• Tự chứng nhận chất lượng của các PKN giống: Như "ma ăn cỗ"!

    Thảo luận trong 'Tin nông nghiệp' , 30/6/09

    1. Guest Guest

      Thực hiện chủ trương xã hội hóa trong lĩnh vực giống cây trồng, đã có 18 phòng kiểm nghiệm (PKN) của các đơn vị sản xuất và kinh doanh giống cây trồng trong nước được công nhận. Không có chế tài kiểm tra chặt lại kiểm nghiệm chính sản phẩm mình đang và sắp bán nên mới sinh ra những kết quả đáng ngờ.

      Thông qua các kết quả thử nghiệm liên phòng do Trung tâm Khảo kiểm nghiệm giống, Sản phẩm cây trồng và Phân bón quốc gia thực hiện trong 3 năm gần đây theo kế hoạch của Cục Trồng trọt, có thể thấy hiện trạng như sau: Năm 2006: Có 1 PKN không đạt phép thử nẩy mầm, 1 PKN không đạt phép thử độ ẩm và 5 PKN có một phép thử đạt loại C. Năm 2007: Có 1 PKN không đạt phép thử hạt khác giống, 5 PKN có một phép thử đạt loại C. Năm 2008: Có 3 PKN không đạt phép thử hạt khác giống, 1 PKN không đạt phép thử độ ẩm và 5 PKN có một phép thử đạt loại C.

      Qua các kết quả trên có thể thấy một hiện trạng đáng báo động là năng lực chuyên môn của các PKN không đều nhau, điều đó dẫn đến hệ quả là các kết quả tự chứng nhận chất lượng theo hướng xã hội hóa chưa đảm bảo độ tin cậy cao. Đó là chuyện “làm bài thi” của các PKN, còn ai biết được, khi kiểm tra sản phẩm của chính mình, không có chuyện “ma ăn cỗ”.

      Có một thực tế trong chứng nhận chất lượng giống cây trồng là việc xác định tính đúng giống, đặc biệt là đối với lúa lai nhập từ Trung Quốc, do không kiểm soát được nguồn gốc giống nên có nhiều lô giống lúa lai 3 dòng phải tiến hành hậu kiểm để có kết luận chính thức. Kết quả hậu kiểm của Trung tâm KKNG, SPCT và PBQG, cho thấy có nhiều lô giống lúa lai nhập khẩu không đúng tên giống như khách hàng đã công bố. Theo TS Trần Đình Nhật Dũng-Phó giám đốc Trung tâm, để đánh giá tính đúng giống khi cấp giấy chứng nhận chất lượng, PKN phải sử dụng các kỹ thuật cao như chạy điện di để phân tích protein, chạy PCR để phân tích gen... Hiện tại, ngoài PKN của Trung tâm tại Hà Nội, các PKN khác đã được công nhận đều chưa thể làm được do không có đủ trang thiết bị và con người để thực hiện các kỹ thuật này.

      Trong khi hệ thống quản lý giống của nước ta còn nhiều bất cập, các giống cây trồng có quá nhiều đơn vị sản xuất, việc quản lý hạt giống siêu nguyên chủng bước đầu đã quy củ, tuy nhiên do quá nhiều đơn vị sản xuất và hệ thống phân phối không được quy định nên việc quản lý nguồn giống này thực sự khó khăn. Trừ nguồn giống siêu nguyên chủng do Trung tâm KKNG, SPCT & PBQG chứng nhận chất lượng, còn với giống nguyên chủng và xác nhận, các tổ chức chứng nhận chất lượng được công nhận đều có thể tiến hành.

      Vì vậy một số đơn vị sản xuất và kinh doanh giống, được công nhận là tổ chức chứng nhận chất lượng có thể điềm nhiên tự chứng nhận chất lượng cho nguồn giống nguyên chủng và xác nhận do đơn vị mình sản xuất, hoặc nguồn giống lúa lai được nhập nội từ nước ngoài. Ngoài việc tăng cường giám sát và đánh giá lại năng lực của hệ thống các PKN được chỉ định (công nhận) như đã nói ở trên, cũng cần phải xem lại phạm vi chỉ định (công nhận) cụ thể đối với từng PKN cho đúng với năng lực thực tế của PKN. Đối với những PKN chưa có đủ thiết bị và con người để xác định tính đúng giống bằng các kỹ thuật điện di và PCR thì không nên cho phép tự chứng nhận chất lượng đối với lúa lai nhập khẩu... Có như vậy, công tác chứng nhận chất lượng mới đảm bảo chất lượng, công bằng và có độ chính xác cao, nhằm tránh những rủi ro cho sản xuất.

      Ngoài lý do một số PKN được công nhận nhưng cơ sở vật chất và nguồn nhân lực còn yếu kém chưa đáp ứng được yêu cầu của công tác chứng nhận chất lượng, cũng xin nói thêm, theo kinh nghiệm quốc tế, các PKN của Cty được công nhận cũng chỉ tự chứng nhận chất lượng cho các lô giống do Cty mình sản xuất nhưng phải dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan công nhận. Điều này rất quan trọng, bởi thực tế, doanh nghiệp giống ở Việt Nam nào khi kiểm tra sản phẩm của mình, thấy kém chất lượng nhưng có dám công bố kết quả không? Chẳng ai “dại” đến thế, cứ giấu nhẹm kết quả đó đi, đợi bán hết hàng rồi mới rút kinh nghiệm… nội bộ là cùng.

      Thế nên để đảm bảo độ chính xác của các kết quả chứng nhận, theo TS Dũng song song với việc cho phép các tổ chức sản xuất và kinh doanh giống cây trồng được tự chứng nhận chất lượng thông qua các PKN được công nhận cần tăng cường giám sát và đánh giá năng lực của các PKN đó thông qua 2 hình thức: Tổ chức chương trình thử nghiệm liên phòng hàng năm để đánh giá năng lực kỹ thuật của các PKN. Tổ chức đánh giá giám sát tại chỗ để đánh giá hiệu quả vận hành hệ thống QLCL theo qui định của tiêu chuẩn TCVN ISO/IEC 17052:2005 đối với các PKN được công nhận.

      Trên thế giới có nhiều hệ thống chứng nhận chất lượng giống cây trồng. Có quốc gia toàn bộ hệ thống chứng nhận chất lượng giống cây trồng tập trung vào một đầu mối. Việc cấp chứng chỉ chất lượng giống cây trồng của các đơn vị sản xuất trước khi lưu thông vào sản xuất do nhà nước quản lý. Có nước chỉ chứng nhận chất lượng giống cây trồng trên đồng ruộng (kiểm định đồng ruộng) không qua khâu kiểm nghiệm giống trong phòng. Có nước các đơn vị sản xuất giống hoàn toàn chịu trách nhiệm về chất lượng giống cây trồng trước sản xuất, nhà nước không quản về chất lượng giống khi đưa vào sản xuất.

      Ở nước nào xã hội hóa công tác chứng nhận chất lượng, việc cấp chứng chỉ chất lượng giống cây do một số cơ quan được nhà nước chỉ định. Tuy nhiên các đơn vị được chỉ định có cơ sở vật chất và nhân lực rất tốt, nhà nước cung cấp một phần kinh phí để thực hiện nhiệm vụ, đảm bảo được chất lượng. VN cũng rất cần học tập chuyện đó để tránh việc bán giống kém chất lượng của chính những đơn vị có PKN giống kiểu “con hát, mẹ khen hay”.











      Theo Bao Nong Nghiep Viet Nam
       
      Last edited by a moderator: 9/3/14
      Đang tải...

    Chia sẻ trang này

    Đang tải...
    Đang tải...