Thảo luận Sữa đầu (Phần I): “Quản lý chủ động bằng tay”

khanh.vo

Nhà nông tập sự
#1
Chuyên gia của Pig Progress, ông John Gadd, có cái nhìn sâu sắc về sữa đầu. Nhiều ý kiến cho rằng hiện nay có khá ít thông tin về sữa đầu – Vậy tại sao chúng ta lại đi sâu vào vấn đề này? John giải thích rằng, ở phương diện khác thì những diễn biến sau khi sinh ở heo con thay đổi khá nhanh.
LỜI CHUYÊN GIA


Trong mỗi chúng ta ai cũng hiểu tầm quan trọng của việc cung cấp kháng thể mẹ truyền nhằm lắp đầy thiếu hụt về kháng thể ở heo con sơ sinh trước khi heo con thật sự có được hệ miễn dịch bảo vệ cần thiết. Và việc này cần phải hoàn thành sớm trong khoảng thời gian từ 12 đến 18 giờ trước khi ruột non ngừng khả năng hấp thu trực tiếp được các đại phân tử. Vậy có điều gì mới ở đây?
Câu chuyện mới ở đây chính là những diễn biến trong cơ thể heo con sau khi sinh thường thay đổi khá nhanh. Ở những heo con sinh cuối cùng trong lứa đẻ nhiều con không tránh khỏi tình trạng bị thiếu hụt năng lượng và oxy vì các heo con này có khoảng thời gian chờ được sinh ra kéo dài hơn. Nhớ lại lời phát biểu của Tiến sỹ Peter English 20 năm trước đây: “Heo con bắt đầu chết đi ngay khi quá trình sinh nở bắt đầu”. Thật phấn khởi vì ngày nay chúng ta có các lứa đẻ từ 12 – 14 heo con khá phổ biến, và cũng chắc chắn có nhiều heo con sinh muộn hơn. Thời gian chờ được sinh ra cũng kéo dài hơn.

Thu thập thông tin ghi nhận ở nhiều quốc gia lại cho thấy, tuy không còn nhiều trường hợp heo con sơ sinh chết non như trước (ở tại nơi có ghi nhận số liệu, nhưng không thường xuyên), nhưng lại có sự gia tăng tỷ lệ chết từ sau sinh đến khi cai sữa đáng kể. Trong suốt 30 năm làm cố vấn cho các trại chăn nuôi, tôi đã phải đối mặt với tỷ lệ chết có lúc đến 12% ở giai đoạn cai sữa (tương đương 1,4 heo con mỗi lứa), và dường như tỷ lệ này chưa giảm được nhiều; và hiện tại tôi còn bắt gặp tỷ lệ chết đến 15%, thậm chí đến 18% (lên đến 2,1 heo con mỗi lứa). Đáng ngạc nhiên hơn khi tôi nhận được những phản ứng khá thờ ơ kiểu như: “À thì, tôi vẫn có nhiều heo con cai sữa hơn nhờ giống vật nuôi di truyền mới đấy thôi, dù tổn thất trước khi cai sửa có hơi cao một chút”.



Những nhận định sáng suốt
Điều này khiến tôi suy nghĩ lại mỗi khi tôi lắng nghe câu chuyện được chia sẻ từ các nhà chăn nuôi giàu kinh nghiệm. Nhìn lại một số khách hàng của mình (và vài người khác), họ cải thiện được tỷ lệ tổn thất chỉ 6% và còn thấp hơn đối với giống vật nuôi di truyền mới, chỉ mất 1 heo con/ mỗi lứa và kiểm soát để có được 13 heo xuất bán thịt; trong khi ở thời điểm 15 năm trước đó, họ từng rất vất vả để có 11 heo thịt / lứa bán ra thị trường. Từ đó, tôi đã cố gắng tìm hiểu xem họ đã làm được điều đó như thế nào ?

“Quản lý bằng tay”
Tôi dành một khoảng thời gian khá lâu để chú ý quan sát những heo con sơ sinh, đặc biệt là ở những lứa đẻ có nhiều heo con “đẻ muộn”:

1. Ở trại có một nhóm vài heo nái chưa đẻ đang được cho sử dụng prostaglandins (chúng ta biết rõ làm sao sắp xếp được số heo này) để hẹn giờ sinh, và 2 nhóm lớn khác được sắp xếp vào ca đêm. Người ta nhận thấy dường như có ít khó khăn hơn để vượt qua rào cản 6% ở những nhóm nhỏ. Họ tách ngay hết heo con sơ sinh và vắt cạn sữa (bằng tay) từ 1 vú, vì ngay cả những heo con sơ sinh khỏe mạnh đầu tiên cũng cần đến 15 phút để tìm bú vú mẹ.

2. Nhiều người cảm thấy rằng ai cũng nói đến tầm quan trọng của kháng thể trong sữa đầu, nhưng việc đảm bảo cho heo con nhận được nguồn năng lượng đặc biệt từ sữa đầu cũng quan trọng không kém. Với những heo con sinh sau yếu hơn cần được quan tâm chăm sóc đặc biệt hơn. Những heo con này rất yếu, bước đi loạng choạng hoặc nằm yên, được bơm sữa (xử lý bằng tay) hoặc được đeo túi nước ủ ấm (xử lý bằng tay) sau đó được đặt vào trước vú mẹ (việc làm này cho chất lượng heo con tốt hơn, hoặc hơn thế nữa, heo con nhận được nhiều globulin miễn dịch) ở những lứa đẻ được tách riêng tạm thời khỏi đàn và chuyển vào chuồng có đệm lót.

3. Có 1 niềm tin mạnh mẽ ở những nhà chăn nuôi giàu kinh nghiệm (những người đi từ kinh nghiệm thực tiễn, tôi nhận thấy họ rất khôn ngoan và có tầm nhìn) chính việc cung cấp năng lượng từ những phút đầu tiên sau khi sinh là yếu tố then chốt để cứu được những heo con sinh cuối cùng và tạo khởi đầu tốt hơn cho toàn đàn. “Chuyện tất cả heo con thu nhận được Globulin miễn dịch cũng quan trọng không kém”, nhiều người cho biết. Heo con sơ sinh nằm trong bụng mẹ được bao bọc trong môi trường nước ối có nhiệt độ tầm 38°C, và khi được sinh ra, nếu may mắn, chúng ở trong môi trường có nhiệt độ 30°C; mặc dù được sinh ra ở môi trường như vậy, nguồn năng lượng trong heo con vẫn nhanh chóng bị đốt cháy. Đó là lý do vì sao có nhiều heo con bị đè chết – không hẳn do heo nái nuôi con kém hay chuồng nuôi thiết kế không tốt, hoặc sàn chuồng quá thô nhám, mà do heo con bị hạ đường huyết (hàm lượng đường trong máu thấp). Đối với những heo con yếu, việc cung cấp lại nguồn năng lượng dữ trự cũng như bổ sung kháng thể cần thiết thật sự rất quan trọng.

Quản lý chủ động phụ thuộc vào thời gian
Khi kinh doanh hoặc mua bán nhà, câu thần chú lâu đời của các nhà môi giới hay đại lý môi giới bất động sản chính là “vị trí, vị trí, vị trí”. Còn đối với heo con, câu thần chú ấy chính là “thời gian, thời gian, thời gian”. Thời gian để chủ động xử lý bằng tay. Tôi từng công bố 1 khảo sát nghiên cứu cách đây 10 năm cho thấy các nhà lai tạo giống vật nuôi chỉ đóng góp trung bình khoảng 8% ảnh hưởng vào heo con. Điều đó là chưa đủ.

Trong bài viết sắp tới, tôi sẽ mở rộng thêm thông tin về vị trí miễn dịch ngày nay và cung cấp cho các bạn các số liệu vốn thu hồi được dễ dàng để hoàn lại cho chi phí quản lý chủ động.

Nguồn: Pig Progress

Biên dịch: Ecovet Team
 


Đối tác


BÀI VIẾT YÊU THÍCH