Gửi " Người Tây Ninh" tôi quen

Theo dòng chảy của thời gian, bộn bề với bao công việc trong cuộc sống cứ trôi qua từng ngày. Hôm nay khi chúng tôi chợt nhớ lại nhiều hồi ức về mảnh đất Tây Ninh và con người nơi ấy, vì thế mà quết tâm sau nhiều lần suy nghĩ, chia sẽ những cảm xúc và kinh nghiệm cho những người trẻ đi sau, một vài bài học về khởi nghiệp và suy ngẫm về con người Tây Ninh.

Câu chuyện đầu tiên bắt đầu từ năm 2013, khi tôi cùng một người bạn đặt chân lên mảnh đất Tây Ninh, cùng với 1 cộng sự người địa phương tìm hiểu về đầu tư và kỹ thuật canh tác cho cây khoai mì. Lúc đó chúng tôi rất vui khi được nghe nhiều câu chuyện về những “ lão nông” hay những bậc “cao túc” trồng mì đạt năng suất rất cao, có người 60 tấn/ha và có người 90-100 tấn/ha. Những câu chuyện thú vị ấy lôi kéo chúng tôi bước vào cuộc chơi với cây mì.

Người công sự tôi giới thiệu cho chúng tôi 1 đối tác nhiều kinh nghiệm về cây mì, với hơn 20 năm thăm niên trong nghề, và đang có 1 “dự án” đầu tư 20 ha mì bên Cambodia, sau khi đến thực tế khảo sát về đất đai, kĩ thuật canh tác… chúng tôi bắt tay hợp tác và rất phấn khởi vì đó được “ lão nông” nhiều kinh nghiệm. Nhưng thực tế khi bắt tay làm, chúng tôi cực kì sốc với cái gọi là “ 20 năm kinh nghiệm” , những kinh nghiệm đó với người dân khu đó có thể gọi là “cao túc” nhưng với chúng tôi quá củ rít, không muốn nói là lỗi thời. Thế là chúng tôi phải tự mò mẫm từng khâu từ xử lý hom mì, tạo củ, nuôi lớn củ mì và cuối cùng là xử lý tăng độ bột… Trời cao không phụ người có tâm, chúng tôi đạt được thành công về năng suất khi rẩy mì của chúng tôi củ rất nhiều và củ rất to.

Bài học ở đây chúng tôi muốn chia sẽ lại các bạn trẻ đi sau, đó là “ Đừng vội tin những gì gọi là chân lý”. Tại sao? Vùng Tây Ninh đúng là khoai mì chiếm đa số, đạt năng suất 90-100 tấn/ha/1 năm là sự thật… nhưng chỉ có ở khu vực xã Trường Lưu, Hòa Thành ,Tây Ninh đạt được năng suất ấy. Vì dân ở đây đa phần đất ít, 1-2 ha hoặc ít hơn, nên họ chăm sóc rất kĩ, đồng thời chất đất ở đây phù hợp với khoai mì. Người ta chỉ chia sẽ với bạn thông tin tốt nhất, hay nhất, nhưng họ không làm được như vậy. Cái gọi là “kinh nghiệm 20 năm trồng mì” , đúng là trồng 20 năm, nhưng năng suất chỉ 30-40 tấn/ha . Còn chúng tôi mới trồng lần đầu đã đạt 62 tấn/1ha. Với chúng tôi, “chủ nghĩa kinh nghiệm” chỉ để bạn tham khảo, nếu tin và dựa vào nó, thì Thành tựu của bạn cũng chỉ như họ, không thể đột phá. Vì vậy, “ Đừng vội tin những gì gọi là chân lý”, vì “chân lý” ở đây là của họ chứ không phải của bạn.



Câu chuyện thứ hai diễn ra vào 1 năm sau đó, cũng tại mãnh đất Tây Ninh, sau khi chúng tôi nhận thấy đầu tư vào khoai mì cho lợi nhuận không cao, vừa đúng lúc đó, chúng tôi được giới thiệu một cơ hội đầu tư cây mè đen và được chốt giá bao tiêu 42.000 đ/kg. Chúng tôi lại tiếp tục đi về những vùng trồng mè nhiều như An Giang, Vĩnh Long để học hỏi, sau đó kí hợp đồng hợp tác trồng , bao tiêu, và chuyển giao kĩ thuật với 2 đối tác là 2 nông dân từng trồng mía đường có tiếng ở Châu Thành, Trãng Bàng Tây Ninh.

Tại thời điểm ấy, khi chuyển giao kĩ thuật trồng mè đen trên ruộng mì đạt 1,2-1,3 tấn/ ha thì họ điều không tin. Những nông dân địa phương chia sẽ với chúng tôi, làm mè đạt 600-700 kg/ha là rất giỏi rồi, lấy đâu ra mà hơn 1 tấn. Đến đây, chúng tôi không tin vào cái gọi là kinh nghiệm lâu đời, vì họ đầu tư rất ít, kĩ thuật không cao so với những gì chúng tôi đã tham quan và học hỏi, chúng tôi bỏ ngoài tai và tiến hành đầu tư mỗi nơi 20 ha mè. Và điều gì đến cũng sẽ đến, sau 3 tháng chúng tôi đến tham quan nơi chúng tôi bỏ giống, bỏ phân, bỏ kĩ thuật đầu tư cho 2 hộ nông dân…quá tuyệt vời, mè xanh tốt, trái trĩu cây và hạt rất chắc. Chúng tôi rời ruộng mè trong niềm hân hoan tột độ, rồi 2 tuần sau đó chuẩn bị cho xe xuống thu mè về, chúng tôi cũng hụt hẩn vô cùng, 2 nông dân này đã bán hết toàn bộ số mè với giá 43.500 đ/kg. Tại thời điểm đó, đám mè ở Trảng Bàng đạt trung bình 1,2 tấn/ha. Chúng tôi đã thõa thuận giá 42.000 đồng, họ đòi tăng giá, chúng tôi chốt giá cuối là 43.000 đ/kg, vì thương lái mua cao hơn 500 đ/kg, họ đã bán mấy chục tấn mè, chúng tôi không thu được 1 hạt mè nào cả.

Bài học rút ra ở đây, khi bạn kí Hợp đồng bao tiêu với nông dân, bạn chỉ có cửa hòa và thua. Vì giá thấp, họ sẽ bán nông sản của họ và cả người thân của họ cho bạn, còn khi giá cao, họ sẽ không bán cho bạn đâu. “Hợp đồng” trồng và bao tiêu nông sản cho Nông dân chỉ là “hợp đồng dân sự” , bạn không thể truy tố trách nhiệm họ khi họ không bán hàng cho bạn, nhưng họ bán mà bạn không mua thì bạn sẽ bị truy tố, vì bạn là pháp nhân Công ty. Họ đâu có nghĩ, nếu không có chúng tôi chuyển giao giống và kĩ thuật, liệu họ có làm được năng suất và chất lượng như thế không??? Vì vậy, bài học rút ra “ Đừng suy nghĩ dùm cho người khác” vì họ không có hành xử đúng nguyên tác như bạn nghĩ.

Câu chuyện cuối cùng, đến từ thương hiệu trái cây nổi tiếng của Tây Ninh, “ mãng cầu ta”. Chúng tôi nhận thấy, trái mãng cầu na ở Tây Ninh rất tiềm năng, chúng tôi lại bắt tay học hỏi từ đầu, và câu chuyện thú vị đến từ “ những truyền nhân 3 đời làm mãng cầu ta”. Người cộng sự của chúng tôi tại Tây Ninh chia sẽ về kinh nghiệm nhiều đời, nhiều năm trong canh tác mãng cầu, sau lần này tôi ngộ ra được rất nhiều điều về con người , nhất là người Tây Ninh.

Chúng tôi được chia sẽ, 1 ha mãng cầu ở Tây Ninh gần núi, nông dân làm đạt 12 tấn /ha là bậc cao thủ, trăm người có một, nghe thú vị làm sau. Và chúng tôi bắt đầu làm 1,5 ha, chúng tôi cho nhân công làm theo quy trình về phân, thuốc xịt mà chúng tôi đưa ra. Vấn đề, có 1 nguyên tắc bất thành văn, 1 cây mãng cầu ta 3-7 tuổi tại đây, cây lớn nhỏ gì không biết , người dân cũng để 30-35 trái, chúng tôi hỏi tại sau, họ nói để nhiều trái không lớn, chết cây… Tôi rất là trăn trở, sau khi tìm hiểu về sinh lý cây, về kinh nghiệm nuôi trái mà chúng tôi có được, chúng tôi quyết định để từ 50-80 trái/cây ( tất nhiên tùy tán cây lớn nhỏ). Lúc đó, chúng tôi bị chính cộng sự mình là dân bản địa “ người Tây Ninh” và người xung quanh tấn công, họ nói tôi không biết làm Mãng cầu, để vậy chỉ hái mãng cầu bi ( trái nhỏ). Nhưng rút kinh nghiệm 2 lần trước từ cây mì và cây mè, chúng tôi tin vào chính bản thân mình, tôi may mắn có được sự ủng hộ của 1 cộng sự khác và anh ta rất tin vào khả năng của tôi, và cho đến hiện tại anh ấy là đối tác tốt nhất tôi từng gặp ( chúng tôi có 3 người, trong đó có 1 cộng sự là "người Tây Ninh")

Thời gian cứ trôi qua, ngày thu trái mãng cầu ta bán Tết cũng đến, các bạn có biết không, cái người ta nói bạn không làm được thực sự là chính họ không làm được. Sau khi thu hết trái, cộng sổ sách chúng tôi đạt mức mà tôi cũng không ngờ 16.2 tấn trái/ha. Về màu sắc và phẩm chất đều vượt trội so với những vườn bên cạnh, lúc đó rất nhiều nông dân đến tham quan vườn chúng tôi .

Bài học cho bạn trẻ hay người mới bước lên con đường chinh phục ước mơ, Bạn hãy tin tuyệt đối vào chính bản thân mình, vì bạn hiểu mình hơn ai hết. Những người cho rằng họ có kinh nghiệm 3 đời làm Mãng cầu, thực tế là làm nhiều mà không rút được kinh nghiệm gì để hơn người đi trước, bị bó buộc vào quan điểm của người khác.

Ngoài ra, sau 3 lần đầu tư, chúng tôi “ lãi” được khoản nợ xấu khổng lồ. Những người nông dân Tây Ninh không bán mè cho chúng tôi, đồng thời cũng không trả tiền mè giống ( nhân vật tên Lê Hoàng Thọ- Trảng Bàng-Tây Ninh) đã quỵt 1 tấn mè giống của chúng tôi. Người thứ 2, nhân vật tên Lý Minh Hiền ( nhà tại Thị Trấn Hòa Thành, Tây Ninh) anh ta dựa vào mối thân tình, cũng là cộng sự của chúng tôi tại Tây Ninh. mà mua phân bón của chúng tôi, con số gần 100 triệu cho gia đình anh ta sử dụng, bây giờ là nợ xấu.

Trong quyển Dạy con Làm giàu, người Cha giàu nói: Hãy cảm ơn tất cả những người đã đi qua cuộc đời chúng ta. Bây giờ, ngồi ngẫm lại thật nhiều cảm xúc, có thời gian người bạn tôi khủng hoảng rất lớn về tinh thần khi nhận ra những “con người Tây Ninh” đã “ ban tặng” cho anh ấy về tình cảm lẫn vật chất. Những người càng tỏ ra kinh nghiệm hay uyên bác, hoặc tỏ ra “lý tưởng”thực tế là để che đậy mặt trái bên trong họ, những người trẻ hãy chú ý rất kĩ điều này, để khi gặp phải vấn đề, sai lầm ít nghiêm trọng hơn.

Riêng nói về “ người Tây Ninh” chúng tôi rất sợ, có thể do chúng tôi không đủ duyên gặp được những đối tác tốt. Về trồng mì thì chỉ có số ít thành công, còn lại đa phần chẳng ra hồn mà luôn tự cho kinh nghiệm nhiều năm, thật buồn cười. Đáng cười nhất là những thế hệ thứ 2, thứ 3 trồng mãng cầu ta luôn cho mình sở hữu “bí kíp chân truyền” được truyền lại từ đời trước. Đơn giản nhé, hiện tại tại Tây Ninh khi mãng cầu ra hoa, họ phải bỏ công đi lãi bỏ bớt 1 cánh hoa cho trái đậu, họ nghĩ vậy. Thực tế, không hái bỏ 1 cánh hoa , trái non vẫn đậu mà, sao lại phí tiền vì chuyện vô ích đó, nhưng họ vẫn không nghe, cứ nói ai cũng làm vậy, thì họ làm theo. Tôi khẳng định với người đọc, không cần lãi bỏ 1 cánh, trái mãng cầu non vẫn đậu, vẫn to, vẫn ngon khi chín… vấn đề là “người Tây Ninh” không tin. Họ chỉ thích khoe mẽ mình nhiều năm canh tác thâm niên, nhưng theo tôi biết cho đến bây giờ chưa được mấy người cán qua mốc 16,2 tấn/ha/1 vụ như chúng tôi đã từng làm. Tại sao? Vì cái tôi của “ người Tây Ninh” quá lớn, và kết quả chỉ đến mức đó.


Tóm lại, tôi dành cho những nhà đầu tư về nông nghiệp hay kinh doanh phân bón, hãy hết sức thận trọng khi làm ăn với “ người Tây Ninh”, họ không chỉ nợ dai mà nợ xấu rất nhiều, chúng tôi chia sẽ bên trên là phần rất nhỏ về “ người Tây Ninh”. Người trẻ hãy bình tĩnh và thận trọng khi hợp tác cùng “ người Tây Ninh” nhé, để tránh bị rơi vào tình trạng khủng hoảng về vật chất lẫn tinh thần.

Ps: " người Tây Ninh" là chỉ là cụm từ chỉ những người chúng tôi đã gặp và làm việc
na-jpg.38194

 

Bình luận

B
#20
Lại là 3 con sâu làm rầu nồi canh
 

B
#21
Trước giờ tôi rất ít khi comment gì trên diễn đàn mà thấy topic này ngạc nhiên quá nên cũng phải đăng nhập vào đây để thảo luận với các bác.
Tôi là người Tây Ninh, lúc mới đọc bài của bác về người Tây Ninh thì khá sốc nhưng nghĩ kỹ lại có thể bác nói có phần đúng. Việc bảo thủ thì tôi không rõ lắm vì tôi thấy ở đâu cũng có người bảo thủ cả.
Còn việc mượn nợ dai, thiếu nợ không trả tiền thì trước giờ người quỵt nợ của gia đình tôi rất nhiều. Trước khi đọc bài của bác tôi vẫn nghĩ là tính người Việt mình nó thế và do pháp luật không có chế tài với người quỵt nợ. Vậy là chỉ dân Tây Ninh hay quỵt nợ à các bác? Các bác làm việc với người vùng khác thấy thế nào? Nói thật là việc nợ nần này tôi nản quá rồi, có vùng nào bà con thật thà tôi chuyển đến mần ăn luôn chứ.
 
Top