Tự làm chế phẩm sinh học - Tại sao không?

Go Viet

Thành viên mới
#16
Chu thớ t viết chi một bài về dùng bánh dầu đậu nành làm phân bón đi. Thanks nhiều nhiều.
 

EbooksHunter

Nhanong.Com
#17
Chu thớ t viết chi một bài về dùng bánh dầu đậu nành làm phân bón đi. Thanks nhiều nhiều.
Mấy cái này chỉ nghiên cứu trên giấy thôi đại ca, mà bã đậu nành nó giàu protein thì anh nên làm cho cái protein này nó phân hủy thành những chất có cấu tạo đơn giản hơn cho cây hấp thụ, nhiều chỗ người ta chọn dùng bokashi để cho nó nhanh phân hủy, hoặc dùng nuôi trùn, hoặc dùng chế phẩm EM để ủ (cái này lên google là có).
Như vậy là tạm hết bài chế phẩm vì nghiên cứu chỉ dừng ở đó thôi. Ở đây xin ké một bài về biochar (than sinh học) lượm lặt được trên mạng.
Nói ngắn gọn thì biochar là loại than thu được từ các nguồn giàu carbon như vỏ trấu, rơm rạ, gỗ, củi thông qua việc đốt trong môi trường không có hoặc rất ít không khí, sau đó được xử lý sinh học nên gọi nó là than sinh học. Than có tính hấp phụ cao, dùng trong nhiều ngành kỹ thuật nhưng ở đây chỉ bàn về ứng dụng của nó trong nông nghiệp. Một số ưu điểm của than như:
_ Có tính xốp, trơ, không phản ứng với hầu hết các chất trong đất và nước nên có thể tồn tại hàng ngàn năm. Than có nhiều lỗ nhỏ li ti nên có khả năng hấp phụ, lưu trữ nước, chất dinh dưỡng, không khí, vi sinh vật, nấm mốc nên có hiệu quả khá tốt khi dùng chung với phân bón.
_ Duy trì độ ẩm cho đất trong những ngày hạn hán, đồng thời giúp thoát đi lượng nước thừa khi bị ngập lụt.
_ Hấp thu bớt các loại khí thải ra trong quá trình phân hủy các chất trong lòng đất như CO2, CH4, NH3, ... qua đó giúp giảm ô nhiễm môi trường.
.....
Nguyên liệu: ở đây xin trình bày cách làm than sinh học từ củi, gỗ và từ rơm, rạ, vỏ trấu (than từ vỏ trấu gọi là trấu hun). Phân biệt như vậy là vì than thu được từ củi, gỗ thường có kích thước lớn, thời gian cháy để tạo ra than như vậy lâu, nếu xếp chung củi, gỗ với rơm, rạ, vỏ trấu mà đem đốt chung thì rơm rạ và vỏ trấu sẽ cháy thành tro trước, trong khi ta chỉ cần chúng thành than chứ thành tro thì không có ích gì hết.
Than từ củi, gỗ: tận dụng thùng phuy kim loại, dưới gần đáy khoan một hay vài lỗ đường kính khoảng 10 cm; một ống kim loại đường kính khoảng 10 - 15 cm, trên ống có khoan nhiều lỗ nhỏ; nắp thùng phuy hay một tấm kim loại vừa đủ che kín miệng thùng phuy, chính giữa nắp khoan một lỗ vừa đủ cho ống kim loại chui qua (xem hình minh họa):


Dựng ống kim loại vào chính giữa thùng, chất củi, gỗ đầy xung quanh đến sát miệng thùng (hình 2) rồi đậy nắp thùng lại (hinh 3). Mồi và duy trì ngọn lửa trong ống kim loại, lửa sẽ lan sang nguyên liệu xung quanh qua các lỗ nhỏ trên ống kim loại, dùng không khí đi vào qua lỗ ở đáy thùng để duy trì ngọn lửa. Việc kiểm tra xem nguyên liệu thành than hay chưa tùy vào người dùng.
Than từ rơm, rạ, vỏ trấu: than thu được từ rơm rạ dễ hơn, người làm có thể đốt trực tiếp rồi dập lửa đúng lúc là được. Với vỏ trấu có thể làm thùng đốt tương tự nhưng nhỏ hơn nhiều so với cách thu than củi, trên thùng đục thật nhiều lỗ nhỏ đầy quanh thùng. Chất vỏ trấu xung quanh chứ không chất trong thùng vì thùng và ống kim loại thường hàn liền nhau đối với cách thu than từ vỏ trấu (cái này có thể tham khảo thêm anh google vì hơi khó hình dung), tạo và duy trì lửa trong thùng. Đảo đều lớp vỏ trấu cháy bên ngoài đến khi thấy trấu thành than đen đều, thì trải trấu đang cháy thành lớp mỏng cho đến khi toàn bộ cháy thành than hoàn toàn.
Ứng dụng: than thu được như trên chỉ là than trơ, nên việc tiếp theo là biến chúng thành than sinh học. Với than lớn như than củi thì nên nghiền nhỏ, trộn chung với trấu hun nếu có. Dùng các chế phầm như LAB, IMO, FAA, FPJ, OHN, AEM đem pha loãng, tỷ lệ pha loãng mỗi chế phẩm khoảng 1:1000 --> 1:800, làm ẩm phân bón, thường dùng là phân hữu cơ, đôi khi thêm vào một ít phân hóa học như NPK, vi sinh có mặt trong hỗn hợp sẽ giúp tổng hợp các chất cần thiết cho cây mà không làm thoái hóa đất như khi bón trực tiếp phân hóa học. Đem toàn bộ hỗn hợp phân + chế phẩm trộn thật đều với than thu được, đợi một thời gian ngắn chất dinh dưỡng và vi sinh vật sẽ nhanh chóng xâm nhập vào các lỗ li ti trên than. Sau đó dùng hỗn hợp này trải đều trên đồng ruộng, lấp lên một lớp đất vừa đủ rồi tiến hành gieo trồng. Mục đính sau cùng của việc trộn than với phân + chế phẩm là tạo môi trường lý tưởng nhất để cây trồng phát triển.

Ở đây có lẽ có nhiều người đã quen với việc làm biochar và bài viết là tổng hợp từ nhiều nguồn, nếu có gì sai sót mong được góp ý.
 
Last edited:

hongdang

Tôi là nông dân!
#18
Cách đây gần một tháng có khăn gói xuống Sài Gòn mong học hỏi chút ít kiến thức về trồng trọt (aquaponic, thủy canh, ...) nhưng vì thấy họ "giấu nghề" kỹ quá nên đành trở về chốn cũ, tự lục mò trên mạng, thấy có một số bí kíp rất đáng giá nên xin phép được lập topic, mong các cao thủ có kinh nghiệm và các võ lâm đồng đạo có cùng đam mê về nông nghiệp cho ý kiến. Đầu tiên là về phần chế phẩm sinh học, các bạn có thể tham khảo thêm định nghĩa ở trên mạng, ở đây chỉ xin trình bày vắn tắt về điều chế và ứng dụng (ở nhà có xin một ít cá + rác hữu cơ thúi về nghiên cứu, thấy có kết quả khá tốt).
Vài lưu ý khi làm chế phẩm sinh học:
_ Không nên dùng đường trắng để làm vì sau khi chế biến, trong đường trắng còn lại rất ít vitamin và khoáng chất. Do đó nên chọn đường nâu hay mật đường.
_ Không dùng nước có chứa chlorine (Cl) khi điều chế các chế phẩm sinh học vì chlorine có tính sát khuẩn nên sẽ diệt luôn các vi sinh có lợi. Nếu dùng nước máy nên để khoảng 12-24 giờ để bay bớt chlorine.
_ Không dùng vật liệu thủy tinh hoặc kim loại để điều chế hay lưu trữ chế phẩm sinh học vì khí sinh ra có thể gây nổ bình, đồng thời các chế phẩm có môi trường acid có thể gây ăn mòn kim loại.
_ Các chế phẩm thường có mùi thơm hơi chua, môi trường acid có pH dưới 4. Nếu chế phẩm có mùi hôi và pH cao thì nó đã hỏng, không xài được.
_ Vào mùa nóng, quá trình làm chế phẩm thường diễn ra nhanh hơn so với mùa lạnh, nên cần để ý điều này.
_ Luôn chừa một khoảng không gian khoảng 1/3 hay 1/4 hũ chứa trong quá trình điều chế và lưu trữ các chế phẩm sinh học.

1. IMO (VI SINH VẬT BẢN ĐỊA): là loại chế phẩm được điều chế bằng cách tận dụng nguyên liệu có sẵn tại địa phương. Có thể thu thập IMO từ nhiều vùng khác nhau (đồng bằng, đồi núi, trang trại, rừng rậm, ...), sau đó kết hợp chung trong việc sử dụng, mục đích là tạo một môi trường giàu các vi sinh vật có lợi cho đất và cây trồng. Chọn các vùng đất chưa bị cày xới trước đó.
Nguyên liệu: gạo (nên chọn loại gạo rẻ tiền) hoặc một nguồn giàu carbohydrate; đường nâu hoặc mật đường (rỉ đường - thứ thu được từ bả mía ép hay có màu nâu đen giống nước màu kho cá); khay gỗ (thường dùng khay có kích thước 40*40 cm, cao khoảng 7-8 cm).
Điều chế: nấu gạo thành cơm chín, trải thành một lớp 2-3 cm trong khay, không nén chặt nhằm tạo diện tích lớn nhất để vi sinh vật phát triển. Dùng giấy niêm phong lại cho chặt, đảm bảo không bị thụng xuống chạm vào lớp cơm trong khay. Tìm nơi có tán tre hoặc tán cây rậm rạp (thường là nơi tập trung nhiều vi sinh vật nhất), đào một hố nông bằng khoảng 1/2 chiều cao khay gỗ, cho khay chứa cơm đã chuẩn bị vào, dùng lá mục, cành khô gần ngay tại đó phủ sao cho kín, nếu sợ mưa có thể phủ lên một lớp nilon. Sau 3-4 ngày (mùa nóng) hoặc 5-6 ngày (mùa lạnh), lớp cơm trong khay gỗ sẽ bị bao phủ bởi một lớp mốc trắng, đôi khi có lẫn một số mốc khác màu vào. Thu lấy lớp cơm chứa mốc trắng (không nên hoặc hạn chế dùng đến phần cơm chứa các mốc màu khác vì các vi sinh vật có hại có thể lẫn vào) đem trộn với mật đường hoặc đường nâu theo tỷ lệ khối lượng 1:1, cho vào đầy khoảng 2/3 một hũ chứa sạch, dùng giấy báo niêm phong lại, để nơi râm mát trong khoảng 7 ngày. Sau thời gian này, đem chắt lọc lấy phần IMO lỏng (có thể thu được rất ít) cho vào một hũ chứa khác, dùng giấy niêm phong lại. IMO lỏng thu được gọi là IMO-2, còn IMO ban đầu (phần cơm chứa mốc trắng) gọi là IMO-1. Một số nơi khi làm bước trộn cơm mốc với đường có thể thêm một lượng nước sạch bằng 3 lần lượng hỗn hợp cơm + đường, sau khi lọc sẽ thu được sản phẩm gọi tắt là BIM.
Ứng dụng:
Dùng IMO: 100-250 mL IMO-2/16 L nước, phun ẩm cho đất hàng tuần. Dùng 2 mL IMO-2/1 L nước, phun ẩm cho đống ủ compost, giúp ngăn mùi hôi và làm quá trình ủ diễn ra nhanh hơn.
Dùng BIM: 15-30 mL BIM/1 gallon nước (1 gallon = 3.78 L) phun ẩm cho lá và đất. Đối với đống ủ compost, dùng BIM pha loãng với nước theo tỷ lệ thể tích 1:1000 hoặc 1:500 phun ẩm cho đống ủ.
2. IMO-3,4,5: nên tiến hành làm các IMO thứ cấp trên mặt đất, ở nơi mát mẻ, không làm trên nền bê tông.
Pha loãng IMO-2 hoặc BIM theo tỷ lệ thể tích 1:1000 trộn với cám sao cho đạt độ ẩm khoảng 65-70% (dùng tay cầm một nắm cám, bóp chặt, thấy cám vo lại thành cục và nước rỉ ra một vài giọt là được), trải cám thành một lớp cao khoảng 30-40 cm, dùng rơm rạ hoặc một tấm bạt phủ kín. Trong quá trình ủ, khi thấy nhiệt độ cao hơn 45 độ C thì nên tiến hành đảo đống ủ để nhiệt độ hạ xuống (nhiệt độ quá cao sẽ làm chết các vi sinh vật có ích). Tiến hành ủ như vậy cho đến khi nhiệt độ trở lại bình thường là hoàn tất. Đây gọi là IMO-3.
Dùng IMO-3 trộn với đất theo tỷ lệ khối lượng 1:1, trải thành lớp dày khoảng 20 cm, phủ bạt hoặc rơm lên để khoảng 1 ngày để vi sinh vật phân bố đều khắp đống ủ. Nếu thấy hỗn hợp bị khô thì dùng IMO-2 loãng làm ẩm. Đây gọi là IMO-4. Đất đem dùng nên là đất kết hợp từ rừng, trang trại, đồng lúa, ...
Trộn IMO-4 với phân gà theo tỷ lệ 1:1 về khối lượng, chất đống cao khoảng 80-90 cm, phủ kín lại tiến hành ủ trong khoảng 7 ngày. Sản phẩm thu được gọi là IMO-5, là một nguồn phân bón hữu cơ hầu như không còn mùi hôi, có thể đem bón trực tiếp cho cây trồng.
Trên đây là phần về IMO, nếu các võ lâm đồng đạo thấy nó xài được thì sẽ tiếp tục cập nhật thêm. Cái này ở nhà chỉ mới xài tới IMO-2 pha loãng, đem trộn với đống rau + cá thúi thì thấy nó khử mùi rất tuyệt, riêng cái IMO-3,4,5 thì chưa đụng đến vì không có điều kiện.
Cảm ơn bạn!
 

repthuy

Có kinh nghiệm
#19
Không biết có bác nào làm chế phẩm phân bón từ rong biển chưa ạ, em đang muốn tìm hiểu
 

garungr

Lữ khách
#23
Bác chủ cho e hỏi mình dùng đường đỏ ( đường hoa mai...) hay ăn ở hiệu tạp hoá hay phải đường phên hoặc mật rỉ đường ạ
 

anhmytran

_
Nông dân @
#24
Em nghĩ do cây ăn đồ ngon (phân đạm cá) nên dị ứng với đồ ăn dở (phân vô cơ). Không biết có phải không? Em cũng mong được chia sẻ về hiện tượng này.
Trân trọng!
Cây cối, thực vật nói chung thì không "ăn" được chất hữu cơ.
Tất cả các "chế phẩm sinh học" không thể cho cây cối ăn được.
Chúng chỉ giúp chuyển hữu cơ sang vô cơ cho cây thôi.
Mong bà con dầu có làm gì, cũng đừng nên quên kiến thức vỡ
lòng về nông nghiệp: phân bón gì cuối cùng cũng phải ra vô cơ.
 

KhangTrung

Nhà nông nghiệp dư
#25
Cây cối, thực vật nói chung thì không "ăn" được chất hữu cơ.
Tất cả các "chế phẩm sinh học" không thể cho cây cối ăn được.
Chúng chỉ giúp chuyển hữu cơ sang vô cơ cho cây thôi.
Mong bà con dầu có làm gì, cũng đừng nên quên kiến thức vỡ
lòng về nông nghiệp: phân bón gì cuối cùng cũng phải ra vô cơ.
Cám ơn bác @anhmytran
 

Caretocom

Lữ khách
#27
Tò mò quá. Những công thức này rất giống vs kỹ thuật trong Natural Farming của Tiến sĩ Cho Han Kyu (Hàn quốc) :). Nếu đúng nguồn thì rất vui vì mình đang chuẩn bị áp dung NF vào trang trại của mình.
 

khoanhsac

Thành viên mới
#28
Cây cối, thực vật nói chung thì không "ăn" được chất hữu cơ.
Tất cả các "chế phẩm sinh học" không thể cho cây cối ăn được.
Chúng chỉ giúp chuyển hữu cơ sang vô cơ cho cây thôi.
Mong bà con dầu có làm gì, cũng đừng nên quên kiến thức vỡ
lòng về nông nghiệp: phân bón gì cuối cùng cũng phải ra vô cơ.
Đọc bài của bác mà cảm thấy được an ủi, chia sẻ. Càng ngày càng nhiều người sạch, sạch, sạch mà chả hiểu gì. Thấy người ta bảo trồng hữu cơ là cho là nhất. Tưới ít đạm cho cây thì chê ỏng chê eo.
 

huumanh

Suy nghĩ thì trơn tru, hành động thì mịt mù
#29
em thì hay dùng cái chế phẩm EM . loại của nhât. thấy cũng hay. có cái tài liệu ko biết đính kèm.
Bạn mua loại của Nhật bao tiền một lít?. Tôi mua EM ở trường Học Viện nông nghiệp VN loại EM gốc về pha nhưng thấy thằng cha bán ngô nghê và không uy tín nên có thể nó bán EM thứ cấp thành EM gốc cho mình cũng nên. Loại EM gốc này có 20k/lít thôi. Trong khi nhiều nơi thì giá trên trời, dưới đất nên không biết đằng nào mà lần.