Cần sự tư vấn để bắt đầu nghề nông, xin chân thành cám ơn các anh chị cô chú...

Quoc Hieu

Nhà nông nghiệp dư
#1
Xin kính chào các anh chị cô chú bác trong diễn đàn.

Em tên Hiếu, 1977, đã lập gia đình & chưa có con. Gia đình em ở Q12, TpHCM. Từ trước khi cưới vợ tới giờ đã hơn 5 năm, em loay hoay mãi với các nghề thiết kế nội thất, 3D, thậm chí cả cày game online nước ngoài kiếm tiền, cái gì ra tiền khá hơn đi làm công là em làm, em thích tự chủ công việc & thu nhập. Nhưng do vợ em mất sức lao động, cô ấy là người khuyết tật, em thấy nếu cứ tiếp tục làm "thợ hồ" tháng kiếm chục triệu không cách nào vươn lên được, cuộc sống càng không ổn thì em càng chưa muốn có con mà tuổi vợ em ngày càng lớn, đủ thứ lo lắng.

Em được gia đình cho khoảng 800tr từ khi lập gia đình, nhưng đã từ lâu không dám động tới, chỉ gửi ngân hàng xem như đó là thu nhập ổn định cho vợ mình an tâm. Nhiều lần em tính liều mở quán này nọ (như quán cơm, bida, quán nhậu..v...v...) nhưng cuối cùng ngưng lại, vì biết vợ ko thể giúp mình, lại thấy nguy thất bại trong thành phố quá lớn, do em ko có khả năng điều khiển người khác như nhân viên, ko thích luồn cúi các chú bác ở cơ quan nhà nước, lại ko thích chỗ đông người. Gần đây em nhận ra có một môi trường hợp với tính cách của mình, đó là làm nông. Tình cờ vào được agriviet em như lạc vào thế giới mà mình lãng quên vậy, đọc mãi đọc mãi mà không biết chán, như tìm thấy con đường đi của mình vậy.

Nay em đã bàn với vợ quyết định sẽ dùng tiền mua đất lập trang trại, chăn nuôi. Điều em thấy vui nhất đó là em có thể làm việc, còn vợ chỉ lo việc nhà, không kéo vợ vào công việc như các ngành buôn bán khác. Trong đầu em đang nghĩ tới mua đất thật rẻ ở các vùng xa xôi hẻo lánh, càng rẻ càng tốt để lấy vốn còn lại nuôi bò sữa, tranh thủ nuôi thêm các gia súc, gia cầm khác, áp dụng kỹ thuật khoa học công nghệ từ các kinh nghiệm trên agriviet & internet để cải tạo đất, chất lượng sản phẩm & thậm chí nghiên cứu sản xuất sản phẩm tại chỗ. Nếu cần thiết thì học lái xe & mang sản phẩm đi bán tận các công ty thu mua.

Em mong được các anh chị, cô chú bác trên diễn đàn, bằng kinh nghiệm thực tế của mình, cho em vài lời khuyên để chỉnh sửa lại kế hoạch mà em sẽ trình bày ở dưới đây:
1/ Đọc được thông tin các anh chị đang bán đất nông nghiệp ở Củ Chi, Cẩm Mỹ Đồng Nai, Long Thành, Bảo Lộc, Đức Trọng... em nhận ra mình có thể mua được ~1-2ha trong tầm 250tr, em không ngại xa, vùng cao nguyên lạnh lẽo hay gần Bà Rịa nắng gió cũng ko ngại. Vậy câu hỏi thứ nhất, thật ra em nên chọn vùng đất nào để lập trang trại nuôi bò tốt nhất, liệu có nên thuê đất, hay mua đất trồng rừng giá siêu rẻ về lập trang trại, thấy họ rao hợp đồng còn vài chục năm, nếu làm ăn phát đạt thì em dành dụm mua đất sau cũng được, liệu có thể mua lại của nhà nước?.

2/ Em đã đọc rất nhiều bài viết về các thiết bị công cụ, lương thực, thuốc & các giống cỏ, giống bò... Thấy rằng nếu tiết kiệm được tiền, không tiêu sai, thì chắc chắn hiệu quả làm nông tăng lên rất nhiều. Nhưng nên bắt đầu mua cái gì trước mới khó, vì ko thể mua tất cả, gặp sự tư vấn ở đâu, liệu họ có sẵn lòng truyền nghề, có nên thuê kỹ sư lập kế hoạch, hay nhận hợp tác với công ty (như Vinamilk) hay gặp trực tiếp địa phương nơi mình mua đất (như Sở khuyến nông) để nhận sự đỡ đầu hướng dẫn, dĩ nhiên em sẽ dành chi phí riêng cho những người hướng dẫn. Và liệu có nên mua máy cày, máy chế biến thức ăn cho gia súc, có nên mua nhiều tủ lạnh để trữ sữa, xây nhà kho lớn để chứa thức ăn làm sẵn cho gia súc, có nên mua xe tải để sẵn trong nhà?..v..v...

3/ Liệu một mình em có thể quản lý một trang trại với khoảng 20 con bò sữa, 10 bò con, một ha trồng cỏ cho bò, và vài chuồng gia cầm khác (như gà, vịt, ngỗng..v...v..) mà không phải thuê người? Em không ngại khó, có người làm được thì em sẽ làm được, một ngày làm việc 12 tiếng với em ko thành vấn đề. Và dù có làm được một mình, thì liệu có nên thuê thêm nhân công để tăng năng suất? Em thấy khả năng tìm tài liệu hướng dẫn, sách vở & video của mình cũng khá tốt, nên em có thể chuẩn bị kiến thức, nhưng có nên "đi học" trước khi làm thật?

4/ Trước khi mua đất, liệu có nên vác ba lô lên cùng vợ làm một chuyến thực tế từ Củ Chi, tới Đồng Nai, sang Long Thành, ra Bà Rịa rồi lên Bảo Lộc, Đắc knông..v..v.. để tham khảo kinh nghiệm, họ có tiếp người lạ cũng đang muốn làm chung nghề hay không? Hay là bắt tay vào làm ngay, dựa vào những kinh nghiệm trên internet mà thực hiện, đỡ tốn tiền & thời gian đi khắp nơi. Liệu em mua đất rẻ ở vùng hẻo lánh, chuyên tâm tìm hiểu & thu hoạch, dùng xe tải chạy xa một chút để giao hàng hóa, hay nên bỏ thêm tiền, mua đất ít hơn, mắc hơn, nhưng gần với những "hàng xóm" cùng nuôi bò sữa vốn đã có tiếng tăm trong vùng để bán sản phẩm cho họ hoặc mua lại thức ăn gia súc từ họ, hoặc ít nhất để an ninh hơn vùng ở xa dễ bị trộm cướp cũng như nếu ở gần thì bác sĩ thú y có thể lên trang trại ngay...

5/ Với 800tr, em dự trù 250-300tr mua đất nông nghiệp, 200tr để xây nhà cấp 4 + chuẩn bị cơ sở hạ tầng như xây chuồng trại, hệ thống tưới cỏ, máy nông nghiệp, 200tr để chuẩn bị bò giống + các thứ lương thực thuốc men & công cụ lẻ tẻ liên quan, 100tr để phòng thân bệnh tật, chi phí điện nước + lo ăn uống trong nửa năm đầu không có thu nhập. Như vậy có liều quá & đã hợp lý hay không, em chưa biết nên mua các loại máy nông nghiệp (máy cày, máy làm đất, máy phát điện hay máy làm thức ăn...) gì, giá bao nhiêu, nên nhắm 200tr thấy có vẻ thiếu?

6/ Liệu có sinh bệnh truyền nhiễm từ gia súc & gia cầm sang người? Có nên mua những bộ đồ bảo hộ lao động để phòng thân hay cứ xà lỏn áo thun mà làm, chi phí thuốc thang ngừa & chữa bệnh cho gia súc/gia cầm có cao không, sợ rằng 100tr còn lại bay cái vèo thì chắc em sụp hầm... Trong trang trại nuôi bò có nên dùng nền sinh học tự hủy phân & nước tiểu như các bài viết về chăn nuôi heo mà em đã đọc, hay giữ lại phân & nước tiểu bò để làm hầm biogaz, dùng làm phân nuôi cỏ, hay để bán..v..v.. Em có vốn kiến thức về lập trình cũng tương đối, liệu trong thời gian này, khi còn đang lên kế hoạch, có nên hợp tác cùng các anh chị cô chú bác ở agriviet để viết một phần mềm quản lý gia súc để cho mình và mọi người cùng dùng, hay là chăn nuôi chỉ cần cuốn sổ ghi chép là được.

---------------

Hiện tại em chỉ dám hỏi 6 câu hỏi trên do chỉ biết tới đó, và do thấy bài viết đã quá dài. Rất mong các anh chị cô chú bác dành thời gian giúp đỡ tư vấn, xin chân thành cảm ơn và kính chúc các anh chị cô chú bác cùng gia đình một năm mới đầy sức khỏe, hạnh phúc với công việc, luôn thành công trong những dự tính, vạn sự như ý!
 

HTX VƯỜN XANH

Nhà nông nghiệp dư
#2
Ko biết j về chăn nuôi. Lót dép ngồi nghe. Up cho bác. Chúc bác chóng thành công!
(Dưới em có chỗ bán đất,giá tầm gần 300/hec,cách đường nhựa cây số. Nếu bác quan tâm về trồng trọt thì em có thể trao đổi cùng bác)
 
#3
Xin kính chào các anh chị cô chú bác trong diễn đàn.

Em tên Hiếu, 1977, đã lập gia đình & chưa có con. Gia đình em ở Q12, TpHCM. Từ trước khi cưới vợ tới giờ đã hơn 5 năm, em loay hoay mãi với các nghề thiết kế nội thất, 3D, thậm chí cả cày game online nước ngoài kiếm tiền, cái gì ra tiền khá hơn đi làm công là em làm, em thích tự chủ công việc & thu nhập. Nhưng do vợ em mất sức lao động, cô ấy là người khuyết tật, em thấy nếu cứ tiếp tục làm "thợ hồ" tháng kiếm chục triệu không cách nào vươn lên được, cuộc sống càng không ổn thì em càng chưa muốn có con mà tuổi vợ em ngày càng lớn, đủ thứ lo lắng.

Em được gia đình cho khoảng 800tr từ khi lập gia đình, nhưng đã từ lâu không dám động tới, chỉ gửi ngân hàng xem như đó là thu nhập ổn định cho vợ mình an tâm. Nhiều lần em tính liều mở quán này nọ (như quán cơm, bida, quán nhậu..v...v...) nhưng cuối cùng ngưng lại, vì biết vợ ko thể giúp mình, lại thấy nguy thất bại trong thành phố quá lớn, do em ko có khả năng điều khiển người khác như nhân viên, ko thích luồn cúi các chú bác ở cơ quan nhà nước, lại ko thích chỗ đông người. Gần đây em nhận ra có một môi trường hợp với tính cách của mình, đó là làm nông. Tình cờ vào được agriviet em như lạc vào thế giới mà mình lãng quên vậy, đọc mãi đọc mãi mà không biết chán, như tìm thấy con đường đi của mình vậy.

Nay em đã bàn với vợ quyết định sẽ dùng tiền mua đất lập trang trại, chăn nuôi. Điều em thấy vui nhất đó là em có thể làm việc, còn vợ chỉ lo việc nhà, không kéo vợ vào công việc như các ngành buôn bán khác. Trong đầu em đang nghĩ tới mua đất thật rẻ ở các vùng xa xôi hẻo lánh, càng rẻ càng tốt để lấy vốn còn lại nuôi bò sữa, tranh thủ nuôi thêm các gia súc, gia cầm khác, áp dụng kỹ thuật khoa học công nghệ từ các kinh nghiệm trên agriviet & internet để cải tạo đất, chất lượng sản phẩm & thậm chí nghiên cứu sản xuất sản phẩm tại chỗ. Nếu cần thiết thì học lái xe & mang sản phẩm đi bán tận các công ty thu mua.

Em mong được các anh chị, cô chú bác trên diễn đàn, bằng kinh nghiệm thực tế của mình, cho em vài lời khuyên để chỉnh sửa lại kế hoạch mà em sẽ trình bày ở dưới đây:
1/ Đọc được thông tin các anh chị đang bán đất nông nghiệp ở Củ Chi, Cẩm Mỹ Đồng Nai, Long Thành, Bảo Lộc, Đức Trọng... em nhận ra mình có thể mua được ~1-2ha trong tầm 250tr, em không ngại xa, vùng cao nguyên lạnh lẽo hay gần Bà Rịa nắng gió cũng ko ngại. Vậy câu hỏi thứ nhất, thật ra em nên chọn vùng đất nào để lập trang trại nuôi bò tốt nhất, liệu có nên thuê đất, hay mua đất trồng rừng giá siêu rẻ về lập trang trại, thấy họ rao hợp đồng còn vài chục năm, nếu làm ăn phát đạt thì em dành dụm mua đất sau cũng được, liệu có thể mua lại của nhà nước?.

2/ Em đã đọc rất nhiều bài viết về các thiết bị công cụ, lương thực, thuốc & các giống cỏ, giống bò... Thấy rằng nếu tiết kiệm được tiền, không tiêu sai, thì chắc chắn hiệu quả làm nông tăng lên rất nhiều. Nhưng nên bắt đầu mua cái gì trước mới khó, vì ko thể mua tất cả, gặp sự tư vấn ở đâu, liệu họ có sẵn lòng truyền nghề, có nên thuê kỹ sư lập kế hoạch, hay nhận hợp tác với công ty (như Vinamilk) hay gặp trực tiếp địa phương nơi mình mua đất (như Sở khuyến nông) để nhận sự đỡ đầu hướng dẫn, dĩ nhiên em sẽ dành chi phí riêng cho những người hướng dẫn. Và liệu có nên mua máy cày, máy chế biến thức ăn cho gia súc, có nên mua nhiều tủ lạnh để trữ sữa, xây nhà kho lớn để chứa thức ăn làm sẵn cho gia súc, có nên mua xe tải để sẵn trong nhà?..v..v...

3/ Liệu một mình em có thể quản lý một trang trại với khoảng 20 con bò sữa, 10 bò con, một ha trồng cỏ cho bò, và vài chuồng gia cầm khác (như gà, vịt, ngỗng..v...v..) mà không phải thuê người? Em không ngại khó, có người làm được thì em sẽ làm được, một ngày làm việc 12 tiếng với em ko thành vấn đề. Và dù có làm được một mình, thì liệu có nên thuê thêm nhân công để tăng năng suất? Em thấy khả năng tìm tài liệu hướng dẫn, sách vở & video của mình cũng khá tốt, nên em có thể chuẩn bị kiến thức, nhưng có nên "đi học" trước khi làm thật?

4/ Trước khi mua đất, liệu có nên vác ba lô lên cùng vợ làm một chuyến thực tế từ Củ Chi, tới Đồng Nai, sang Long Thành, ra Bà Rịa rồi lên Bảo Lộc, Đắc knông..v..v.. để tham khảo kinh nghiệm, họ có tiếp người lạ cũng đang muốn làm chung nghề hay không? Hay là bắt tay vào làm ngay, dựa vào những kinh nghiệm trên internet mà thực hiện, đỡ tốn tiền & thời gian đi khắp nơi. Liệu em mua đất rẻ ở vùng hẻo lánh, chuyên tâm tìm hiểu & thu hoạch, dùng xe tải chạy xa một chút để giao hàng hóa, hay nên bỏ thêm tiền, mua đất ít hơn, mắc hơn, nhưng gần với những "hàng xóm" cùng nuôi bò sữa vốn đã có tiếng tăm trong vùng để bán sản phẩm cho họ hoặc mua lại thức ăn gia súc từ họ, hoặc ít nhất để an ninh hơn vùng ở xa dễ bị trộm cướp cũng như nếu ở gần thì bác sĩ thú y có thể lên trang trại ngay...

5/ Với 800tr, em dự trù 250-300tr mua đất nông nghiệp, 200tr để xây nhà cấp 4 + chuẩn bị cơ sở hạ tầng như xây chuồng trại, hệ thống tưới cỏ, máy nông nghiệp, 200tr để chuẩn bị bò giống + các thứ lương thực thuốc men & công cụ lẻ tẻ liên quan, 100tr để phòng thân bệnh tật, chi phí điện nước + lo ăn uống trong nửa năm đầu không có thu nhập. Như vậy có liều quá & đã hợp lý hay không, em chưa biết nên mua các loại máy nông nghiệp (máy cày, máy làm đất, máy phát điện hay máy làm thức ăn...) gì, giá bao nhiêu, nên nhắm 200tr thấy có vẻ thiếu?

6/ Liệu có sinh bệnh truyền nhiễm từ gia súc & gia cầm sang người? Có nên mua những bộ đồ bảo hộ lao động để phòng thân hay cứ xà lỏn áo thun mà làm, chi phí thuốc thang ngừa & chữa bệnh cho gia súc/gia cầm có cao không, sợ rằng 100tr còn lại bay cái vèo thì chắc em sụp hầm... Trong trang trại nuôi bò có nên dùng nền sinh học tự hủy phân & nước tiểu như các bài viết về chăn nuôi heo mà em đã đọc, hay giữ lại phân & nước tiểu bò để làm hầm biogaz, dùng làm phân nuôi cỏ, hay để bán..v..v.. Em có vốn kiến thức về lập trình cũng tương đối, liệu trong thời gian này, khi còn đang lên kế hoạch, có nên hợp tác cùng các anh chị cô chú bác ở agriviet để viết một phần mềm quản lý gia súc để cho mình và mọi người cùng dùng, hay là chăn nuôi chỉ cần cuốn sổ ghi chép là được.

---------------

Hiện tại em chỉ dám hỏi 6 câu hỏi trên do chỉ biết tới đó, và do thấy bài viết đã quá dài. Rất mong các anh chị cô chú bác dành thời gian giúp đỡ tư vấn, xin chân thành cảm ơn và kính chúc các anh chị cô chú bác cùng gia đình một năm mới đầy sức khỏe, hạnh phúc với công việc, luôn thành công trong những dự tính, vạn sự như ý!
Đồng chí này giống mình quá, mình cũng sinh năm 1977 cũng rất thích nông nghiệp nhất là nuôi bò thịt nhưng cũng chưa có kiến thức thực tế, mới chỉ làm nông nghiệp trên bàn phím thôi. Bạn có thuận lợi là vợ bạn ủng hộ còn mình thì không ai trong gia đình ủng hộ hết vì nói thực hiện nay công việc của mình cũng tạm ổn định. Mình thì có thể vay mượn và có khoảng 500tr thôi. Mọi việc mới là ý tưởng thôi còn đang băn khoăn chưa dám làm. Tâm sự với bạn mấy dòng vì không có ai chia sẻ. Thân!
 

hoangha49

Nông Dân Daklak
#4
Em củng mới bước vào NN nên chẳng tư vấn gì giúp anh được nhiều, trước kia em củng giống anh, bước tới NN mà rất nhiều câu hỏi đặt ra trong đầu...nhưng sau khi sách dép đi tìm tòi, tham quan học hỏi thì củng hiểu được 1 phần...
Đối với người làm nông mà số vốn bỏ ra như vậy là rất lớn nên để sao cho nó hiệu quả là 1 vấn đề. Nếu ko đầu tư đúng thì sẻ tay trắng và nợ nầng. Nên em chỉ trả lời 1 câu trong số các câu hỏi của anh.
4/ Trước khi mua đất, liệu có nên vác ba lô lên cùng vợ làm một chuyến thực tế từ Củ Chi, tới Đồng Nai, sang Long Thành, ra Bà Rịa rồi lên Bảo Lộc, Đắc knông..v..v.. để tham khảo kinh nghiệm, họ có tiếp người lạ cũng đang muốn làm chung nghề hay không? Hay là bắt tay vào làm ngay, dựa vào những kinh nghiệm trên internet mà thực hiện, đỡ tốn tiền & thời gian đi khắp nơi. Liệu em mua đất rẻ ở vùng hẻo lánh, chuyên tâm tìm hiểu & thu hoạch, dùng xe tải chạy xa một chút để giao hàng hóa, hay nên bỏ thêm tiền, mua đất ít hơn, mắc hơn, nhưng gần với những "hàng xóm" cùng nuôi bò sữa vốn đã có tiếng tăm trong vùng để bán sản phẩm cho họ hoặc mua lại thức ăn gia súc từ họ, hoặc ít nhất để an ninh hơn vùng ở xa dễ bị trộm cướp cũng như nếu ở gần thì bác sĩ thú y có thể lên trang trại ngay...
Tốt nhất là anh nên đi tham quan học hỏi các trang trại trước đả, qua đó anh sẻ biết cách xây dựng chuồng trại, trồng cỏ, đầu tư máy móc, nhân công....
Như vậy học phí cho sự thất bại mà anh bỏ ra sẻ thấp hơn. Và bên cạnh đó sau những chuyến đi thì em tin chắc tự anh sẻ trả lời được những câu hỏi còn lại...........

Chúc anh thành công!
 

chanuoi

Lữ khách
#5
mình xin chia sẻ vài điều như sau:
1) Số vốn của bạn hiện giờ là cả một gia tài đáng mơ mước và hiếm có bác nông dân nào sở hữu được nó. Nếu làm ko khéo bạn sẽ phí lắm đó. Thế nên bạn nên từ từ nghiên cứu khoảng một năm sau hãy thực hiện. trước hết bạn nên xin làm công nhân cho mấy trang trại nuôi con gì mà bạn định nuôi sau này, một là để có tiền trang trải khi học việc, hai là có thêm kinh nghiệm và mối quan hệ với mấy tay thú ý trong trại. Sau này bạn sẻ thuận lợi khi thực hiện ý tưởng hơn và khi có bệnh dịch xảy ra bạn còn có quân sư mà trông cậy nữa chứ!!!
2) Bạn nên mua đất thật nhiều đến mức có thể. Vật nuôi thì đầu tư từ từ sẽ nhân đàn lên sau. Nếu chưa có kinh nghiệm mà dịch bệnh xảy ra đi sạch hết là nguy to. Còn đất nhiều là để sau này có tăng đàn mình cũng đủ mặt bằng để thực hiện, nếu có muốn quay đầu là bờ thì cũng còn gở lại chút đỉnh. Chú ý đất phải có đường giao thông thuận lợi.
 

kirimaru80

Nhà nông nghiệp dư
#6
Mình xin góp ý:
1/ Mua đất ở đâu thì tùy thuộc vào bạn, bạn nên đi thực tế xem nơi nào đất tốt, phù hợp với yêu cầu và túi tiền của bạn. Nhưng chú ý những vấn đề sau nếu mua đất ở Tây Nguyên:
- Đất có bị nhiễm chất độc da cam hay không?
- Nguồn nước tưới có đầy đủ hay không?
- Có kín gió không?
- An ninh
Mua đất thì cứ sổ đỏ mà múc, đừng ham rẻ. Thà mua ít mà chắc ăn còn hơn lo ngay ngáy. An cư mới lạc nghiệp.
2/ Bạn nên bắt đầu từ quy mô nhỏ, đơn giản nhất có thể. Vốn ít thì không thể đầu tư bài bản ngay được. Máy móc nào thật cần thiết trong khả năng thì mua, còn không có thể thuê.
3/ Cái này tùy thuộc vào sức lực của bạn, nếu có điều kiện thì nên "đi học" trước khi làm thật.
4/ Nên nếu có điều kiện
5/ Đồng ý với bác chanuoi, nên mua nhiều đất nhất có thể. Mới bắt đầu làm mà bạn đầu tư một lúc 200tr thì quả là . . . Chỉ nên bắt đầu bằng 2 - 3 con bò cái, ít gà thả vườn.
6/ Đương nhiên là có một số bệnh truyền nhiễm từ gia súc, gia cầm có thể lây sang người. Còn đồ bảo hộ thì theo mình chỉ cần đôi ủng, bao tay, khẩu trang là được.
 

Quoc Hieu

Nhà nông nghiệp dư
#7
Xin cám ơn tất cả các ý kiến của các bạn, các anh. Đúng là nếu không hỏi thì chẳng thể nghĩ tới các vấn đề như đất nhiễm chất độc da cam hay có kín gió hay không.

Bây giờ thì em đã khá tự tin rằng con đường mình đi là đúng, chỉ cần đi từng bước chậm & cẩn thận, luôn học hỏi lắng nghe lời khuyên của mọi người. Trước mắt em sẽ mua tối đa diện tích đất có thể trong khoảng tiền 300tr.

Trong thời gian làm giấy tờ & viết bản kế hoạch, em sẽ đi làm không công (hoặc đóng phí) trong một trang trại bò sữa nào đó đã & đang thành công, chủ yếu để học hỏi. Sau một hai tháng sẽ bắt đầu tiến hành trồng cỏ, bắp, mì... càng nhiều càng tốt trên tổng diện tích đất để tích cóp bỏ vào kho. Em sẽ làm theo lời khuyên của mọi người đã góp ý ở trên và tin rằng sau khi đi làm việc trong một trang trại bò sữa có mô hình bài bản, thì em sẽ tự có câu trả lời cho tất cả những thắc mắc.

Em đang rất vui vì thấy được hoà nhập với các anh chị em, rất cảm động khi thấy mọi người đã vào đọc, góp ý... Cám ơn cuộc sống, cám ơn tất cả... ;)
 

kirimaru80

Nhà nông nghiệp dư
#8
Bạn không đơn độc đâu. Mình cũng giống bạn. Cũng làm việc liên quan đến IT, và hiện giờ đang kiếm đất cắm dùi. Cá nhân mình thì thích khí hậu ở Lâm Đồng (từ Bảo Lộc đến chân đèo Prenn), ở Đăk Nông (Đăk Song) do mát mẻ, dễ chịu.
- Về chất độc da cam: Một số tiền bối khuyên là nên đi xem đất vào mùa khô (qua tết âm lịch), chỗ nào bị nhiễm thì nhìn cỏ cây là biết ngay, xơ xác, tiêu điều hơn những vùng xung quanh.
- Vê nước tưới: Đi xem đất vào tháng cao điểm mùa khô là biết ngay.
- Về kín gió: Chủ yếu xem gió mùa khô, xem gió có tạt vào miếng đất định mua hay không. Vì gió mùa khô làm nước bốc hơi nhanh, tốn công tưới, công chăm sóc. Gió mùa mưa thì không sao.
- An ninh thì hỏi những người sống xung quanh

Chúc bạn tìm được miếng đất ưng ý, việc gì cũng vậy, khó nhất là lúc bắt đầu :huh:
 

Siêu Thị Nông nghiệp

Nhà nông nghiệp dư
#9
Đi làm thuê cho trang trại chừng 3 tháng, nửa năm nhằm kiếm thêm kinh nghiệm làm việc, tham quan thêm cách thức xây dựng chuồng trại phù hợp với con giống, đất có trồng cỏ được không?... nhiều yếu tố lắm
 

Tuanfodacon

Có kinh nghiệm
#10
Nên dành ra một khoản dự phòng và cần phải tính thời gian để có thu nhập lâu hơn (không phải là sau 6 tháng mà có thể là 1 năm). Vậy mới an toàn
 

tieudien

Thành viên gắn bó
#11
đọc bài của bạn thấy giật mình, nguy hiểm quá, bạn sẽ phá sản nhanh chóng mất.
đầu tiên phải nói ngay thế này, hướng làm trang trại là tốt, nhưng cần nhiều kiến thức và kinh nghiệm. làm trang trại là sản xuất ra nông sản, thì có 2 mảng kiến thức về sản xuất và về thị trường. bạn cần phải giỏi về thị trường để bán được sản phẩm của mình và thu được tiền, có nghĩa là cần :
-biết nên làm sản phẩm gì
-bán cho ai
-giá cả, quy cách sản phẩm thế nào
-thanh toán thế nào-thu hồi nợ thế nào
muốn có kiến thức thị trường cần phải lăn lộn trong thị trường đã
về phần đất, cần có kiến thức về đất đai. trước hết cần xác định bạn định trồng trọt, hay chăn nuôi, làm công nghệ cao hay phổ thông, làm sản phẩm gì, từ đó mới hình thanh nhu cầu đất và quy mô đất cần mua. ví dụ làm trồng rừng nguyên liệu thì mua đất rừng, làm trồng rau phổ thông thì mua đất hoa màu, nuôi bò thì mua đất trồng cỏ, nuôi lợn thì mua đất nông nghiệp, nuôi gà thì mua đất vườn, nuôi tôm cá thì mua đất ao đầm, làm trang trại công nghệ cao thì chỉ cần ít đất, ví dụ làm rau trong nhà, nuôi chim cảnh, gà cảnh, chó cảnh thì cũng không cần nhiều đất .... hướng chọn lựa rõ thì mới tìm đất.
số vốn của bạn là 800 trđ thì nên xác định chỉ đầu tư 400 trđ thôi, còn lại dự phòng rủi ro, sau nàu đã đứng vững và phát triển ổn định mới đầu tư tiếp. trong 400 trđ này, mua đất tùy việc, còn lại phải lo cơ sở hạ tầng, như chuồng trại, điện nước, nhà cửa, kho tàng, rồi đầu tư ban đầu cây con giống, nguyên vật liệu, thuê nhân công và các chi khác cho tới khi có sản phẩm bán. như vậy là bài toán khá nan giải đấy. theo mình biết nhiều trang trại thành công phải trả giá khá tốn qua những lần thất bại, rủi ro. vậy nên bạn nên xác định rõ hướng đầu tư rồi mới lên kế hoạch đầu tư được.
về đất nói thêm rằng cần xác định những yếu tố thêm thế này :
-gần thị trường tiêu thụ, có luồng tiêu thụ sản phẩm của mình. ví dụ làm rau cần gần thành phố, khu công nghiệp
-gần thành phố có lợi thế về các dịch vụ kỹ thuật (mua bán, sửa chữa máy móc, vật tư kỹ thuật, phân bón, thuốc các loại ...)
-gần đường lớn, để có thể vận chuyển mọi thứ, máy móc, nguyên vật liệu, sản phẩm
-vùng phát triển là có các điều kiện hạ tầng như điện, nước sạch, kênh mương cấp, thoát, đê kè bảo vệ
-nếu làm trồng trọt cần gần vùng lao động, thì mới có nguồn nhân công
-làm lâu dài cần tính các vùng ít bị tác động thiên tai như hạn hán, lụt bão
-làm trồng trọt cần xem cả chất đất nữa, ví dụ đất màu mỡ hay đất sỏi đá ...
-cần phải làm chắc chắn phần giấy tờ pháp lý, ví dụ đất rừng sản xuất hay rừng phòng hộ
về sản xuất, bạn đi làm thuê cũng tốt thôi, nhưng phải cẩn thận kẻo nhiễm cái tư duy làm thuê, sẽ khó phát triển tư duy làm chủ. vì làm thuê là chỉ đâu đánh đấy, nên từ làm thuê mà phát triển lên làm chủ sẽ khá lâu. cần thì khởi đầu bằng tư duy làm chủ luôn, nghĩa là mua 1 mảnh đất nhỏ, tiến hành làm dần theo hướng mình định ở quy mô nhỏ, sau đó sẽ đầu tư mở rộng sau.
ví dụ những hướng đầu tư chỉ cần ít đất như nuôi rắn, trăn, chồn, cá cảnh, chim cảnh, nhím, chó cảnh ... làm rau mầm cũng cần ít đất thôi. làm cao như địa lan, phong lan cũng không cần nhiều đất. tuy vậy bạn khởi sự làm nông nghiệp, có thể bắt đầu bằng kỹ thuật cao được thì tốt, nếu không thì nên bắt đầu bằng kỹ thuật thông dụng, như nuôi lợn, bò, gà thả vườn, trồng rau, còn nếu làm lúa hay trồng rừng thì không cẩn thận là chết đói.
một vài điều bạn tham khảo là chu kỳ sản xuất thế này.
nếu làm trại gà đẻ, mua con gà đã lớn nuôi thì nhanh ra sản phẩm, có thể từ khi mua đến khi đẻ là 1 tháng, và ngày nào cũng có sản phẩm
nếu làm trại heo thịt thì cứ vài tháng xuất 1 lứa, heo nái thì 1 năm 2 lứa
làm bò sữa thì 1 năm là 1 vụ, mà yêu cầu đất là 3 sào có/mỗi con bò
nếu trồng thanh long thì từ khi trồng tới lúc có quả là hơn 1 năm và cũng 2 vụ/năm
trồng cam sành thì 3 năm thu hoạch và mỗi năm 1 vụ
trồng rau thì 3 tháng 1 vụ, còn trồng rau mầm thì chỉ 3-5 ngày là 1 lứa
đó là vài điều để làm cơ sở tính toán hướng làm
bạn phải nghiên cứu cho kỹ hướng sản xuất đã, vì nông nghiệp làm không tốt là dễ lỗ lắm đấy. cần phải tìm ra hướng đi đúng, và hợp khả năng mình, lại phải xây dựng giải pháp kỹ thuật tốt, tạo ra ưu thế sản xuất thì mới có lãi, còn nếu chỉ làm như 1 nông dân bình thường thì cầm chắc là mất vốn và chết đói. ngoài ra, nếu bạn cứ hướng về con bò sữa, thì nên làm ở vùng có nghề đã, làm xa vùng nuôi bò sữa là bạn chết luôn, vì thiếu nguồn máy móc thiết bị, dịch vụ, thuốc men, thiếu kho bảo quản và người thu mua.
 
Last edited:

Quoc Hieu

Nhà nông nghiệp dư
#12
Vô cùng cám ơn bạn tieudien đã phân tích & gợi ý rất chi tiết cũng như lời động viên của kirimaru80 cùng mọi người, giúp mình có thêm được những điều nên biết & nên cẩn thận & động lực khi ra quyết định, cũng như đã quyết định giống với các bạn là chỉ bỏ ra bước đầu 40-50% số vốn mà mình có, từ từ sẽ chạy nhanh hơn khi điều khiển được chiếc xe nghề nghiệp.

Rõ ràng là khi mình bắt đầu tìm kiếm vùng đất để mua thì xuất hiện ngay các băn khoăn trong đầu về việc liệu các miếng đất giá tốt ngoài việc không nhiễm độc, khí hậu ôn hòa không có gió, đất có sở hữu hợp pháp, chất lượng phù hợp với nhu cầu sản xuất của mình...v..v.. thì có gần bệnh viện hoặc tiệm thú y khi có sự cố với người hoặc vật nuôi hay không, có gần chợ để đi mua thuốc men, phân bón, linh kiện & nông cụ hay không, và nơi thu mua sản phẩm có xa hay không để chở sản phẩm lên tới nơi mà không bị giảm chất lượng, ai & ở đâu sẽ thu mua nó, gần nơi mình làm có chỗ sửa chữa máy móc nông cụ hay không...v.v... Cho nên trước mắt ngoài việc đi làm cho biết, thì còn phải nhờ mọi mối liên hệ bạn bè, người thân để kiếm thêm các mối bán đất trong sự quen biết của họ dựa trên nhu cầu của mình & sẽ xách ba lô lên từng vùng tìm kiếm thông tin ai muốn bán rồi vào xem, chứ không dám dựa hoàn toàn vào cò đất hoặc các thông tin rao bán trên internet, mình biết vẫn có thể mua được mảnh đất như ý nếu chịu khó vận động tìm kiếm hơn là ngồi chờ thông tin trên mạng & các báo...

Cho nên mình nhận ra lý thuyết & dự tính so với thực tế xa rất xa nếu tổng hợp mọi thứ lại cho đủ theo mong muốn, bữa giờ cứ thấy được này thì sẽ mất kia , may mắn là mình luôn có thời gian để chuẩn bị trước khi phóng lao, còn biết đường để cùng các anh chị cô chú bác tham khảo kinh nghiệm :wub:. Bước đầu nếu may mắn có được miếng đất tốt nhất theo khả năng, chắn chắn sẽ chỉ tập trung cải tạo & quy hoạch, trồng trọt lương thực dự trữ cho vật nuôi sau này & nuôi gia súc gia cầm ngắn hạn, tính nuôi con gì thì phải có lương thực gối đầu để sẵn trong kho & làm quen với những "thái độ" của vật nuôi & cây trồng trước đã... :)

Lần xa nhất mình phát hiện ra mình bắt đầu thích nghề nông là lần mình chở Ông Nội về Củ Chi ăn đám giỗ, gặp một người chị từng nuôi nấng chăm sóc mình lúc nhỏ & người ông bà con đã hơn 70 tuổi. Thấy ông một mình trồng mít Thái, một cây chỉ cao tầm 3-4m mà đeo hàng chục quả từ dưới gốc lên trên, nguyên cả vườn mít chắc gần cả ngàn cây, ông khoe mỗi năm thu nhập vài trăm triệu, sau vài năm đã xây nhà cho tất cả các con ra riêng. Người chị thân thương của mình thì nuôi 10 con bò sữa, không hề có đất để trồng cỏ voi hay va06, hai vợ chồng chị toàn đi mua từ nguồn rẻ & đi cắt mót khắp nơi (theo như người nuôi bò là liều lĩnh, dễ phá sản) vậy mà cũng kiếm được một tháng hơn 30tr sau khi trừ đi hết chi phí, gấp đôi lương mình. Một lần khác về thăm Cà Mau cùng với Ba, thấy một người ông của mình ở đó hơn 70 tuổi, cứ có ao thì làm sạch phèn, thả cua & tôm, để nó tự sinh sôi nảy nở, nửa năm sau thì thu hoạch, mỗi kg bán được từ 200-400k tùy lớn nhỏ, may mắn thì thu hoạch tốt kiếm vài trăm triệu trên chục cái ao tự nhiên, lâu lâu mới cho ăn dậm, không may mắn thu hoạch kém đi nữa thì nếu chia ra bình quân mỗi tháng cũng hơn nhiều lần số tiền mình cày hì hụi trên thành phố ngày hơn 10h, với họ tôm ít thì còn cua & cá tra, bù qua sớt lại...v..v...

Về sau khi tìm hiểu về nghề nông mới thấy, đa số người nông dân chân chất họ nghĩ là họ làm, trên những gì sẵn có của mình chứ không bao giờ nghĩ tới đầu tư mua đất, áp dụng khoa học kỹ thuật..., cứ ra tiền trên những gì sẵn có & dùng mồ hôi thay dùng tiền là họ làm, lấy công làm lời có nhiêu hay nhiêu cho các con ăn học, sau này các con lại lên thành phố... làm công, bận đồ đẹp ngồi phòng mát. Người nông dân vẫn hơn người làm công ở thành phố dù thu nhập không ổn định & hướng làm ăn luôn thay đổi cho hợp thị trường, ngay cả khi họ chưa chắc đã áp dụng & theo đuổi được các thành tựu nghiên cứu nông nghiệp mới & có các lựa chọn như tìm mua vùng đất hợp hơn, giống tốt hơn, mua thêm máy móc nông cụ..v...v... Chắc chắn họ đã từng thất bại trong rất nhiều hướng, nhưng mình tin ông trời sẽ không phụ lòng người, luôn có những cánh cửa mở ra cho người nông dân nếu nhìn thấy...

Xin cám ơn mọi kinh nghiệm & chia sẻ của các anh chị cô chú bác lần nữa, những kinh nghiệm xương máu của mọi người khi chia sẽ với em mới chính là tài sản lớn của nhà nông, vốn có bỏ tiền cũng chưa chắc sở hữu được. Em rất trân trọng và quý những tình cảm đó... :6^:
 
Last edited:
#13
đọc bài của bạn thấy giật mình, nguy hiểm quá, bạn sẽ phá sản nhanh chóng mất.
đầu tiên phải nói ngay thế này, hướng làm trang trại là tốt, nhưng cần nhiều kiến thức và kinh nghiệm. làm trang trại là sản xuất ra nông sản, thì có 2 mảng kiến thức về sản xuất và về thị trường. bạn cần phải giỏi về thị trường để bán được sản phẩm của mình và thu được tiền, có nghĩa là cần :
-biết nên làm sản phẩm gì
-bán cho ai
-giá cả, quy cách sản phẩm thế nào
-thanh toán thế nào-thu hồi nợ thế nào
muốn có kiến thức thị trường cần phải lăn lộn trong thị trường đã
về phần đất, cần có kiến thức về đất đai. trước hết cần xác định bạn định trồng trọt, hay chăn nuôi, làm công nghệ cao hay phổ thông, làm sản phẩm gì, từ đó mới hình thanh nhu cầu đất và quy mô đất cần mua. ví dụ làm trồng rừng nguyên liệu thì mua đất rừng, làm trồng rau phổ thông thì mua đất hoa màu, nuôi bò thì mua đất trồng cỏ, nuôi lợn thì mua đất nông nghiệp, nuôi gà thì mua đất vườn, nuôi tôm cá thì mua đất ao đầm, làm trang trại công nghệ cao thì chỉ cần ít đất, ví dụ làm rau trong nhà, nuôi chim cảnh, gà cảnh, chó cảnh thì cũng không cần nhiều đất .... hướng chọn lựa rõ thì mới tìm đất.
số vốn của bạn là 800 trđ thì nên xác định chỉ đầu tư 400 trđ thôi, còn lại dự phòng rủi ro, sau nàu đã đứng vững và phát triển ổn định mới đầu tư tiếp. trong 400 trđ này, mua đất tùy việc, còn lại phải lo cơ sở hạ tầng, như chuồng trại, điện nước, nhà cửa, kho tàng, rồi đầu tư ban đầu cây con giống, nguyên vật liệu, thuê nhân công và các chi khác cho tới khi có sản phẩm bán. như vậy là bài toán khá nan giải đấy. theo mình biết nhiều trang trại thành công phải trả giá khá tốn qua những lần thất bại, rủi ro. vậy nên bạn nên xác định rõ hướng đầu tư rồi mới lên kế hoạch đầu tư được.
về đất nói thêm rằng cần xác định những yếu tố thêm thế này :
-gần thị trường tiêu thụ, có luồng tiêu thụ sản phẩm của mình. ví dụ làm rau cần gần thành phố, khu công nghiệp
-gần thành phố có lợi thế về các dịch vụ kỹ thuật (mua bán, sửa chữa máy móc, vật tư kỹ thuật, phân bón, thuốc các loại ...)
-gần đường lớn, để có thể vận chuyển mọi thứ, máy móc, nguyên vật liệu, sản phẩm
-vùng phát triển là có các điều kiện hạ tầng như điện, nước sạch, kênh mương cấp, thoát, đê kè bảo vệ
-nếu làm trồng trọt cần gần vùng lao động, thì mới có nguồn nhân công
-làm lâu dài cần tính các vùng ít bị tác động thiên tai như hạn hán, lụt bão
-làm trồng trọt cần xem cả chất đất nữa, ví dụ đất màu mỡ hay đất sỏi đá ...
-cần phải làm chắc chắn phần giấy tờ pháp lý, ví dụ đất rừng sản xuất hay rừng phòng hộ
về sản xuất, bạn đi làm thuê cũng tốt thôi, nhưng phải cẩn thận kẻo nhiễm cái tư duy làm thuê, sẽ khó phát triển tư duy làm chủ. vì làm thuê là chỉ đâu đánh đấy, nên từ làm thuê mà phát triển lên làm chủ sẽ khá lâu. cần thì khởi đầu bằng tư duy làm chủ luôn, nghĩa là mua 1 mảnh đất nhỏ, tiến hành làm dần theo hướng mình định ở quy mô nhỏ, sau đó sẽ đầu tư mở rộng sau.
ví dụ những hướng đầu tư chỉ cần ít đất như nuôi rắn, trăn, chồn, cá cảnh, chim cảnh, nhím, chó cảnh ... làm rau mầm cũng cần ít đất thôi. làm cao như địa lan, phong lan cũng không cần nhiều đất. tuy vậy bạn khởi sự làm nông nghiệp, có thể bắt đầu bằng kỹ thuật cao được thì tốt, nếu không thì nên bắt đầu bằng kỹ thuật thông dụng, như nuôi lợn, bò, gà thả vườn, trồng rau, còn nếu làm lúa hay trồng rừng thì không cẩn thận là chết đói.
một vài điều bạn tham khảo là chu kỳ sản xuất thế này.
nếu làm trại gà đẻ, mua con gà đã lớn nuôi thì nhanh ra sản phẩm, có thể từ khi mua đến khi đẻ là 1 tháng, và ngày nào cũng có sản phẩm
nếu làm trại heo thịt thì cứ vài tháng xuất 1 lứa, heo nái thì 1 năm 2 lứa
làm bò sữa thì 1 năm là 1 vụ, mà yêu cầu đất là 3 sào có/mỗi con bò
nếu trồng thanh long thì từ khi trồng tới lúc có quả là hơn 1 năm và cũng 2 vụ/năm
trồng cam sành thì 3 năm thu hoạch và mỗi năm 1 vụ
trồng rau thì 3 tháng 1 vụ, còn trồng rau mầm thì chỉ 3-5 ngày là 1 lứa
đó là vài điều để làm cơ sở tính toán hướng làm
bạn phải nghiên cứu cho kỹ hướng sản xuất đã, vì nông nghiệp làm không tốt là dễ lỗ lắm đấy. cần phải tìm ra hướng đi đúng, và hợp khả năng mình, lại phải xây dựng giải pháp kỹ thuật tốt, tạo ra ưu thế sản xuất thì mới có lãi, còn nếu chỉ làm như 1 nông dân bình thường thì cầm chắc là mất vốn và chết đói. ngoài ra, nếu bạn cứ hướng về con bò sữa, thì nên làm ở vùng có nghề đã, làm xa vùng nuôi bò sữa là bạn chết luôn, vì thiếu nguồn máy móc thiết bị, dịch vụ, thuốc men, thiếu kho bảo quản và người thu mua.
Bạn nói chuẩn quá, nhưng nếu vậy thì không ai dám làm nữa vì khó quá
 

henry nguyen

Thành viên mới
#14
bác Tieudien nói ra chưa hết tất cả khó khăn cho các bạn mới vào nghề nông nhưng tôi tin bạn và nhiều nhà nông khác vẫn làm và thành công.Vì nhìn ra và khắc fuc đươc những cái khó đó là sẽ hoàn thiện trang trại của bạn.
Mình lớn tuổi hơn bạn nhưng xin tỏ lòng cảm fuc tình cảm mà bạn dành cho người vợ ,mất sức lao động nhưng lại là nguồn đông viên,chổ dựa tinh thần lớn nhất cho bạn.
có vài ý riêng
Vốn : sẽ ng hiểm như tiêudien nói, chỉ nên dành 50%
chọn hương bền vững rồi mới chọn mua đất. Nếu bạn chọn con bò thì không cần đất tốt,đát tiền quá mà chỉ cần có nước sạch,điện sh,bò sữa thì đấy gần khu có điểm thu mua,còn bò thịt thì đất càng rẻ cũng tốt vì chỉ trồng cỏ .
Với bò thịt mình bạn 30 con thì cực nhưng khả thi,bò sữa fai thêm 1 nhân công
Đi học hỏi mô hình nuôi bò Củ chi,hay nhiều nơi khác 0 cần làm công đâu,tranh thủ sanh con ,cày 2 năm nữa dành dụm thêm và có thêm KN là bắt taylàm thôi
Chuồng trai có thể đầu tư 1 lần cho 30 con,nhưng mua bò thì chậm thôi chỉ tư 10 con, kết hợp ít gà heo kiếm thêm thu nhập ngắn ngày.Chúc bạn thành công
 

tieudien

Thành viên gắn bó
#15
gợi ý thêm bạn chút.
như người ta hay nói : theo binh pháp, biết người biết ta thì trăm trận trăm thắng
kinh tế cũng vậy, bạn cần có những cơ sở tính toán đầu tiên.
biết mình tức là thế này : xem mình say mê cái gì, kiến thức nhiều về cái gì, có ai sẵn sàng truyền kinh nghiệm cho mình, thời gian và sức lực mình thế nào, khả năng huy động vốn và nhân công thế nào, thị trường sản phẩm nào mình thạo bán và có nhiều khách hàng quen ...
biết người tức là đất nào có khả năng mua và canh tác chắc chắn hơn, lợi thế và hạn chế của đất đó thế nào, xung quanh đất đó tình hình dân cư thế nào, thị trường hàng mình định làm sẽ có xu hướng thế nào ....
không ai có thể cầu toàn hết, và không thể chờ mọi thứ như ý mới làm, bởi vậy phải làm, phải ứng phó và hạn chế rủi ro, và tranh thủ những cơ hội mới xuất hiện, ngoài ra càng làm càng cố tích lũy kinh nghiệm, vốn liếng, và các quan hệ đối tác càng củng cố .... nhưng với người mới bước vào nghề nông, mình vẫn nói bạn huy động tối đa nửa số vốn 800 trđ hiện có, đã là khởi sự khá lớn rồi, không nên đầu tư nhiều ngay khi chưa đủ kinh nghiệm. vì nhiều người khởi sự rất ít vẫn có thể làm nên mà.
nhất là cảnh giác tối đa những lời dụ dỗ mờ ảo kiểu : đất này sắp lên giá, mua ngay và nhiều để đợi thời ...
việc sản xuất kinh doanh đôi khi cần rõ ràng chắc chắn, kiểu như : trứng gà ta như thế này thì tôi sẽ mua thường xuyên với số lớn và giá chừng này, thanh toán ngay khi nhận hàng .... (một dạng hợp đồng hoàn chỉnh)
trong kinh doanh, hợp đồng ký rồi có khi còn bị hủy, vậy nên làm ra sản phẩm rồi còn phải có nhiều mối hàng để tiêu thụ kịp, và có khi cần kho và công nghệ bảo quản nữa.
tất cả là để tránh rủi ro, tăng cường chủ động.
bởi vậy, để rèn luyện được những bài bản cần thiết, thì nên khởi sự ở quy mô nhỏ thôi, vì dù sao bạn vẫn còn vốn và thời gian để mở rộng, hay chuyển hướng, hay làm lại mà