâu bò. Hầu hết các phụ phế phẩm thiếu một hoặc nhiều chất dinh dưỡng cần thiết.
      Có hai kỹ thuật chính để sử dụng tối đa phụ phế phẩm như một nguồn thức ăn cho gia súc:
      · Bổ sung một cách thích hợp các chất dinh dưỡng khác để cân bằng sự thiếu hụt trong phụ phế phẩm;
      · Cần phải được bảo quản theo các phương pháp thích hợp để kéo dài thời hạn sử dụng và để tránh hư hỏng.
      Phụ phế phẩm có thể phơi khô, ủ để gia tăng thời gian sử dụng và tránh hư hỏng. Phơi nắng có thể thực hiện đối với một số phụ phẩm nhưng ủ ướp mới là phương pháp đáng tin cậy nhất. Ngoài ra, trong quá trình ủ ướp có thể bổ sung một số thức ăn khác để tạo ra một thức ăn ủ hoàn hảo, cân đối về dinh dưỡng.
      Ủ rơm khô với urê
      Rơm rạ khô giá trị dinh dưỡng thấp, tiêu hoá kém và trâu bò không ăn được nhiều. Bằng các phương pháp chế biến làm rơm ướt, mềm, tăng giá trị dinh dưỡng, tăng khả năng tiêu hóa và tính ngon miệng. Phương pháp thông thường nhất đang được áp dụng rộng rãi ở các nhước đang phát triển để chế biến rơm rạ cho trâu bò là ủ rơm với urea. Rơm ủ theo phương pháp này còn cung cấp cho trâu bò nguồn đạm phi protein rất có lợi cho vi sinh vật dạ cỏ, vì vậy có ý nghĩa khoa học và ý nghĩa kinh tế lớn. Kĩ thuật ủ rất đơn giản
      Nguyên liệu
      · Cứ 100 rơm khô cần 40g urea và 80-100 lít nước (tỷ lệ urê 4% và nước so với rơm là 1/1.). Tùy theo lượng rơm cần ủ mà lượng urea và nước cũng tăng theo tỷ lệ trên.
      · Tấm nilon lớn đủ che kín hố ủ (to hay bé là tùy độ lớn bề mặt hố ủ, sao cho khí amonoac hình thành trong và sau quá trình ủ không thoát ra ngoài).
      · Bình tưới rau để tưới nước vào rơm khi ủ.
      Hố ủ
      Hố ủ có thể xây bằng gạch gồm các vách: hố có ba vách, hố có hai vách cạnh nhau hoặc có hai vách đối diện. Nói chung là cần tối thiểu hai vách để nén rơm cho chặt. Có thể lợi dụng góc nhà, tường nhà làm hố ủ rơm. Nền có thể là nền xi măng, gạch hay lót nhiều lớp lá chuối hoặc nilon. Dung tích hố ủ phụ thuộc vào số lượng rơm cần ủ hay quy mô đàn bò.
      Cách ủ
      Urê pha vào nước theo tỷ lệ trên, khuấy đều cho tan hết, sau đó cho vào bình tưới. Cứ trải một lớp rơm mỏng (20cm) lại tưới nước urê sao cho ướt đều rơm, lấy cào đảo qua đảo lại cho rơm thấm nước urê, dùng chân nén cho chặt, rồi lại tiếp tục trải một lớp rơm và tưới nước, lại nén cho chặt. Làm như thế nhiều lần cho đến khi hết rơm và hết nước. Sau đó phủ tấm nilon lên trên sao cho thật kín, không để khí ammoniac ở trong thoát ra ngoài. Những hố ủ ngoài trời cần có thêm mát tre nưa.
      Lấy cho ăn
      Sau 7 đến 10 ngày ủ có thể lấy rơm ra cho bò ăn, lấy vừa đủ lượng rơm cần thiết cho từng bữa. Lấy xong đậy kín ngay tấm nilon lại.
      Yêu cầu chất lượng rơm ủ
      Rơm ủ chất lượng tốt là rơm ẩm đều, mềm, không có mốc xanh mốc trắng mọc, màu rơm vàng nâu gần với màu tự nhiên của rơm trước khi ủ, mùi khai ammoniac.
      Rơm ủ thường được trâu bò thích ăn, và ăn được nhiều hơn so với rơm khi chưa ủ. Tuy nhiên một số trâu bò lần đầu tiên không chịu ăn rơm ủ urê, phải kiên trì tập cho chúng quen dần. Lúc đầu cho ăn ít, trộn chung với thức ăn khác, sau đó tăng dần lên.
      Vào mùa khô không có cỏ, chúng ta hoàn toàn có thể dùng rơm ủ urea cho bò ăn tối đa (khoảng 10-12kg/ngày), bổ sung thêm muối ăn hoặc đá liếm thì bò tơ vẫn tăng trọng và bò mẹ vẫn béo mập và sinh sản tốt
      Bánh dinh dưỡng
      Bánh dinh dưỡng là một dạng chế biến phụ phẩm được ép thành bánh, có thêm chất khoáng và muối. Thành phần chủ yếu cuả bánh dinh dưỡng là rỉ mật. Rỉ mật vừa là chất kết dính vừa là nguồn cung cấp năng lượng, cung cấp khoáng vi lượng. Urea cung cấp nitơ cho vi sinh vật dạ cỏ. Chất độn thường là cám gạo hoặc cám mì, bã khoai mì…Đây cũng là nguồn cung cấp năng lượng. Ngoài ra còn sử dụng chất kết dính khác như vôi, ciment. Bò ăn bánh dinh dưỡng được thêm chất dinh dưỡng, cải thiện môi trường dạ cỏ có lợi cho vi sinh vật tiêu hoá thức ăn vì vậy sẽ có hiệu qủa tốt đối với khẩu phần nghèo dinh dưỡng.
      Lợi ích của bánh dinh dưỡng
      · Cung cấp N phi protein cho vi khuẩn dạ cỏ, nhu cầu này ở gia súc nhiệt đới cao hơn gia súc ôn đới.
      · Cung cấp rỉ mật là nguồn năng lượng dưới dạng đường dễ lên men, khoáng nên kích thích hệ thống enzym vi sinh vật dạ cỏ hoạt động.
      · Cung cấp lượng muối, P và S cần thiết cho trâu bò nhưng thường bị thiếu trong thức ăn nhiệt đới.
      Yêu cầu chất lượng bánh dinh dưỡng
      · Các nguyên liệu phối trôn bánh dinh dưỡng phải có chất lượng tốt, không bị mốc hay ôi khét hư hỏng để bảo đảm thành phẩm có giá trị dinh dưỡng cao.
      · Độ cứng thích hợp: không vỡ khi vận chuyển (chịu nén dưới áp lực 5-6 kg/cm[SUP]2[/SUP])
      · Sản phẩm không bị mốc sau 6 tháng bảo quản.
      Các chất ảnh hưởng đến độ rắn của bánh dinh dưỡng
      · Rỉ mật phải có độ Brix trên 85 (đặc). Rỉ mật càng nhiều thì độ cứng càng kém.
      · Urê và muối ăn hút nước nên cũng ảnh hưởng đến độ cứng.
      · Đá vôi, xi măng thường được dùng làm chất kết dính.
      · Để bánh xốp hơn ta dùng một số chất đệm như vỏ đậu phộng xay nhỏ, bột bã mía, rơm xay, bột dây đậu phọâng.
      Cách làm bánh dinh dưỡng
      Dụng cụ cần thiết nhất là khuôn bánh. Khuôn làm bằng gỗ như khuôn bánh chưng, kích cỡ các chiều tùy ý ta. Có khi khuôn chỉ đơn giản là một cái tô nhưa. Khuôn này phù hợp với quy mô hộ sản xuất theo phương pháp thủ công. Sản xuất ở quy mô vừa cho nhiều bò hoặc cho nhóm hộ thì cần khuôn ép bằng sắt có khả năng nén nguyên liệu trong khuôn vừa nhanh vừa mạnh. Ngoài khuôn còn cần các thiết bị trộn, xô thùng…
      Có nhiều công thức làm bánh dinh dưỡng. Công thức đang sản xuất tại Trung tâm Nghiên cứu và Huấn luyện chăn nuôi Bò sữa như sau: Rỉ mật: 37- 40%, cám gạo: 35- 40%, urea: 5-8%, vôi: 5-7%, xi măng: 4%, Muối: 2%. Hỗn hợp khoáng 2-3%.
      Trình tự phối trộn
      Trước hết cân chính xác rỉ mật, urea, muối theo tỷ lệ nhất định (xem công thức ở bảng dưới). Hoà tan hết urea và muối vào rỉ mật, goị là hỗ hợp A (hỗn hợp lỏng)
      Cân chính xác lượng chất độn (cám…), chất kết dính (vôi, ciment), khoáng… trộn đều tạo thành hỗn hợp B (hỗn hợp khô)
      Trộn hỗn hợp A với hỗn hợp B thật nhanh, thật đều cho tới khi đồng nhất thì đưa vào khuôn ép. Quá trình này phải làm nhanh không để hỗn hợp nguôi lạnh sự kết dính sẽ kém. Sau 1 ngày bánh khô ta có thể cho bò ăn hoặc bao gói để dủng dần. Bánh dinh dưỡng làm đúng kĩ thuật đóng trong bao nilon có thể bảo quản đến nửa năm không bị mốc hay chảy nước.
      Chú ý kiểm tra độ ẩm hỗn hợp bằng cách dùng tay nắm lại, nếu thấy tạo được hình trong lòng bàn tay, khi buông tay ra không bị rã rời là được.
      Cách cho ăn.
      Để bò liếm gặm nguyên bánh, không bóp nát, bẻ vụn hoặc hoà bánh vào nước cho bò ăn. Vì trong bánh có urea nên cần bò ăn từ từ tốt hơn là ăn một lần. Số lượng bánh cho một bò trưởng thành tùy thuộc vào lượng urea trong bánh. Nếu bánh có 10% urea thì cho ăm 1kg, nếu bánh có 4-5% urea thì cho ăn 2kg bánh cho một con/ngày. Bò tơ cho ăn ít hơn. Tuyệt đối không cho bê con ăn bánh dinh dưỡng có thể sẽ bị ngộ độc urea.
      Tảng liếm hay còn gọi là đá liếm cũng làm tương tư như làm bánh dinh dưỡng nhưng thành phần khác bánh dinh dưỡng. Tảng liếm mục đích là cung cấp muối ăn và khoáng chất cho bò nên thành phần chủ yếu là muối ăn, bột xương, hỗn hợp khoáng vi lượng. Đá liếm không có urea nên cho cho tất cả các đối tượng bò và bê sử dụng.