Phương pháp cấy lúa tiên tiến

anhmytran

_
Nông dân @
#2
Máy cấy lúa đã được sáng kiến ra từ những năm 1960s ở miền Bắc.
Đó là những máy cấy chạy tay, làm bằng gỗ và tre, chiều ngang
chừng 2 mét, năng suất gấp 4-5 lần người cấy tay. Người điều
khiển máy phải đi giật lùi, lôi máy theo, một tay cầm cần gắp
mạ rồi giúi xuống bùn. Điểm yếu của máy là đất ruộng phải bừa
thật nhuyễn, kỹ hơn ruộng cấy lúa tay rất nhiều, và thời gian
lúa bén rễ và hồi sức lâu hơn cấy tay. Khi lúa đẻ nhánh, thì
cũng có nhiều cây lúa đẻ ở hàng con. Tục ngữ có câu:
*
Đời cha cho chí đời ông
Có thấy lúa đẻ hàng sông bao giờ.
*
Lý do là cây lúa là một giống cỏ, chỉ mọc mầm ở 2 bên thôi,
chứ không mọc vòng xung quanh gốc. Khi cấy lúa, ngón tay người
cấy cầm cây mạ bẹt, nên cắm xuống thì các chiều bẹt của cây mạ
đều cùng một phía. Khi lớn lên và đẻ nhánh, thì các nhánh lúa
chỉ mọc 2 bên thôi, tức là mọc theo hàng con, chứ không mọc
theo hàng sông. Cấy lúa bằng máy lúc ấy, ngón tay máy không tinh
vi và nhẹ nhàng như ngón tay người, nên có những cây mạ đặt xuống
không cùng một chiều của máy. Khi lúa mọc cả ở hàng con, thì có
khó khăn khi làm cỏ lúa. Sau này có loại cào cỏ sục bùn, thì
không thể xài máy cấy lúa được, mà còn phải chăng dây mới cấy
được, làm năng suất cấy lúa còn thụt xuỗng nhiều nữa.
*
Bây giờ có máy cấy này, bạn không cho biết năng suất ra sao,
yêu cầu đất bùn phải ra sao, tỷ lệ hồi sức sau cấy so với cấy
tay như thế nào, và tình hình lúa đẻ có theo hàng không?
*
 

gaivn

Lữ khách
#3
cải tiến phương pháp, thay đổi quan niệm

Xin giải đáp những thắc mắc của anhmytran:

Máy cấy lúa này là loại máy mới nhất của Kubota
năng suất vụ vừa rồi cho ra khoảng 10 tấn / hecta

Trước khi cấy, phải xới đất 2 lần, mỗi lần cách nhau 15 ngày
mực nước ruộng khống chế ở mức khoảng 2 cm
(nếu thoát hết nước ruộng thì càng tốt)

Tỉ lệ cây mạ sống được và hồi sức chắc chắn cao hơn cấy tay
năng suất làm việc của máy cấy 3~4 hecta / ngày tùy theo tốc độ làm việc của mỗi người
việc xử lý cỏ dại càng dễ dàng hơn khi cấy bằng máy
vì lúa mọc thẳng hàng nên nhổ cỏ bằng tay hay bằng máy đều rất tiện lợi

Nếu máy cấy không thể nâng cao năng suất và đạt hiệu quả, giảm chi phí và nhân lực
thì nó sẽ không thể tồn tại và phát triển đến ngày hôm nay rồi

Vấn đề phải giải quyết của nông nghiệp nước ta hiện nay là :
song song với việc cơ giới hóa sản xuất, nông dân phải thay đổi cách SX và quan niệm cũ
tiếp thu quan niệm mới, phương pháp SX mới.

Muốn đạt hiệu quả cao, tránh thiệt hại cho cây mạ, giảm lượng thóc hao hụt thì nhất định phải cơ khí hóa
với đất bùn quá sâu như nước ta hiện nay, phải cải tạo cách làm đất và quản lí nguồn nước tưới tiêu
vậy mới có thể cơ khí hóa được.

dưới đây là vài hình ảnh minh họa:



lúa đẻ có thẳng hàng hay không, nhìn vào đây là biết liền





làm mạ non trong khuôn




 

anhmytran

_
Nông dân @
#4
Bạn lấy năng suất ra mà nói là do cấy bằng máy?
*
Bạn nói cấy bằng máy thì mạ chóng bén rễ và hồi sức hơn cấy tay?
Chẳng có bằng chứng gì cả.
*
Còn hình chụp của bạn cũng chẳng có hình nào cho thấy
lúa mọc đúng hàng cả.
*
Còn về Cơ khí hoá, bạn cũng chẳng hiểu hết các vấn đề của nó.
Xin tạm chỉ ra vài ví dụ dễ thấy nhất cho bạn thôi, không biết
đọc xong bạn có thấy chưa. Muốn cơ khí phải có:
1- Tiền vốn nhiều
2- Ruộng lớn
*
Ngày xưa, ông bà chúng ta cũng đã cơ khí rồi. Đó là con Trâu.
Vì điều kiện nghèo (ít vốn) và ruộng nhỏ, nên có nhà có trâu,
và có nhà không có trâu. Có Trâu, tức là có Cơ Khí, cũng phải
nhiều phiền hà lắm: đó là bảo trì (nuôi, kể cả không vào lúc
cày bừa) và chạy máy (đi cày bừa thuê).
*
Đến sau Cải Cách Ruộng Đất, Đảng mới ép buộc bà con vào Hợp
Tác Xã Nông Nghiệp, để có thể Cơ khí hoá. Từ khi tôi đi khỏi
ViệtNam đến nay, không biết tình hình Hợp Tác Xã Nông Nghiệp
ra sao, còn nghe thấy nói đất đai bị mất vào xây dựng đô thị
làm sân Golf.
*
Trong miền Nam thì cơ khí hoá hơn miền Bắc, vì họ có nhiều loại
máy nhỏ. Tuy thế, máy nhỏ thì không hẳn là Cơ Khi Hoá đúng nghĩa
đâu. Ví dụ, máy cấy của bạn không phải là máy nhỏ.
*
Vì thế Cơ Khí Hoá như thế nào mới là tốt?
*
 

nuoide

thanquangninh.vn
Nông dân @
#5
em chỉ thấy khoảng cách giữa cây cách cây và hàng cách hàng hình như rộng gấp đôi gấp ba so với kiểu cấy lúa bằng tay thì phải

 

gaivn

Lữ khách
#6
cải tiến phương pháp, thay đổi quan niệm

xin trả lời thắc mắc của anhmytran:

Những ưu điểm của máy cấy em đã nêu ở trước rồi (giảm giá thành và nhân công, tiết kiệm th̀ơi gian,......)
Muốn cơ khí hóa thì đương nhiên phải có:
_vốn liếng ( nhà nước đang có chính sách hổ trợ cho nông dân vay ưu đãi )
_ruộng lớn (ruộng VN rất nhiều, chỉ cần quy khoạch lại là OK)

Tình hình thế giới hiện nay và sau này sẽ có nguy cơ khủng hoảng lương thực
mà VN lại là nước cung cấp lương thực hàng đầu thế giới
ko nâng cao năng suất và chất lượng thì làm sao đáp ứng được nhu cầu trong tương lai.

Nếu anh cứ cho rằng cấy bằng tay tốt hơn thì chắc nông nghiệp VN sẽ lạc hậu mãi chứ ko thể đi theo kịp các nước trong khu vực.

Xin nói rõ hơn là máy cấy em đã nói chưa có mặt ở VN, nó ở Đài Loan thôi
Anh có thể đi khảo sát tình hình trồng lúa ở Đài Loan
Tại sao nước bạn có thể cơ khí hóa để cho ra sản lượng cao và chất lượng tốt
còn VN là nước xuất khẩu gạo lớn nhất mà lại thua kém nước bạn
phải tìm ra nguyên nhân và khắc phục, chứ ko phải lấy cớ này cớ nọ, khó khăn này nọ để biện minh.

Nếu anh quan tâm đến nông nghiệp VN thì nên góp sức vào phát triển
"Cơ khí hoá như thế nào mới là tốt", câu hỏi này ko có câu trả lời nhất định
khi anh bắt tay vào làm, sẽ có kỹ sư nông nghiệp hướng dẫn và dần dần tự anh sẽ rút ra kinh nghiệm làm thế nào mới là tốt nhất

xin trả lời thắc mắc của nuoide:

khoảng cách giữa cây cách cây và hàng cách hàng đương nhiên sẽ rộng hơn nhiều so với cấy tay.
Nông dân VN có thói quen là cấy mật độ dày, cứ nghĩ là càng dày thì cấy càng nhiều, năng suất càng cao
Đó là quan niệm sai lầm, vì kỉ thuật cải tiến SRI đã chứng tỏ cấy càng thưa thì cây lúa sinh trưởng càng tốt
khi lúa sinh trưởng tốt, hấp thụ chất dinh dưỡng đầy đủ thì chắc chắn đẻ nhánh tốt và cho ra sản lượng cao
Đồng thời, Cấy thưa sẽ tránh được nhiều sâu bệnh, và cây lúa thực hiện quá trình quang hợp tốt hơn
 

anhmytran

_
Nông dân @
#7
Tôi không hề có ý nói làm thủ công tốt hơn cơ khí hoá.
Bạn tự nói ra điều đó thôi.
Tôi có đặt vấn đề cho máy cấy của bạn, coi bạn trả lời
ra sao. Cho đến nay, những vấn đề đó chưa được trả lời
thoả đáng. Những vấn đề với máy cấy này, tôi đã biết từ
bốn chục năm trước, nay mới đem ra hỏi bạn.
*
Còn vấn để cấy thưa, tôi cũng đã nhìn ra từ ban đầu, nhưng
không nói, vì khoảng cách, đối với máy móc, chẳng là vấn
đề gì. Muốn xít vào nhau, hay thưa ra hàng mét, cũng chỉ
điều chỉnh trong vài giây, cùng lắm vài phút.
*
Có điều bạn nói sai về khoảng cách trồng cấy. Trong nông
lâm nghiệp, cấy thưa quá, hay mau quá đều không tốt cả.
Phải có độ dày thích hợp. Tù xưa, các cụ nhà ta cấy rất
thưa, vì một năm 2 vụ dài ngày. Lúa mọc cao to, đẻ nhánh
nhiều, phải có đủ khoảng cách cho lúa nhận được ánh sáng.
Lúa dài ngày trồng thưa, nên khi cấy, năng lượng mặt trời
bị lãng phí khi lúa chưa che phủ kín ruộng. Sau này chĩnh
phủ có kỹ sư Lương Đình Của và các cán bộ tìm ra được lúa
ngắn ngày, thì mới trồng dày lại. Tuy thế, khoảng cách vẫn
phải đủ lọt cho cào cỏ đi qua, chừng hơn mười phân, chưa
tới 1 gang tay. Sau đó, có cải tiến về cách cào cỏ, nên
cào cỏ trở nên nhỏ lại, và khoảng cách hàng sông cũng nhỏ
lại. Sau đó mới thấy trồng quá dày, nên lại điều chỉnh lại
khoảng cách hàng sông cho từng giống lúa.
*
Có thể kết luận cấy lúa thưa trong hình của bạn là vì giống
lúa dài ngày, và năng suất cả năm không cao. Lúa dài ngày
chỉ trồng khi nó thơm ngon đặc biệt, bán giá cao. Vì thế,
dù năng suất thấp, thu nhập trên đơn vị diện tích cũng không
thua lúa năng suất cao mà bán giá rẻ.
*
 

gaivn

Lữ khách
#9
cơ khí hóa nông nghiệp Việt Nam

@tranvi:

Tổng số hàng cho 1 lần cấy: 8 hàng

Cự ly mỗi hàng cách nhau cố định 30 cm

Cự ly mỗi cây mạ trong cùng 1 hàng: 14 cm / 16cm / 18 cm / 21 cm / 24 cm

Độ sâu cấy khoảng 1.4 ~4.7 cm ( chia làm 5 đoạn )


Hai hình trên có sự khác biệt là vì ở góc độ chụp khác nhau nên thấy khác thôi
Hơn nữa, khoảng cách mạ non vừa mới cấy và khoảng cách lúa chính khi thu hoạch tất nhiên sẽ khác nhau rồi
 
#10
Chào các mọi người!
Theo quan điểm của em một kỹ sư Nông nghiệp cũng đang làm về lúa. Việc cơ giới hóa trong nông nghiệp nông thôn là điều đương nhiên chúng ta phải làm, phải tiếp cận. Và đóng cũng là phù hợp với chủ trương chính sách, và sự phát triển của Xã hội. Chẳng qua từ trước tới n nay dân ta còn nghèo, đất thì nhỏ hẹp, chật trội nên việc áp dụng những tiến bộ khoa học, đặc biệt là việc cơ giới hóa, công nghiệp hóa ngành nông nghiệp có nhiều khó khăn. Nhưng khó khăn đâu phải chúng ta không làm, không làm thì sẽ tụt hậu...Em hoàn toàn ủng hộ việc áp dụng những tiến bộ khoa học, cơ giới hóa, công nghiệp hóa trong nông nghiệp, nông thôn. Nhưng phải từng bước, sao cho phù hợp với tình hình thực tiễn của Việt Nam. Chứ chúng ta không thể "bê" nguyên vẹn những tiến bộ của nước ngoài vào cho Việt Nam, chắc chắn sẽ thất bại.

Nói về khoảng cách cấy, mật độ cấy mà tác giả bài viết đưa ra giải thích như vậy là chưa thuyết phục. Hiện tại ở Việt Nam, với những tiến bộ của ngành hạt giống đặc biệt là lúa lai F1 (lúa hai dòng, lúa lai 3 dòng) thì khoảng cách, mật độ cấy như vậy là không phù hợp. Tôi lấy một VD mà mật độ bạn đưa ra cao nhất là 30x14cm tương đương 32 - 35 khóm/m2 thì hoàn toàn không người nông dân nào chấp nhận cho bạn đâu chứ chưa nói tới các nhà kỹ thuật, những nhà chọn tạo giống.
Bạn có biết vì sao năng suất lúa của Miền Nam cao hơn rất nhiều so với miền Bắc không, một nguyên nhân chính (còn nhiều nguyên nhân khác) là mật độ sạ của họ khá cao. Từ trước tới nay chúng ta cứ nói ĐB Sông Hông là một vùng đất phù sa, màu mỡ...năng suất lúa cao. Bạn cứ thử lên Tây Nguyên (khu vực Earkar, Krong Pack - Đắk lawsk ) xe năng suất của họ cao hơn năng suất của ĐB Sông Hồng như thế nào.

Cũng những giống mà trồng ở Miền bắc ( HT1, Bắc Thơm 7, Nhị ưu 838, Bắc ưu 903...) chúng tôi đưa lên đó trồng năng suất cao gấp 1,2 - 1,3 lần so với đồng bằng Bắc bộ. Lý do vì sao ư? Bời vì họ sử dụng tới 160 - 190 kg thóc giống lúa thuần/ 1ha và khoảng 50-60kg hạt giống lúa lai /1ha. Thử hỏi bạn Đồng bằng bắc bộ sử dụng bao nhiêu kg giống/ha và năng suất đạt bao nhiêu?
 

anhmytran

_
Nông dân @
#11
A ha! Có chuyên môn, giọng nói cũng khác. Có con số cụ thể.
Tôi chỉ biết lờ mờ, không có con số gì cả.
Các bạn nói về cấy dày và năng suất, thì tôi không rõ, vì
phải là nhà nghề thực sự bắt tay vào làm mới nói được. Tôi
sống ở nhà quê miền Bắc, chỉ biết về Lúa qua bà con nói
chuyện với nhau, và các triển lãm nông nghiệp thôi.
*
Chuyện bạn nói lúa miền bắc đưa lên Tây Nguyên trồng có năng
suất cao vì cấy dày, thì không phải đơn giản đâu. Đó là may
mắn hợp khí hậu thôi. Thế lúa miền Nam đưa lên Tây Nguyên trồng
thì sao? Còn lúa Tây Nguyên đưa ra miền bắc và đưa vào miền
nam trồng thì sao? Có phải cứ dày là được không? Không. Dày
quá thì chỉ thu được rơm rạ nhiều thôi. Chân lý của nhà nông
là: Cấy mật độ thích hợp cho giống lúa ở khi hậu đó. Thế nào
là thích hợp? Phải cấy thử rồi so sánh mới biết được. Nói
chung miền bắc lạnh hơn, đương nhiên năng suất không thể nào
so với miền nam hay Tây Nguyên được. Lúa mùa cũng ngắn ngày
hơn, năng suất hơn, ăn ngon hơn, và thành phần dinh dưỡg cao
hơn lúa chiêm mà. Miền Nam và Tây Nguyên làm gì có vụ Chiêm?
*
Ở đây, chúng ta bàn về máy cấy. Đối với máy cấy, thì khoảng
cách có thể tuỳ ý sắp đặt, không có vấn đề gì. Chỉ có điều
là thời gian lúa bén rễ, phục hối sức con gái mơn mởn, mới
là đáng bàn thôi. Ngày xưa, máy cấy chưa đáp ứng được điều
này. Máy cấy cũng rất rẻ. Thợ mộc mới học nghề cũng đóng được
máy cấy. Nguyên liệu cũng chỉ trong làng, không cần phải gỗ
to xẻ ván lớn, mà chủ yếu là tre. Máy cấy rất nhẹ, một tay
lôi xềnh xệch trên mặt ruộng. Nếu tính giá thành đầu tư máy
cấy này và công thuê cấy thì vẫn rẻ hơn. So sánh với thiệt
hại lúa chậm bén rễ và phục hồi, thì vẫn có lợi. Có điều là
cái lợi này không nhiều, mà lại xài vài lần trong năm, nên
bà con không thấy nó lợi hơn cấy tay bao nhiêu. Thôi, cứ chịu
khó lội nước lạnh cắt mấy ngày là cấy xong lúa. Rất buồn cho
bà con là ruộng ít quá, không có để có thể cấy máy.
*
Nếu máy cấy có thể cấy khéo như bàn tay các mẹ các chị, và
nhỏ chỉ bằng cái bàn thôi (2 mét) và tháo lắp dễ dàng thành
những thanh sắt nhỏ, bó gọn thành một bó nhỏ, thì rất có thể
được bà con hoan nghênh.
*
Nói thêm: ở Mỹ, lúa không trồng mà gieo. Sản lượng lúa của Mỹ
cũng cao, mặc dù năng suất thấp. Họ lấy diện tích để áp đảo
công cấy lúa, và không cần máy cấy lúa.
*
Kể chuyện truyền miệng về bác sỹ Lương Đình Của:
Thuỏ ấy mới có kỹ thuật cấy ngửa tay, nhưng bà con vẫn quen
cấy úp tay. Cấy úp tay thì chậm hơn, vì có động tác thừa, và
cây lúa bị giúi khá sâu xuóng bùn. Cáy ngửa tay thì nhanh hơn,
vì khi lấy nhánh lúa thì úp bàn tay, và khi ngửa ra thi cây
lúa bị giúi xuống ngay, không phải quay thêm nửa vòng nữa.
Có điểu người mới tập cấy ngửa tay thì đôi khi giúi mạ chưa
đủ sâu, khiến nó có thể bị nổi lên sau đó một lúc.
*
Một hôm bác sỹ LĐC và một nhóm cán bộ và kỹ sư ngồi trên xe hơi,
lúc đó là xe con cóc quân sự sơn xanh, mui vải bạt, đi ngang qua
một nhóm bà con đang cấy lúa. Bác sỹ mới nói, "Xin bà con áp dụng
kỹ thuật mới, cấy ngửa tay đi." Mấy bà con không nghe, lại xầm
xì với nhau, "Ông ấy chỉ nói thôi. Có giỏi xuống đây cấy đi." Nào
ngờ xe dừng lại. Bác sỹ và mấy kỹ sư xắn quần lội xuỗng ruộng. Bác
sỹ ném những bó mạ xuông ruộng cách nhau đều, rồi bắt tay cấy thoăn
thoắt, chân bước xéo bước lùi rất nhanh nhẹn. Cấy đến đâu thì vừa
hết mạ đến đấy, tiếp tục bó mạ khác. Hàng cái hàng con thẳng tắp
đâu ra đấy. Bà con coi bác sỹ cấy, thấy ngay cái công phu không phải
chỉ vài phút, mà phải hàng ngày, hàng mẫu ruộng mới được trình độ
cấy như vậy. Sau đó bà con mời bác sỹ lên bờ, nói chuyện kỹ thuật
cấy một hồi, vui vẻ chúc bác sỹ lên đường công tác thuận lợi.
*