TỔNG HỢP TOÀN DIỆN: NHỮNG KHÁC BIỆT CỐT LÕI CỦA BQV FRESH / SM4AT
HỆ THỐNG NUÔI THỦY SẢN SINH THÁI DÀNH CHO CỘNG ĐỒNG ÍT NGUỒN LỰC
(Tài liệu tham chiếu – Cẩm nang nhận diện – Hướng dẫn tham vấn cho lãnh đạo, cán bộ chuyên viên, điều phối viên)
HƯỚNG DẪN ĐỌC TÀI LIỆU
Mục đích tài liệu
Đây không phải là bảng so sánh kỹ thuật thuần túy, mà là:
1. Thiết kế – phác thảo hệ thống BQV Fresh 4.0 / SM4AT.
2. Triết lý phát triển – định hướng cho cộng đồng ít nguồn lực.
3. Cẩm nang nhận diện – giúp lãnh đạo, cán bộ điều phối không làm sai lệch bản chất mô hình khi tham vấn cho nông hộ.
Nguyên tắc đọc
Tài liệu này không phải là thiết kế cứng của BQV Fresh 4.0. Nhiều mục dưới đây là tình huống, hoàn cảnh cụ thể của nông hộ có thể trùng hợp với các lựa chọn trong mô hình, không cần hoặc cần, không có hoặc có hay sẽ có.... Cán bộ điều phối cần tùy điều kiện cụ thể của từng hộ để tham vấn cho phù hợp.
Ký hiệu phân loại
Ký hiệu Ý nghĩa
[C] Chủ trương cốt lõi của BQV Fresh – định hướng thiết kế, ít thay đổi
[T] Tình huống/hoàn cảnh nông hộ – có thể gặp, không phải chủ trương cứng
[G] Giai đoạn đầu – có thể mở rộng, thay đổi về sau
[L] Linh hoạt – tùy điều kiện, không bắt buộc
Lưu ý quan trọng để tránh hiểu nhầm :
Ví dụ như ghi là :
· Không vay ngân hàng: Đây là tình huống hộ không vay được hoặc không muốn vay – không phải BQV Fresh chủ trương không nên vay.
· Hướng về thị trường nội địa: Đây là giai đoạn đầu – chứ không phải không hướng tới thị trường khác, như xuất khẩu.
· Không sử dụng hóa chất: Đây là lựa chọn của hộ – không phải BQV Fresh chủ trương tuyệt đối không sử dụng.
· Không dùng công nghệ cao: Đây là phù hợp điều kiện – không phải BQV Fresh chống lại công nghệ.
Điều phối viên cần nắm được lựa chọn của nông hộ, từ đó chọn cấu hình phù hợp:
NỘI DUNG ĐIỀU PHỐI VIÊN CẦN NẮM RÕ CỤ THỂ VỀ NÔNG HỘ
1. Mục tiêu.
Điều phối viên cần biết nông hộ đang có gì, không có gì, cần gì, không cần gì, đâu là thuận lợi, đâu là thiếu hoặc chưa phù hợp. Trên cơ sở đó, chọn cấu hình phù hợp với điều kiện thực tế.
Nguyên tắc chung:
· Nếu nông hộ không có và không cần → lướt qua, không đào sâu.
· Nếu nông hộ có và không cần → ghi nhận, không tư vấn thêm.
· Nếu nông hộ không có nhưng cần → xác định là thiếu, đề xuất phương án.
· Nếu nông hộ có nhưng chưa phù hợp → điều phối viên mới cần phân tích, tham vấn và điều chỉnh.
2. Các mục cần nắm ở nông hộ
Có thể ghi nhận theo 3 trạng thái:
· Có / Không có
· Cần / Không cần
· Phù hợp / Chưa phù hợp
Hoặc :
. Không có / Có
· Không cần / Cần
· Chưa hoặc phù hợp / Phù hợp
Ví dụ:
Hạng mục Hiện trạng Nhu cầu Đánh giá
Lót bạt Không lót / Đã lót Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Điện 3 pha Không sử dụng / Đang dùng Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Vay ngân hàng Không vay / Đã vay Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Nước tưới Có / Không có Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Nhà màng Có / Không có Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Giống Đã có / Chưa có Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Kỹ thuật Đã nắm / Chưa nắm Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Nhân công Đủ / Thiếu Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Thị trường Ổn định / Chưa ổn Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
---
3. Cách xử lý thông tin
· Không có + không cần: bỏ qua.
· Có + không cần: giữ nguyên, không can thiệp.
· Không có + cần: đánh dấu thiếu, tư vấn bổ sung hoặc thay thế.
· Có + cần: kiểm tra mức độ phù hợp, nếu phù hợp thì đưa vào cấu hình.
· Có hoặc không có nhưng lựa chọn chưa phù hợp: điều phối viên phân tích, tham vấn để nông hộ chọn lại phương án tối ưu.
4. Câu hỏi gợi ý cho điều phối viên
· Hiện tại gia đình có/không có mục này?
· Gia đình có cần/không cần mục này?
· Nếu cần, mức độ ưu tiên như thế nào?
· Nếu chưa có, có phương án thay thế không?
· Nếu đã có, đã phù hợp với cấu hình dự kiến chưa?
· Nếu chưa phù hợp, cần điều chỉnh theo hướng nào?
5. Kết luận.
Điều phối viên không cần phân tích mọi mục. Chỉ cần nắm đủ để xác định:
· Nông hộ đang thuận lợi gì.
· Nông hộ không cần gì, cần gì.
· Nông hộ không có gì, có gì.
· Lựa chọn nào chưa phù hợp.
Trên cơ sở đó, điều phối viên chọn cấu hình phù hợp; chỉ những lựa chọn chưa phù hợp mới cần phân tích và tham vấn sâu.
BẢY CHỦ TRƯƠNG CỐT LÕI CỦA BQV FRESH
# Chủ trương Đối lập Loại
1 Kỹ thuật công nghệ vừa đủ và phù hợp Công nghệ cao [C]
2 Thị trường nội địa là ưu tiên giai đoạn đầu Xuất khẩu ngay [G]
3 Giống đặc hữu, bản địa là ưu tiên Giống ngoại nhập [C]
4 Nhóm ốc – tép – cá – cua là trọng tâm Giống giá trị cao [C]
5 Cá nhỏ, giá thấp, dễ tiêu thụ phù hợp hộ ít vốn Cá lớn, giá trị cao [T]
6 Không chủ trương tìm giống mới năng suất cao Chạy đua năng suất [C]
7 Nhỏ mà chắc, chậm mà ổn định, giảm rủi ro Lớn nhanh, rủi ro cao [C]
PHẦN I: TRIẾT LÝ & TƯ DUY THIẾT KẾ (1–40)
Chú thích phần này: Đây là chủ trương cốt lõi [C] – định hướng thiết kế và tư duy. Cán bộ điều phối cần nắm vững để không làm sai lệch bản chất mô hình.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
1 Resilience-by-Design – chống chịu từ thiết kế Chống chịu sau sự cố [C]
2 Mô hình đẻ ra mô hình Mô hình đơn lẻ [C]
3 Nguyên tắc "Ắc Có Và Đủ" Tối đa hóa năng suất [C]
4 Tiểu – Nhuỵễn – Cương Quy trình cứng nhắc [C]
5 Địa hình là hạ tầng đầu tiên San lấp, cải tạo triệt để [C]
6 Ao là tiểu sinh quyển Ao là bể chứa nước [C]
7 Không chạy theo công nghệ cao Ưu tiên công nghệ hiện đại [C]
8 Thiết kế mở, đọc được bởi AI Mô hình đóng [C]
9 Phát triển bền vững, tái tạo tài nguyên Tối đa lợi nhuận ngắn hạn [C]
10 Hướng đến cộng đồng ít nguồn lực Hướng đến hộ giàu [C]
11 Lãnh đạo bằng triết lý thiết kế Lãnh đạo bằng KPI [C]
12 Cán bộ là người đồng thiết kế Cán bộ là người giám sát [C]
13 Thành công đo bằng độ bền sinh thái Đo bằng sản lượng [C]
14 Không chạy theo phong trào Làm theo phong trào [C]
15 Chấp nhận không đạt chỉ tiêu nếu giữ bản chất Đạt chỉ tiêu bằng mọi giá [C]
16 Cán bộ hiểu sinh thái trước kỹ thuật Chỉ cần biết quy trình [C]
17 Ưu tiên chất lượng tư vấn Ưu tiên số lớp tập huấn [C]
18 Đánh giá cán bộ bằng độ hiểu dân, hiểu ao Đánh giá bằng báo cáo [C]
19 Đối thoại tại ao Hội thảo, hội nghị [C]
20 Lãnh đạo phải xuống ao Lãnh đạo qua báo cáo [C]
21 Quyết định dựa trên quan sát sinh thái Dựa trên số liệu báo cáo [C]
22 Thử nghiệm nhỏ, sai thì sửa Phải đúng quy trình từ đầu [C]
23 Không sợ thất bại Che giấu thất bại [C]
24 Biết lắng nghe hơn biết nói Biết thuyết trình [C]
25 Điều phối bằng tin cậy Điều phối bằng mệnh lệnh [C]
26 Không cần cơ chế xin – cho Cần cơ chế xin – cho [C]
27 Không cần phê duyệt nhiều cấp Phê duyệt nhiều cấp [C]
28 Trao quyền tối đa cho hộ dân Quyền ở cấp trên [C]
29 Cán bộ học cùng dân Cán bộ dạy dân [C]
30 Không áp đặt mô hình Áp đặt mô hình chuẩn [C]
31 Đánh giá bằng khả năng tự vận hành Đánh giá bằng tuân thủ [C]
32 Hỗ trợ dài hạn, không dự án Hỗ trợ theo dự án [C]
33 Cán bộ sống với cộng đồng Cán bộ đi về trong ngày [C]
34 Không cần kinh phí điều phối lớn Cần kinh phí lớn [T]
35 Không cần văn phòng dự án Cần văn phòng [T]
36 Không cần xe công Cần xe công [T]
37 Không cần máy móc văn phòng Cần máy móc văn phòng [T]
38 Lãnh đạo bằng tấm gương Lãnh đạo bằng lời nói [C]
39 Cán bộ phải biết nuôi trước Cán bộ chỉ cần lý thuyết [C]
40 Không cần bằng cấp cao Cần bằng cấp, chứng chỉ [L]
---
PHẦN II: CẤU TRÚC HỆ SINH THÁI AO (41–90)
Chú thích phần này: Đây là thiết kế cốt lõi [C] về cấu trúc ao. Tuy nhiên, một số mục là tình huống [T] – hộ có thể chọn hoặc không chọn tùy điều kiện.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
41 Đa tầng: đáy, giữa, nổi, mặt 1–2 tầng [C]
42 Đa loài: ốc – tép – cua – cá Đơn loài hoặc 2–3 loài [C]
43 Tự cân bằng: chuỗi thức ăn tự điều chỉnh Phải can thiệp thường xuyên [C]
44 Mỗi loài một vai trò sinh thái Loài cạnh tranh thức ăn [C]
45 Tầng đáy: ốc ăn mùn hữu cơ Đáy bỏ trống [C]
46 Tầng giữa: tép, cua ăn thức ăn thừa Tầng giữa không dùng [C]
47 Tầng nổi: cá kiểm soát sinh vật Cá đơn loài [C]
48 Tuần hoàn vật chất khép kín Chất thải xử lý bên ngoài [C]
49 Không cần RAS Dùng RAS [C]
50 Ao nhỏ vẫn hiệu quả cao Ao nhỏ năng suất thấp [C]
51 Ao là tiểu sinh quyển Ao là bể chứa [C]
52 Địa hình là hạ tầng đầu tiên Cải tạo theo thiết kế [C]
53 Không san lấp San lấp [T]
54 Không lót bạt Lót bạt [T]
55 Không xây bờ bê tông Bờ bê tông [T]
56 Mương dẫn nước tự nhiên Ống dẫn công nghiệp [L]
57 Không cần ao lắng Cần ao lắng [T]
58 Không cần ao chứa nước thải Cần ao chứa [T]
59 Không cần thoát nước riêng Cần hệ thống thoát [T]
60 Không cần cấp nước riêng Cần hệ thống cấp [T]
61 Không cần máy bơm lớn Cần máy bơm lớn [T]
62 Không cần tưới tiêu tự động Cần hệ thống tưới [T]
63 Không cần oxy hóa Cần oxy hóa [T]
64 Không cần sục khí Cần sục khí [T]
65 Không cần quạt nước Cần quạt nước [T]
66 Không cần lọc sinh học Cần lọc sinh học [T]
67 Không cần lọc cơ học Cần lọc cơ học [T]
68 Không cần khử trùng Cần UV, ozone [T]
69 Không cần điều hòa nhiệt độ Cần điều hòa [T]
70 Không cần nhà kính Cần nhà kính [T]
71 Không cần lưới che Cần lưới che [T]
72 Không cần mái che Cần mái che [T]
73 Không cần chiếu sáng Cần chiếu sáng [T]
74 Không cần cảnh báo Cần cảnh báo [T]
75 Không cần báo động Cần báo động [T]
76 Không cần giám sát Cần giám sát [T]
77 Không cần dự phòng Cần dự phòng [T]
78 Không cần UPS Cần UPS [T]
79 Không cần năng lượng mặt trời Cần năng lượng mặt trời [T]
80 Không cần biogas Cần biogas [T]
81 Không cần hệ thống lọc tuần hoàn Cần RAS [T]
82 Không cần biofloc Cần biofloc [T]
83 Không cần cảm biến Cần cảm biến [T]
84 Không cần camera Cần camera [T]
85 Không cần drone Cần drone [T]
86 Không cần phần mềm quản lý ao Cần phần mềm [T]
87 Không cần điện 3 pha Cần điện 3 pha [T]
88 Không cần máy phát điện Cần máy phát [T]
89 Không cần nhà kho lạnh Cần kho lạnh [T]
90 Không cần hệ thống xử lý nước thải Cần hệ thống xử lý [T]
---
PHẦN III: ĐỐI TƯỢNG NUÔI & CON GIỐNG (91–150)
Chú thích phần này: Đây là chủ trương cốt lõi [C] về giống bản địa, nhóm ốc – tép – cá – cua. Tuy nhiên, một số mục là tình huống [T] – hộ có thể chọn giống phù hợp điều kiện.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
91 Ốc đắng – loài chủ lực Ít nuôi ốc [C]
92 Tép ruộng, tép đồng Tôm thẻ, tôm sú [C]
93 Cua biển hoặc cua đồng Cua nuôi riêng [C]
94 Cá lóc, cá rô, cá trê Cá đơn loài [C]
95 Bốn loài ổ sinh thái riêng Cạnh tranh thức ăn [C]
96 Đặc sản địa phương Loài đại trà [C]
97 Thay thế loài linh hoạt Phụ thuộc giống công nghiệp [C]
98 Không cần giống đắt tiền Mua giống từ trại [T]
99 Thức ăn tự nhiên là chính Thức ăn công nghiệp [C]
100 Mật độ thả thấp Mật độ cao [C]
101 Giống từ tự nhiên, tại chỗ Giống từ trại sản xuất [C]
102 Không cần mua giống Phải mua giống [T]
103 Không cần vận chuyển giống Phải vận chuyển [T]
104 Không cần kiểm dịch Phải kiểm dịch [L]
105 Không cần cách ly Phải cách ly [L]
106 Không cần thuần dưỡng Phải thuần dưỡng [L]
107 Không cần gây sốc nhiệt Phải gây sốc nhiệt [L]
108 Không cần gây sốc độ mặn Phải gây sốc độ mặn [L]
109 Không cần gây sốc pH Phải gây sốc pH [L]
110 Không cần xử lý hóa chất Phải xử lý giống [T]
111 Không cần tắm muối Phải tắm muối [T]
112 Không cần tắm thuốc tím Phải tắm thuốc tím [T]
113 Không cần tắm formalin Phải tắm formalin [T]
114 Không cần tắm iodine Phải tắm iodine [T]
115 Không cần tắm kháng sinh Phải tắm kháng sinh [T]
116 Giống tự thích nghi Thích nghi nhân tạo [C]
117 Giống tự chọn lọc Chọn lọc nhân tạo [C]
118 Giống tự nhân Nhân tạo [C]
119 Giống tự phục hồi Phải phục hồi [C]
120 Giống tự tái tạo Phải tái tạo [C]
121 Không cần giống bố mẹ Cần giống bố mẹ [T]
122 Không cần giống thuần Cần giống thuần [T]
123 Không cần giống F1 Cần giống F1 [T]
124 Không cần giống lai Cần giống lai [T]
125 Không cần giống nhập Cần giống nhập [C]
126 Không cần giống công nghệ cao Cần giống công nghệ cao [C]
127 Không cần giống kháng bệnh Cần giống kháng bệnh [L]
128 Không cần giống tăng trưởng nhanh Cần tăng trưởng nhanh [C]
129 Không cần giống năng suất cao Cần năng suất cao [C]
130 Không cần giống giá trị cao Cần giá trị cao [C]
131 Cá rô đồng Cá lớn [T]
132 Cá trê Cá lớn [T]
133 Cá mè Cá lớn [T]
134 Cá diếc Cá lớn [T]
135 Cá bống Cá lớn [T]
136 Chu kỳ nuôi ngắn Chu kỳ dài [C]
137 Thức ăn tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
138 Bán hàng ngày Bán theo vụ [T]
139 Không cần chế biến Cần chế biến [T]
140 Phù hợp bữa ăn gia đình Phù hợp nhà hàng [T]
141 Dùng ốc đắng tự nhiên Mua ốc giống [C]
142 Dùng tép ruộng Mua tép giống [C]
143 Dùng cua đồng Mua cua giống [C]
144 Dùng cá rô đồng Mua cá giống [C]
145 Dùng cá trê vàng Mua cá giống [C]
146 Dùng cá lóc đen Mua cá giống [C]
147 Không mua giống công nghiệp Mua giống công nghiệp [C]
148 Tự nhân giống tại chỗ Mua giống định kỳ [C]
149 Giữ gen địa phương Mất gen địa phương [C]
150 Thích nghi khí hậu địa phương Phải thuần dưỡng [C]
---
PHẦN IV: CÔNG NGHỆ VỪA ĐỦ (151–190)
Chú thích phần này: Đây là tình huống [T] – hộ có thể chọn không dùng công nghệ cao vì điều kiện. Không phải BQV Fresh chống công nghệ. Nếu hộ có điều kiện và muốn dùng công nghệ phù hợp, vẫn có thể.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
151 Không dùng máy sục khí oxy đáy Dùng oxy đáy [T]
152 Không dùng RAS Dùng RAS [T]
153 Không dùng biofloc Dùng biofloc [T]
154 Không dùng cảm biến Dùng cảm biến [T]
155 Không dùng camera Dùng camera [T]
156 Không dùng drone Dùng drone [T]
157 Không dùng phần mềm Dùng phần mềm [T]
158 Không cần điện 3 pha Cần điện 3 pha [T]
159 Không cần máy phát Cần máy phát [T]
160 Không cần kho lạnh Cần kho lạnh [T]
161 Không cần IoT Cần IoT [T]
162 Không cần AI Cần AI [T]
163 Không cần robot Cần robot [T]
164 Không cần vệ tinh Cần vệ tinh [T]
165 Không cần GPS Cần GPS [T]
166 Không cần QR Cần QR [T]
167 Không cần chip Cần chip [T]
168 Không cần wifi Cần wifi [T]
169 Không cần internet Cần internet [T]
170 Không cần điện thoại Cần điện thoại [T]
171 Không cần máy tính Cần máy tính [T]
172 Không cần server Cần server [T]
173 Không cần cloud Cần cloud [T]
174 Không cần app Cần app [T]
175 Không cần web Cần web [T]
176 Không cần tự động hóa Cần tự động hóa [T]
177 Không cần cảm biến nhiệt độ Cần cảm biến [T]
178 Không cần cảm biến pH Cần cảm biến [T]
179 Không cần cảm biến oxy Cần cảm biến [T]
180 Không cần hệ thống SCADA Cần SCADA [T]
181 Không cần PLC Cần PLC [T]
182 Không cần biến tần Cần biến tần [T]
183 Không cần tủ điện Cần tủ điện [T]
184 Không cần dây điện ngầm Cần dây ngầm [T]
185 Không cần hệ thống tiếp địa Cần tiếp địa [T]
186 Không cần chống sét Cần chống sét [T]
187 Không cần ổn áp Cần ổn áp [T]
188 Không cần máy biến áp Cần máy biến áp [T]
189 Không cần hệ thống làm mát Cần làm mát [T]
190 Không cần hệ thống thông gió Cần thông gió [T]
---
PHẦN V: THỊ TRƯỜNG NỘI ĐỊA (191–210)
Chú thích phần này: Đây là giai đoạn đầu [G] – ưu tiên thị trường nội địa để ổn định sinh kế. Không phải BQV Fresh không hướng tới thị trường khác. Khi hộ đủ điều kiện, có thể mở rộng.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
191 Bán tại chợ quê Bán qua thương lái [G]
192 Bán cho hàng xóm Bán buôn [G]
193 Bán online qua mạng xã hội Bán qua công ty [G]
194 Không cần tem nhãn xuất khẩu Cần tem nhãn [G]
195 Không cần GlobalGAP Cần GlobalGAP [G]
196 Không cần truy xuất điện tử Cần truy xuất [G]
197 Không phụ thuộc thương lái Trung Quốc Phụ thuộc thương lái [G]
198 Không bị ảnh hưởng tỷ giá Bị ảnh hưởng tỷ giá [G]
199 Không cần container lạnh Cần container [G]
200 Không cần hợp đồng ngoại thương Cần hợp đồng [G]
201 Bán lẻ Bán buôn [G]
202 Bán không cần bao bì Cần bao bì [G]
203 Bán không cần đóng gói Cần đóng gói [G]
204 Bán không cần bảo quản lạnh Cần bảo quản lạnh [G]
205 Bán không cần vận chuyển xa Cần vận chuyển xa [G]
206 Bán không cần kho lạnh Cần kho lạnh [G]
207 Bán không cần xe lạnh Cần xe lạnh [G]
208 Bán không cần tàu Cần tàu [G]
209 Bán không cần máy bay Cần máy bay [G]
210 Bán không cần xuất khẩu Cần xuất khẩu [G]
---
PHẦN VI: THỨC ĂN & DINH DƯỠNG (211–260)
Chú thích phần này: Đây là chủ trương cốt lõi [C] – tận dụng thức ăn tự nhiên. Một số mục là tình huống [T] – hộ có thể bổ sung thức ăn nếu cần.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
211 Thức ăn từ tự nhiên trong ao Thức ăn công nghiệp [C]
212 Tảo tự nhiên Tảo nuôi cấy [C]
213 Rong tự nhiên Rong trồng [C]
214 Mùn bã hữu cơ Thức ăn viên [C]
215 Sinh vật phù du Thức ăn chế biến [C]
216 Côn trùng tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
217 Giun tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
218 Ốc tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
219 Tép tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
220 Cá tạp tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
221 Phụ phẩm nông nghiệp Thức ăn công nghiệp [C]
222 Rau củ thừa Thức ăn công nghiệp [C]
223 Cám gạo Thức ăn công nghiệp [C]
224 Bã đậu Thức ăn công nghiệp [C]
225 Bã bia Thức ăn công nghiệp [C]
226 Bã mía Thức ăn công nghiệp [C]
227 Phân chuồng ủ Thức ăn công nghiệp [C]
228 Không cần thức ăn bổ sung Cần bổ sung [T]
229 Không cần thức ăn đạm cao Cần đạm cao [T]
230 Không cần thức ăn béo cao Cần béo cao [T]
231 Không cần thức ăn viên Cần thức ăn viên [T]
232 Không cần thức ăn nổi Cần thức ăn nổi [T]
233 Không cần thức ăn chìm Cần thức ăn chìm [T]
234 Không cần thức ăn chế biến Cần chế biến [T]
235 Không cần máy ép viên Cần máy ép viên [T]
236 Không cần máy nghiền Cần máy nghiền [T]
237 Không cần máy trộn Cần máy trộn [T]
238 Không cần kho thức ăn Cần kho thức ăn [T]
239 Không cần bảo quản thức ăn Cần bảo quản [T]
240 Không cần tính khẩu phần Cần tính khẩu phần [T]
241 Không cần cân thức ăn Cần cân thức ăn [T]
242 Không cần cho ăn theo giờ Cho ăn theo giờ [T]
243 Không cần cho ăn theo bữa Cho ăn theo bữa [T]
244 Không cần cho ăn theo lượng Cho ăn theo lượng [T]
245 Không cần cho ăn theo hệ số Cho ăn theo hệ số [T]
246 Không cần máy cho ăn tự động Cần máy cho ăn [T]
247 Không cần cho ăn bằng tay Cho ăn bằng tay [T]
248 Không cần cho ăn bằng thuyền Cho ăn bằng thuyền [T]
249 Không cần cho ăn bằng sào Cho ăn bằng sào [T]
250 Không cần cho ăn bằng máy Cho ăn bằng máy [T]
251 Tận dụng thức ăn thừa Bỏ thức ăn thừa [C]
252 Tận dụng phân chuồng Mua phân bón [C]
253 Tận dụng phụ phẩm Mua nguyên liệu [C]
254 Tận dụng rơm rạ Đốt rơm rạ [C]
255 Tận dụng cỏ Bỏ cỏ [C]
256 Tận dụng lá cây Bỏ lá [C]
257 Tận dụng rau thừa Bỏ rau [C]
258 Tận dụng cơm thừa Bỏ cơm [C]
259 Tận dụng cá tạp Bỏ cá tạp [C]
260 Tận dụng tôm tép nhỏ Bỏ tôm tép [C]
---
PHẦN VII: QUẢN LÝ NƯỚC (261–310)
Chú thích phần này: Đây là tình huống [T] – hộ có thể không xử lý nước nếu điều kiện tự nhiên cho phép. Không phải BQV Fresh chủ trương tuyệt đối không xử lý nước. Nếu nước bị ô nhiễm, hộ vẫn cần xử lý phù hợp.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
261 Nước tự nhiên – không xử lý Nước phải xử lý [T]
262 Nước mưa Nước giếng khoan [T]
263 Nước sông Nước ao [T]
264 Nước mương Nước kênh [T]
265 Nước ruộng Nước hồ [T]
266 Không cần lọc nước Cần lọc nước [T]
267 Không cần khử trùng nước Cần khử trùng [T]
268 Không cần diệt khuẩn nước Cần diệt khuẩn [T]
269 Không cần diệt nấm nước Cần diệt nấm [T]
270 Không cần diệt ký sinh trùng Cần diệt ký sinh [T]
271 Không cần diệt rong tảo Cần diệt rong tảo [T]
272 Không cần diệt ốc hại Cần diệt ốc hại [T]
273 Không cần diệt cá tạp Cần diệt cá tạp [T]
274 Không cần diệt giáp xác Cần diệt giáp xác [T]
275 Không cần diệt côn trùng Cần diệt côn trùng [T]
276 Không cần diệt đỉa Cần diệt đỉa [T]
277 Không cần diệt muỗi Cần diệt muỗi [T]
278 Không cần diệt ruồi Cần diệt ruồi [T]
279 Không cần diệt nhuyễn thể Cần diệt nhuyễn thể [T]
280 Không cần diệt thân mềm Cần diệt thân mềm [T]
281 Không cần bón vôi Cần bón vôi [T]
282 Không cần bón dolomite Cần bón dolomite [T]
283 Không cần bón zeolite Cần bón zeolite [T]
284 Không cần bón men vi sinh Cần men vi sinh [T]
285 Không cần vi sinh xử lý nước Cần vi sinh nước [T]
286 Không cần vi sinh xử lý đáy Cần vi sinh đáy [T]
287 Không cần vi sinh phân hủy Cần vi sinh phân hủy [T]
288 Không cần vi sinh nitrat hóa Cần vi sinh nitrat [T]
289 Không cần vi sinh khử nitrat Cần vi sinh khử nitrat [T]
290 Không cần vi sinh khử amoni Cần vi sinh khử amoni [T]
291 Không cần vi sinh khử H2S Cần vi sinh khử H2S [T]
292 Không cần vi sinh khử metan Cần vi sinh khử metan [T]
293 Không cần vi sinh khử CO2 Cần vi sinh khử CO2 [T]
294 Không cần vi sinh khử NH3 Cần vi sinh khử NH3 [T]
295 Không cần vi sinh khử NO2 Cần vi sinh khử NO2 [T]
296 Không cần vi sinh khử NO3 Cần vi sinh khử NO3 [T]
297 Không cần vi sinh khử PO4 Cần vi sinh khử PO4 [T]
298 Không cần vi sinh khử SiO2 Cần vi sinh khử SiO2 [T]
299 Không cần vi sinh khử Fe Cần vi sinh khử Fe [T]
300 Không cần vi sinh khử Mn Cần vi sinh khử Mn [T]
301 Không thay nước thường xuyên Thay nước thường xuyên [T]
302 Không đo pH Đo pH [T]
303 Không đo oxy Đo oxy [T]
304 Không đo nhiệt độ Đo nhiệt độ [T]
305 Không đo độ mặn Đo độ mặn [T]
306 Không đo độ kiềm Đo độ kiềm [T]
307 Không đo độ cứng Đo độ cứng [T]
308 Không đo NH3 Đo NH3 [T]
309 Không đo NO2 Đo NO2 [T]
310 Không đo H2S Đo H2S [T]
---
PHẦN VIII: QUẢN LÝ DỊCH BỆNH (311–370)
Chú thích phần này: Đây là chủ trương cốt lõi [C] – phòng bệnh bằng cân bằng sinh thái. Tuy nhiên, một số mục là tình huống [T] – hộ có thể không dùng hóa chất vì điều kiện hoặc lựa chọn. Không phải BQV Fresh cấm tuyệt đối. Nếu dịch bệnh nghiêm trọng, hộ vẫn có thể dùng biện pháp phù hợp.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
311 Phòng bệnh bằng cân bằng sinh thái Phòng bệnh bằng hóa chất [C]
312 Không dùng kháng sinh Dùng kháng sinh [T]
313 Không dùng thuốc tím Dùng thuốc tím [T]
314 Không dùng formalin Dùng formalin [T]
315 Không dùng iodine Dùng iodine [T]
316 Không dùng chlorine Dùng chlorine [T]
317 Không dùng BKC Dùng BKC [T]
318 Không dùng glutaraldehyde Dùng glutaraldehyde [T]
319 Không dùng hydrogen peroxide Dùng H2O2 [T]
320 Không dùng ozone Dùng ozone [T]
321 Không dùng UV Dùng UV [T]
322 Không dùng men vi sinh đối kháng Dùng men đối kháng [T]
323 Không dùng probiotic Dùng probiotic [T]
324 Không dùng prebiotic Dùng prebiotic [T]
325 Không dùng synbiotic Dùng synbiotic [T]
326 Không dùng vaccine Dùng vaccine [T]
327 Không dùng thuốc bổ gan Dùng bổ gan [T]
328 Không dùng thuốc bổ thận Dùng bổ thận [T]
329 Không dùng thuốc bổ máu Dùng bổ máu [T]
330 Không dùng thuốc bổ não Dùng bổ não [T]
331 Không dùng thuốc tăng đề kháng Dùng tăng đề kháng [T]
332 Không dùng thuốc kích thích miễn dịch Dùng kích miễn dịch [T]
333 Không dùng thuốc trị nấm Dùng trị nấm [T]
334 Không dùng thuốc trị ký sinh trùng Dùng trị ký sinh [T]
335 Không dùng thuốc trị vi khuẩn Dùng trị vi khuẩn [T]
336 Không dùng thuốc trị virus Dùng trị virus [T]
337 Không dùng thuốc trị nội ký sinh Dùng trị nội ký sinh [T]
338 Không dùng thuốc trị ngoại ký sinh Dùng trị ngoại ký sinh [T]
339 Không dùng thuốc trị đốm trắng Dùng trị đốm trắng [T]
340 Không dùng thuốc trị gan thận mủ Dùng trị gan thận mủ [T]
341 Không dùng thuốc trị đầu vàng Dùng trị đầu vàng [T]
342 Không dùng thuốc trị hoại tử Dùng trị hoại tử [T]
343 Không dùng thuốc trị xuất huyết Dùng trị xuất huyết [T]
344 Không dùng thuốc trị lở loét Dùng trị lở loét [T]
345 Không dùng thuốc trị mòn đuôi Dùng trị mòn đuôi [T]
346 Không dùng thuốc trị mòn vây Dùng trị mòn vây [T]
347 Không dùng thuốc trị mòn mang Dùng trị mòn mang [T]
348 Không dùng thuốc trị mù mắt Dùng trị mù mắt [T]
349 Không dùng thuốc trị trắng mang Dùng trị trắng mang [T]
350 Không dùng thuốc trị trắng gan Dùng trị trắng gan [T]
351 Đa loài giảm rủi ro dịch Đơn loài dễ bùng dịch [C]
352 Không lây lan dịch Dễ lây lan [C]
353 Có thể thu hoạch từng phần Mất trắng nếu dịch [C]
354 Thích ứng biến đổi khí hậu Dễ tổn thương [C]
355 Không phụ thuộc một loài Phụ thuộc một loài [C]
356 Chuyển đổi loài linh hoạt Khó chuyển đổi [C]
357 Không cần cách ly ao bệnh Phải cách ly [T]
358 Không cần diệt mầm bệnh Phải diệt mầm bệnh [T]
359 Không cần tiêu độc Phải tiêu độc [T]
360 Không cần khử trùng ao Phải khử trùng [T]
361 Không cần phơi ao Phải phơi ao [T]
362 Không cần nghỉ ao Phải nghỉ ao [T]
363 Không cần cải tạo đất Phải cải tạo đất [T]
364 Không cần xử lý bùn đáy Phải hút bùn [T]
365 Không cần xử lý nước thải Phải xử lý nước thải [T]
366 Không gây ô nhiễm Nguy cơ ô nhiễm [C]
367 Không gây mùi Gây mùi [C]
368 Không gây tiếng ồn Gây tiếng ồn [C]
369 Không gây độc Gây độc [C]
370 Không gây hại Gây hại [C]
---
PHẦN IX: THU HOẠCH & TIÊU THỤ (371–400)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
371 Thu hoạch rải vụ quanh năm Thu hoạch tập trung [C]
372 Thu hoạch từng phần Thu hoạch toàn bộ [C]
373 Thu hoạch theo nhu cầu Thu hoạch theo vụ [C]
374 Thu hoạch theo đơn hàng nhỏ Theo hợp đồng lớn [T]
375 Bán tại chỗ Bán qua trung gian [G]
376 Bán lẻ Bán buôn [G]
377 Bán cho hàng xóm Bán cho thương lái [G]
378 Bán online Bán tại chợ đầu mối [G]
379 Bán qua mạng xã hội Bán qua công ty [G]
380 Bán không cần tem nhãn Cần tem nhãn [G]
381 Bán không cần bao bì Cần bao bì [G]
382 Bán không cần đóng gói Cần đóng gói [G]
383 Bán không cần bảo quản lạnh Cần bảo quản lạnh [G]
384 Bán không cần vận chuyển xa Cần vận chuyển xa [G]
385 Bán không cần kho lạnh Cần kho lạnh [G]
386 Bán không cần xe lạnh Cần xe lạnh [G]
387 Bán không cần container Cần container [G]
388 Bán không cần tàu Cần tàu [G]
389 Bán không cần máy bay Cần máy bay [G]
390 Bán không cần xuất khẩu Cần xuất khẩu [G]
391 Bốn loài – bốn nguồn thu Một loài – một nguồn thu [C]
392 Sản phẩm đặc sản, giá cao Sản phẩm đại trà, giá thấp [C]
393 Bán lẻ, tại chỗ, online Phụ thuộc thương lái [G]
394 Thu hoạch rải vụ, giá ổn định Thu tập trung, giá giảm [C]
395 Chi phí thấp, lợi nhuận cao Chi phí cao, lãi mỏng [C]
396 Không cần vay vốn nhiều Cần vay vốn lớn [T]
397 Rủi ro tài chính thấp Rủi ro tài chính cao [C]
398 Bắt đầu không cần đất lớn Cần diện tích tối thiểu [C]
399 Phù hợp kinh tế hộ gia đình Phù hợp doanh nghiệp [C]
400 Tạo việc làm tại chỗ Ít tạo việc làm [C]
---
PHẦN X: TÀI CHÍNH & KINH TẾ (401–450)
Chú thích phần này: Đây là tình huống [T] – hộ có thể không vay ngân hàng vì không vay được hoặc không muốn vay. Không phải BQV Fresh chủ trương cấm vay. Nếu hộ muốn vay và đủ điều kiện, vẫn có thể vay để mở rộng.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
401 Vốn đầu tư vài triệu đồng Vốn hàng trăm triệu [T]
402 Không cần vay ngân hàng Cần vay ngân hàng [T]
403 Không cần thế chấp Cần thế chấp [T]
404 Không cần tín chấp Cần tín chấp [T]
405 Không cần bảo lãnh Cần bảo lãnh [T]
406 Không cần lãi suất Phải trả lãi [T]
407 Không cần trả nợ gốc Phải trả nợ gốc [T]
408 Không cần trả nợ lãi Phải trả nợ lãi [T]
409 Không cần gia hạn nợ Phải gia hạn [T]
410 Không cần khoanh nợ Phải khoanh nợ [T]
411 Không cần xóa nợ Phải xóa nợ [T]
412 Không cần giãn nợ Phải giãn nợ [T]
413 Không cần cơ cấu nợ Phải cơ cấu [T]
414 Không cần tái cơ cấu Phải tái cơ cấu [T]
415 Không cần chuyển nợ Phải chuyển nợ [T]
416 Không cần mua bảo hiểm Phải mua bảo hiểm [T]
417 Không cần bảo hiểm rủi ro Phải mua bảo hiểm [T]
418 Không cần bảo hiểm thiên tai Phải mua bảo hiểm [T]
419 Không cần bảo hiểm dịch bệnh Phải mua bảo hiểm [T]
420 Không cần bảo hiểm giá Phải mua bảo hiểm [T]
421 Không cần quỹ dự phòng Phải lập quỹ [T]
422 Không cần quỹ rủi ro Phải lập quỹ [T]
423 Không cần quỹ khấu hao Phải lập quỹ [T]
424 Không cần quỹ đầu tư Phải lập quỹ [T]
425 Không cần quỹ phát triển Phải lập quỹ [T]
426 Không cần hạch toán Phải hạch toán [T]
427 Không cần kế toán Phải có kế toán [T]
428 Không cần kiểm toán Phải kiểm toán [T]
429 Không cần thuế Phải đóng thuế [T]
430 Không cần phí Phải đóng phí [T]
431 Không cần lệ phí Phải đóng lệ phí [T]
432 Không cần giấy phép Phải xin giấy phép [T]
433 Không cần đăng ký Phải đăng ký [T]
434 Không cần chứng nhận Phải xin chứng nhận [T]
435 Không cần công chứng Phải công chứng [T]
436 Không cần chứng thực Phải chứng thực [T]
437 Không cần sao y Phải sao y [T]
438 Không cần bản gốc Phải có bản gốc [T]
439 Không cần dấu Phải có dấu [T]
440 Không cần chữ ký Phải có chữ ký [T]
441 Không cần ngày Phải có ngày [T]
442 Không cần tháng Phải có tháng [T]
443 Không cần năm Phải có năm [T]
444 Không cần số Phải có số [T]
445 Không cần ký hiệu Phải có ký hiệu [T]
446 Không cần mã Phải có mã [T]
447 Không cần vạch Phải có vạch [T]
448 Không cần QR Phải có QR [T]
449 Không cần chip Phải có chip [T]
450 Không cần GPS Phải có GPS [T]
---
PHẦN XI: XÃ HỘI & CỘNG ĐỒNG (451–490)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
451 Phù hợp hộ nghèo, ít đất Phù hợp hộ giàu [C]
452 Phù hợp người lớn tuổi Phù hợp lao động trẻ [C]
453 Phù hợp phụ nữ nông thôn Phù hợp nam giới [C]
454 Phù hợp trẻ em phụ giúp Không phù hợp trẻ em [L]
455 Phù hợp người khuyết tật nhẹ Không phù hợp [L]
456 Phù hợp hộ độc thân Phù hợp hộ đông người [C]
457 Phù hợp hộ già neo đơn Phù hợp hộ có lao động [C]
458 Phù hợp dân tộc thiểu số Phù hợp dân tộc Kinh [C]
459 Phù hợp vùng sâu vùng xa Phù hợp vùng thuận lợi [C]
460 Phù hợp vùng biên giới Phù hợp ven đô [C]
461 Phù hợp vùng hải đảo Phù hợp đồng bằng [C]
462 Phù hợp vùng núi cao Phù hợp trung du [C]
463 Phù hợp vùng đất phèn Phù hợp đất tốt [C]
464 Phù hợp vùng đất mặn Phù hợp nước ngọt [C]
465 Phù hợp vùng đất cát Phù hợp đất thịt [C]
466 Phù hợp vùng khô hạn Phù hợp mưa nhiều [C]
467 Phù hợp vùng ngập lũ Phù hợp không ngập [C]
468 Phù hợp vùng bão lũ Phù hợp ít bão [C]
469 Phù hợp vùng nước lợ Phù hợp nước ngọt [C]
470 Phù hợp vùng nước mặn Phù hợp nước lợ [C]
471 Tạo sinh kế bền vững Chỉ hộ có vốn làm được [C]
472 Áp dụng cho đồng bào dân tộc Ít phù hợp vùng khó [C]
473 Gắn kết cộng đồng Cạnh tranh giữa các hộ [C]
474 Sản phẩm sạch, an toàn Tồn dư hóa chất [C]
475 Phù hợp nông nghiệp hữu cơ Thiên về công nghiệp [C]
476 Không gây ô nhiễm Nguy cơ ô nhiễm [C]
477 Tái tạo tài nguyên Khai thác cạn kiệt [C]
478 Bảo vệ đa dạng sinh học Suy giảm đa dạng [C]
479 Bảo vệ nguồn nước Ô nhiễm nguồn nước [C]
480 Bảo vệ đất Suy thoái đất [C]
481 Bảo vệ không khí Ô nhiễm không khí [C]
482 Bảo vệ rừng Chặt phá rừng [C]
483 Bảo vệ biển Ô nhiễm biển [C]
484 Bảo vệ sinh vật Suy giảm sinh vật [C]
485 Bảo vệ hệ sinh thái Phá vỡ hệ sinh thái [C]
486 Bảo vệ tương lai Hy sinh tương lai [C]
487 Không cần di cư Phải di cư [C]
488 Không cần ly hương Phải ly hương [C]
489 Giữ gia đình sum họp Gia đình ly tán [C]
490 Giữ văn hóa địa phương Mất văn hóa [C]
---
PHẦN XII: TRI THỨC & CHUYỂN GIAO (491–520)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
491 Tri thức mở, chia sẻ Tri thức độc quyền [C]
492 Tri thức từ thực hành Tri thức từ lý thuyết [C]
493 Tri thức từ cộng đồng Tri thức từ chuyên gia [C]
494 Tri thức từ ao Tri thức từ phòng thí nghiệm [C]
495 Tri thức từ thất bại Tri thức từ thành công [C]
496 Tri thức từ quan sát Tri thức từ đo đạc [C]
497 Tri thức từ trải nghiệm Tri thức từ sách vở [C]
498 Tri thức từ truyền khẩu Tri thức từ văn bản [C]
499 Tri thức từ thế hệ trước Tri thức từ nghiên cứu [C]
500 Tri thức từ bản địa Tri thức từ nước ngoài [C]
501 Không cần bằng cấp Cần bằng cấp [L]
502 Không cần chứng chỉ Cần chứng chỉ [L]
503 Không cần tập huấn dài Cần tập huấn dài [T]
504 Không cần đào tạo bài bản Cần đào tạo [T]
505 Không cần giáo trình Cần giáo trình [T]
506 Không cần bài giảng Cần bài giảng [T]
507 Không cần slide Cần slide [T]
508 Không cần projector Cần projector [T]
509 Không cần lớp học Cần lớp học [T]
510 Không cần trường Cần trường [T]
511 Học qua thực hành Học lý thuyết trước [C]
512 Học qua bắt chước Học qua hướng dẫn [C]
513 Học qua quan sát Học qua phân tích [C]
514 Học qua làm Học qua đọc [C]
515 Học qua sai Học qua đúng [C]
516 Học qua thử Học qua kế hoạch [C]
517 Học qua chơi Học qua nghiêm túc [L]
518 Học qua cộng đồng Học qua cá nhân [C]
519 Học qua ao Học qua lớp [C]
520 Học qua đời Học qua trường [C]
---
PHẦN XIII: MỞ RỘNG & NHÂN RỘNG (521–550)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
521 Mô hình đẻ ra mô hình Mô hình cố định [C]
522 Nhân rộng bằng tự học Nhân rộng bằng dự án [C]
523 Nhân rộng bằng chia sẻ Nhân rộng bằng tập huấn [C]
524 Nhân rộng bằng bắt chước Nhân rộng bằng chuyển giao [C]
525 Nhân rộng bằng lan truyền Nhân rộng bằng kế hoạch [C]
526 Nhân rộng bằng tự nguyện Nhân rộng bằng chỉ tiêu [C]
527 Nhân rộng bằng thấy hiệu quả Nhân rộng bằng thuyết phục [C]
528 Nhân rộng bằng tin tưởng Nhân rộng bằng hợp đồng [C]
529 Nhân rộng bằng cộng đồng Nhân rộng bằng tổ chức [C]
530 Nhân rộng bằng mạng lưới Nhân rộng bằng hệ thống [C]
531 Không cần kinh phí nhân rộng Cần kinh phí [T]
532 Không cần dự án mới Cần dự án mới [T]
533 Không cần chủ trương mới Cần chủ trương mới [T]
534 Không cần chính sách mới Cần chính sách mới [T]
535 Không cần cơ chế mới Cần cơ chế mới [T]
536 Không cần nghị quyết Cần nghị quyết [T]
537 Không cần quyết định Cần quyết định [T]
538 Không cần thông tư Cần thông tư [T]
539 Không cần hướng dẫn Cần hướng dẫn [T]
540 Không cần văn bản Cần văn bản [T]
541 Không cần phê duyệt Cần phê duyệt [T]
542 Không cần thẩm định Cần thẩm định [T]
543 Không cần đấu thầu Cần đấu thầu [T]
544 Không cần giải trình Cần giải trình [T]
545 Không cần kiểm toán Cần kiểm toán [T]
546 Không cần thanh tra Cần thanh tra [T]
547 Không cần điều tra Cần điều tra [T]
548 Không cần xử lý Cần xử lý [T]
549 Không cần phạt Cần phạt [T]
550 Không cần kiện Cần kiện [T]
---
PHẦN XIV: ĐO LƯỜNG & ĐÁNH GIÁ (551–580)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
551 Đo bằng độ bền sinh thái Đo bằng sản lượng [C]
552 Đo bằng độ ổn định sinh kế Đo bằng lợi nhuận [C]
553 Đo bằng độ tự chủ Đo bằng doanh thu [C]
554 Đo bằng độ hài lòng Đo bằng KPI [C]
555 Đo bằng độ lan tỏa Đo bằng số hộ [C]
556 Đo bằng độ bền cộng đồng Đo bằng giải ngân [C]
557 Đo bằng độ đa dạng Đo bằng năng suất [C]
558 Đo bằng độ cân bằng Đo bằng hiệu quả [C]
559 Đo bằng độ tự nhiên Đo bằng công nghệ [C]
560 Đo bằng độ đủ Đo bằng tối đa [C]
561 Không cần báo cáo Cần báo cáo [T]
562 Không cần số liệu Cần số liệu [T]
563 Không cần thống kê Cần thống kê [T]
564 Không cần biểu mẫu Cần biểu mẫu [T]
565 Không cần phần mềm Cần phần mềm [T]
566 Không cần app Cần app [T]
567 Không cần web Cần web [T]
568 Không cần cloud Cần cloud [T]
569 Không cần server Cần server [T]
570 Không cần AI Cần AI [T]
571 Đánh giá bằng quan sát Đánh giá bằng đo đạc [C]
572 Đánh giá bằng cảm nhận Đánh giá bằng số liệu [C]
573 Đánh giá bằng trải nghiệm Đánh giá bằng phân tích [C]
574 Đánh giá bằng cộng đồng Đánh giá bằng chuyên gia [C]
575 Đánh giá bằng tự đánh giá Đánh giá bằng bên ngoài [C]
576 Đánh giá bằng thực tế Đánh giá bằng lý thuyết [C]
577 Đánh giá bằng kết quả Đánh giá bằng quy trình [C]
578 Đánh giá bằng tác động Đánh giá bằng đầu vào [C]
579 Đánh giá bằng bền vững Đánh giá bằng ngắn hạn [C]
580 Đánh giá bằng tương lai Đánh giá bằng hiện tại [C]
---
PHẦN XV: LÃNH ĐẠO & QUẢN TRỊ (581–610)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
581 Lãnh đạo bằng triết lý Lãnh đạo bằng KPI [C]
582 Cán bộ là đồng thiết kế Cán bộ là giám sát [C]
583 Thành công đo bằng độ bền Đo bằng sản lượng [C]
584 Không chạy theo phong trào Làm theo phong trào [C]
585 Chấp nhận không đạt chỉ tiêu Đạt chỉ tiêu mọi giá [C]
586 Cán bộ hiểu sinh thái Chỉ cần biết quy trình [C]
587 Ưu tiên chất lượng tư vấn Ưu tiên số lớp [C]
588 Đánh giá bằng hiểu dân, hiểu ao Đánh giá bằng báo cáo [C]
589 Đối thoại tại ao Hội thảo, hội nghị [C]
590 Lãnh đạo phải xuống ao Lãnh đạo qua báo cáo [C]
591 Quyết định từ quan sát Quyết định từ số liệu [C]
592 Thử nghiệm nhỏ, sai sửa Phải đúng từ đầu [C]
593 Không sợ thất bại Che giấu thất bại [C]
594 Biết lắng nghe Biết thuyết trình [C]
595 Điều phối bằng tin cậy Điều phối bằng mệnh lệnh [C]
596 Không cần xin – cho Cần xin – cho [C]
597 Không cần phê duyệt nhiều cấp Phê duyệt nhiều cấp [C]
598 Trao quyền tối đa Quyền ở cấp trên [C]
599 Cán bộ học cùng dân Cán bộ dạy dân [C]
600 Không áp đặt mô hình Áp đặt mô hình [C]
601 Đánh giá bằng tự vận hành Đánh giá bằng tuân thủ [C]
602 Hỗ trợ dài hạn Hỗ trợ theo dự án [C]
603 Cán bộ sống với cộng đồng Đi về trong ngày [C]
604 Không cần kinh phí lớn Cần kinh phí lớn [T]
605 Không cần văn phòng Cần văn phòng [T]
606 Không cần xe công Cần xe công [T]
607 Không cần máy móc văn phòng Cần máy móc [T]
608 Lãnh đạo bằng tấm gương Lãnh đạo bằng lời nói [C]
609 Cán bộ phải biết nuôi Chỉ cần lý thuyết [C]
610 Không cần bằng cấp cao Cần bằng cấp [L]
---
PHẦN XVI: SO SÁNH VỚI CÁC MÔ HÌNH CỤ THỂ (611–640)
# SM4AT / BQV Fresh Nuôi tôm CN Nuôi cá lóc Nuôi cá ruộng Loại
611 Đa loài, đa tầng Đơn loài Đơn loài Đơn/2 loài [C]
612 Mật độ thấp 200–500 con/m² 8–10 con/m² Rất thấp [C]
613 Không cần oxy đáy Cần oxy, quạt Thay nước Không cần [T]
614 Thức ăn tự nhiên Thức ăn CN 100% Thức ăn + cá tạp Tự nhiên [C]
615 Chi phí vài triệu Hàng trăm triệu Vài chục triệu Rất thấp [T]
616 Không kháng sinh Dùng kháng sinh Dùng thuốc Không dùng [T]
617 Phù hợp hộ nghèo Phù hợp hộ giàu Hộ trung bình Hộ nghèo [C]
618 Sản phẩm sạch, đặc sản Sản phẩm CN Bán CN Tự nhiên [C]
619 Rủi ro thấp Rủi ro cao Trung bình Thấp [C]
620 Kết hợp du lịch, giáo dục Không Không Không [L]
621 Không cần điện Cần điện 24/7 Cần điện Không cần [T]
622 Không cần máy bơm Cần máy bơm Cần máy bơm Không cần [T]
623 Không cần ao lắng Cần ao lắng Cần ao lắng Không cần [T]
624 Không cần xử lý nước Cần xử lý nước Cần xử lý Không cần [T]
625 Không cần thuốc Cần thuốc Cần thuốc Không cần [T]
626 Không cần giống mua Cần giống mua Cần giống mua Cần giống [T]
627 Không cần thức ăn CN Cần thức ăn CN Cần thức ăn Không cần [C]
628 Không cần vốn lớn Cần vốn lớn Cần vốn Không cần [T]
629 Không cần kỹ thuật cao Cần kỹ thuật Cần kỹ thuật Không cần [C]
630 Không cần lao động Cần lao động Cần lao động Ít cần [T]
631 Thu hoạch quanh năm Theo vụ Theo vụ Theo vụ [C]
632 Bán nhiều loại Bán một loại Bán một loại Bán một loại [C]
633 Không bị ép giá Dễ bị ép giá Dễ bị ép giá Dễ bị ép giá [C]
634 Không cần kho lạnh Cần kho lạnh Cần kho lạnh Không cần [T]
635 Không cần bao bì Cần bao bì Cần bao bì Không cần [T]
636 Không cần tem nhãn Cần tem nhãn Cần tem nhãn Không cần [T]
637 Không cần chứng nhận Cần chứng nhận Cần chứng nhận Không cần [T]
638 Không cần hợp đồng Cần hợp đồng Cần hợp đồng Không cần [T]
639 Không cần bảo hiểm Cần bảo hiểm Cần bảo hiểm Không cần [T]
640 Không cần vay vốn Cần vay vốn Cần vay vốn Không cần [T]
---
PHẦN XVII: TỔNG KẾT & KHUYẾN NGHỊ CHO LÃNH ĐẠO, CÁN BỘ
A. BẢN CHẤT MÔ HÌNH
BQV Fresh / SM4AT không phải là một dự án nuôi trồng thủy sản thông thường, mà là:
1. Một hệ tư duy thiết kế sinh thái – không phải quy trình kỹ thuật cứng.
2. Một triết lý kinh tế đủ – không phải kinh tế tối đa.
3. Một mô hình cộng đồng tự chủ – không phải dự án nhà nước.
4. Một hệ sinh thái nhân tạo tự cân bằng – không phải ao nuôi công nghiệp.
5. Một con đường sinh kế bền vững – không phải con đường làm giàu nhanh.
B. NGUYÊN TẮC THAM VẤN CHO NÔNG HỘ
# Nguyên tắc Giải thích
1 Tùy điều kiện cụ thể Mỗi hộ có điều kiện khác nhau – không áp đặt
2 Không làm sai lệch bản chất Giữ triết lý cốt lõi, nhưng linh hoạt hình thức
3 Phân biệt [C] và [T] [C] là chủ trương – [T] là tình huống
4 Giai đoạn đầu [G] Có thể mở rộng về sau – không cứng nhắc
5 Linh hoạt [L] Tùy hộ, tùy vùng, tùy thời điểm
6 Không cấm tuyệt đối Không vay, không hóa chất... là lựa chọn, không phải cấm
7 Không chống công nghệ Công nghệ vừa đủ – không phải không công nghệ
8 Thị trường nội địa là ưu tiên Không phải duy nhất – có thể mở rộng
9 Giống bản địa là ưu tiên Không phải tuyệt đối – có thể phù hợp giống khác
10 Nhỏ mà chắc Không phải không thể lớn – mà là lớn từng bước
C. ĐIỀU CÁN BỘ ĐIỀU PHỐI CẦN NHỚ
# Nên Không nên
1 Hiểu sinh thái trước kỹ thuật Áp KPI sản lượng
2 Đồng thiết kế với dân Thúc ép mở rộng nhanh
3 Đối thoại tại ao Yêu cầu công nghệ cao
4 Lắng nghe nhiều hơn nói Đòi hỏi báo cáo phức tạp
5 Học cùng dân Can thiệp quá sâu vào ao
6 Tôn trọng tự nhiên Biến thành dự án giải ngân
7 Hỗ trợ dài hạn Chạy theo phong trào
8 Đánh giá bằng tự vận hành Đánh giá bằng tuân thủ
9 Trao quyền tối đa Giữ quyền quyết định
10 Lãnh đạo bằng tấm gương Lãnh đạo bằng mệnh lệnh
11 Phân biệt [C] và [T] Nhầm tình huống thành chủ trương
12 Tham vấn tùy điều kiện Áp đặt cứng nhắc
D. ĐIỀU LÃNH ĐẠO CẦN CHỈ ĐẠO
# Chỉ đạo Ý nghĩa
1 Cho phép thất bại nhỏ Để học
2 Cho phép không đạt chỉ tiêu Nếu giữ bản chất
3 Cho phép cán bộ xuống ao Thay vì ngồi phòng
4 Cho phép tri thức mở Không độc quyền
5 Cho phép nhân rộng tự nhiên Không cần dự án mới
6 Cho phép không cần văn bản Nếu không cần thiết
7 Cho phép không cần kinh phí Nếu dân tự làm
8 Cho phép không cần phê duyệt Nếu trong thẩm quyền dân
9 Cho phép không cần báo cáo Nếu thấy ao là biết
10 Cho phép không cần hội thảo Nếu đối thoại tại ao
11 Cho phép linh hoạt [L] Tùy điều kiện cụ thể
12 Cho phép giai đoạn đầu [G] Có thể mở rộng về sau
E. CHỈ SỐ THÀNH CÔNG THẬT SỰ
# Chỉ số Cách đo
1 Hộ dân tự vận hành Không cần cán bộ
2 Ao tự cân bằng Không cần hóa chất
3 Sinh kế ổn định Không cần vay nợ
4 Cộng đồng lan tỏa Không cần kinh phí
5 Hệ sinh thái tái tạo Không cần can thiệp
6 Đa dạng sinh học tăng Quan sát tự nhiên
7 Nước sạch, đất sạch Không ô nhiễm
8 Sản phẩm sạch Không tồn dư
9 Gia đình sum họp Không ly hương
10 Văn hóa địa phương giữ Không mai một
F. LỜI KẾT
BQV Fresh / SM4AT là con đường của người nghèo, người ít đất, người ít vốn, người lớn tuổi, phụ nữ nông thôn, đồng bào dân tộc – những người bị bỏ lại phía sau bởi các mô hình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Đây không phải là mô hình để làm giàu nhanh, mà là mô hình để sống bền vững, sống tự chủ, sống an toàn, sống cùng nhau.
Đây không phải là thiết kế cứng. Đây là cẩm nang nhận diện để lãnh đạo, cán bộ điều phối không làm sai lệch bản chất mô hình khi tham vấn cho nông hộ tùy theo điều kiện cụ thể sao cho phù hợp.
---
Tài liệu này có thể được sử dụng làm:
· Cẩm nang nhận diện mô hình BQV Fresh
· Bộ tiêu chí đánh giá cán bộ điều phối
· Tài liệu tập huấn cho lãnh đạo, chuyên viên
· Cơ sở để xây dựng chính sách hỗ trợ đúng hướng
· Hướng dẫn tham vấn cho nông hộ theo điều kiện cụ thể
Tác giả hệ thống: Bùi Quang Võ
Hệ thống: BQV Fresh 4.0 – SM4AT
Đối tượng: Cộng đồng ít nguồn lực
Nguyên tắc: Linh hoạt – Tùy điều kiện – Không cứng nhắc
HỆ THỐNG NUÔI THỦY SẢN SINH THÁI DÀNH CHO CỘNG ĐỒNG ÍT NGUỒN LỰC
(Tài liệu tham chiếu – Cẩm nang nhận diện – Hướng dẫn tham vấn cho lãnh đạo, cán bộ chuyên viên, điều phối viên)
HƯỚNG DẪN ĐỌC TÀI LIỆU
Mục đích tài liệu
Đây không phải là bảng so sánh kỹ thuật thuần túy, mà là:
1. Thiết kế – phác thảo hệ thống BQV Fresh 4.0 / SM4AT.
2. Triết lý phát triển – định hướng cho cộng đồng ít nguồn lực.
3. Cẩm nang nhận diện – giúp lãnh đạo, cán bộ điều phối không làm sai lệch bản chất mô hình khi tham vấn cho nông hộ.
Nguyên tắc đọc
Tài liệu này không phải là thiết kế cứng của BQV Fresh 4.0. Nhiều mục dưới đây là tình huống, hoàn cảnh cụ thể của nông hộ có thể trùng hợp với các lựa chọn trong mô hình, không cần hoặc cần, không có hoặc có hay sẽ có.... Cán bộ điều phối cần tùy điều kiện cụ thể của từng hộ để tham vấn cho phù hợp.
Ký hiệu phân loại
Ký hiệu Ý nghĩa
[C] Chủ trương cốt lõi của BQV Fresh – định hướng thiết kế, ít thay đổi
[T] Tình huống/hoàn cảnh nông hộ – có thể gặp, không phải chủ trương cứng
[G] Giai đoạn đầu – có thể mở rộng, thay đổi về sau
[L] Linh hoạt – tùy điều kiện, không bắt buộc
Lưu ý quan trọng để tránh hiểu nhầm :
Ví dụ như ghi là :
· Không vay ngân hàng: Đây là tình huống hộ không vay được hoặc không muốn vay – không phải BQV Fresh chủ trương không nên vay.
· Hướng về thị trường nội địa: Đây là giai đoạn đầu – chứ không phải không hướng tới thị trường khác, như xuất khẩu.
· Không sử dụng hóa chất: Đây là lựa chọn của hộ – không phải BQV Fresh chủ trương tuyệt đối không sử dụng.
· Không dùng công nghệ cao: Đây là phù hợp điều kiện – không phải BQV Fresh chống lại công nghệ.
Điều phối viên cần nắm được lựa chọn của nông hộ, từ đó chọn cấu hình phù hợp:
NỘI DUNG ĐIỀU PHỐI VIÊN CẦN NẮM RÕ CỤ THỂ VỀ NÔNG HỘ
1. Mục tiêu.
Điều phối viên cần biết nông hộ đang có gì, không có gì, cần gì, không cần gì, đâu là thuận lợi, đâu là thiếu hoặc chưa phù hợp. Trên cơ sở đó, chọn cấu hình phù hợp với điều kiện thực tế.
Nguyên tắc chung:
· Nếu nông hộ không có và không cần → lướt qua, không đào sâu.
· Nếu nông hộ có và không cần → ghi nhận, không tư vấn thêm.
· Nếu nông hộ không có nhưng cần → xác định là thiếu, đề xuất phương án.
· Nếu nông hộ có nhưng chưa phù hợp → điều phối viên mới cần phân tích, tham vấn và điều chỉnh.
2. Các mục cần nắm ở nông hộ
Có thể ghi nhận theo 3 trạng thái:
· Có / Không có
· Cần / Không cần
· Phù hợp / Chưa phù hợp
Hoặc :
. Không có / Có
· Không cần / Cần
· Chưa hoặc phù hợp / Phù hợp
Ví dụ:
Hạng mục Hiện trạng Nhu cầu Đánh giá
Lót bạt Không lót / Đã lót Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Điện 3 pha Không sử dụng / Đang dùng Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Vay ngân hàng Không vay / Đã vay Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Nước tưới Có / Không có Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Nhà màng Có / Không có Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Giống Đã có / Chưa có Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Kỹ thuật Đã nắm / Chưa nắm Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Nhân công Đủ / Thiếu Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
Thị trường Ổn định / Chưa ổn Cần / Không cần Phù hợp / Chưa phù hợp
---
3. Cách xử lý thông tin
· Không có + không cần: bỏ qua.
· Có + không cần: giữ nguyên, không can thiệp.
· Không có + cần: đánh dấu thiếu, tư vấn bổ sung hoặc thay thế.
· Có + cần: kiểm tra mức độ phù hợp, nếu phù hợp thì đưa vào cấu hình.
· Có hoặc không có nhưng lựa chọn chưa phù hợp: điều phối viên phân tích, tham vấn để nông hộ chọn lại phương án tối ưu.
4. Câu hỏi gợi ý cho điều phối viên
· Hiện tại gia đình có/không có mục này?
· Gia đình có cần/không cần mục này?
· Nếu cần, mức độ ưu tiên như thế nào?
· Nếu chưa có, có phương án thay thế không?
· Nếu đã có, đã phù hợp với cấu hình dự kiến chưa?
· Nếu chưa phù hợp, cần điều chỉnh theo hướng nào?
5. Kết luận.
Điều phối viên không cần phân tích mọi mục. Chỉ cần nắm đủ để xác định:
· Nông hộ đang thuận lợi gì.
· Nông hộ không cần gì, cần gì.
· Nông hộ không có gì, có gì.
· Lựa chọn nào chưa phù hợp.
Trên cơ sở đó, điều phối viên chọn cấu hình phù hợp; chỉ những lựa chọn chưa phù hợp mới cần phân tích và tham vấn sâu.
BẢY CHỦ TRƯƠNG CỐT LÕI CỦA BQV FRESH
# Chủ trương Đối lập Loại
1 Kỹ thuật công nghệ vừa đủ và phù hợp Công nghệ cao [C]
2 Thị trường nội địa là ưu tiên giai đoạn đầu Xuất khẩu ngay [G]
3 Giống đặc hữu, bản địa là ưu tiên Giống ngoại nhập [C]
4 Nhóm ốc – tép – cá – cua là trọng tâm Giống giá trị cao [C]
5 Cá nhỏ, giá thấp, dễ tiêu thụ phù hợp hộ ít vốn Cá lớn, giá trị cao [T]
6 Không chủ trương tìm giống mới năng suất cao Chạy đua năng suất [C]
7 Nhỏ mà chắc, chậm mà ổn định, giảm rủi ro Lớn nhanh, rủi ro cao [C]
PHẦN I: TRIẾT LÝ & TƯ DUY THIẾT KẾ (1–40)
Chú thích phần này: Đây là chủ trương cốt lõi [C] – định hướng thiết kế và tư duy. Cán bộ điều phối cần nắm vững để không làm sai lệch bản chất mô hình.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
1 Resilience-by-Design – chống chịu từ thiết kế Chống chịu sau sự cố [C]
2 Mô hình đẻ ra mô hình Mô hình đơn lẻ [C]
3 Nguyên tắc "Ắc Có Và Đủ" Tối đa hóa năng suất [C]
4 Tiểu – Nhuỵễn – Cương Quy trình cứng nhắc [C]
5 Địa hình là hạ tầng đầu tiên San lấp, cải tạo triệt để [C]
6 Ao là tiểu sinh quyển Ao là bể chứa nước [C]
7 Không chạy theo công nghệ cao Ưu tiên công nghệ hiện đại [C]
8 Thiết kế mở, đọc được bởi AI Mô hình đóng [C]
9 Phát triển bền vững, tái tạo tài nguyên Tối đa lợi nhuận ngắn hạn [C]
10 Hướng đến cộng đồng ít nguồn lực Hướng đến hộ giàu [C]
11 Lãnh đạo bằng triết lý thiết kế Lãnh đạo bằng KPI [C]
12 Cán bộ là người đồng thiết kế Cán bộ là người giám sát [C]
13 Thành công đo bằng độ bền sinh thái Đo bằng sản lượng [C]
14 Không chạy theo phong trào Làm theo phong trào [C]
15 Chấp nhận không đạt chỉ tiêu nếu giữ bản chất Đạt chỉ tiêu bằng mọi giá [C]
16 Cán bộ hiểu sinh thái trước kỹ thuật Chỉ cần biết quy trình [C]
17 Ưu tiên chất lượng tư vấn Ưu tiên số lớp tập huấn [C]
18 Đánh giá cán bộ bằng độ hiểu dân, hiểu ao Đánh giá bằng báo cáo [C]
19 Đối thoại tại ao Hội thảo, hội nghị [C]
20 Lãnh đạo phải xuống ao Lãnh đạo qua báo cáo [C]
21 Quyết định dựa trên quan sát sinh thái Dựa trên số liệu báo cáo [C]
22 Thử nghiệm nhỏ, sai thì sửa Phải đúng quy trình từ đầu [C]
23 Không sợ thất bại Che giấu thất bại [C]
24 Biết lắng nghe hơn biết nói Biết thuyết trình [C]
25 Điều phối bằng tin cậy Điều phối bằng mệnh lệnh [C]
26 Không cần cơ chế xin – cho Cần cơ chế xin – cho [C]
27 Không cần phê duyệt nhiều cấp Phê duyệt nhiều cấp [C]
28 Trao quyền tối đa cho hộ dân Quyền ở cấp trên [C]
29 Cán bộ học cùng dân Cán bộ dạy dân [C]
30 Không áp đặt mô hình Áp đặt mô hình chuẩn [C]
31 Đánh giá bằng khả năng tự vận hành Đánh giá bằng tuân thủ [C]
32 Hỗ trợ dài hạn, không dự án Hỗ trợ theo dự án [C]
33 Cán bộ sống với cộng đồng Cán bộ đi về trong ngày [C]
34 Không cần kinh phí điều phối lớn Cần kinh phí lớn [T]
35 Không cần văn phòng dự án Cần văn phòng [T]
36 Không cần xe công Cần xe công [T]
37 Không cần máy móc văn phòng Cần máy móc văn phòng [T]
38 Lãnh đạo bằng tấm gương Lãnh đạo bằng lời nói [C]
39 Cán bộ phải biết nuôi trước Cán bộ chỉ cần lý thuyết [C]
40 Không cần bằng cấp cao Cần bằng cấp, chứng chỉ [L]
---
PHẦN II: CẤU TRÚC HỆ SINH THÁI AO (41–90)
Chú thích phần này: Đây là thiết kế cốt lõi [C] về cấu trúc ao. Tuy nhiên, một số mục là tình huống [T] – hộ có thể chọn hoặc không chọn tùy điều kiện.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
41 Đa tầng: đáy, giữa, nổi, mặt 1–2 tầng [C]
42 Đa loài: ốc – tép – cua – cá Đơn loài hoặc 2–3 loài [C]
43 Tự cân bằng: chuỗi thức ăn tự điều chỉnh Phải can thiệp thường xuyên [C]
44 Mỗi loài một vai trò sinh thái Loài cạnh tranh thức ăn [C]
45 Tầng đáy: ốc ăn mùn hữu cơ Đáy bỏ trống [C]
46 Tầng giữa: tép, cua ăn thức ăn thừa Tầng giữa không dùng [C]
47 Tầng nổi: cá kiểm soát sinh vật Cá đơn loài [C]
48 Tuần hoàn vật chất khép kín Chất thải xử lý bên ngoài [C]
49 Không cần RAS Dùng RAS [C]
50 Ao nhỏ vẫn hiệu quả cao Ao nhỏ năng suất thấp [C]
51 Ao là tiểu sinh quyển Ao là bể chứa [C]
52 Địa hình là hạ tầng đầu tiên Cải tạo theo thiết kế [C]
53 Không san lấp San lấp [T]
54 Không lót bạt Lót bạt [T]
55 Không xây bờ bê tông Bờ bê tông [T]
56 Mương dẫn nước tự nhiên Ống dẫn công nghiệp [L]
57 Không cần ao lắng Cần ao lắng [T]
58 Không cần ao chứa nước thải Cần ao chứa [T]
59 Không cần thoát nước riêng Cần hệ thống thoát [T]
60 Không cần cấp nước riêng Cần hệ thống cấp [T]
61 Không cần máy bơm lớn Cần máy bơm lớn [T]
62 Không cần tưới tiêu tự động Cần hệ thống tưới [T]
63 Không cần oxy hóa Cần oxy hóa [T]
64 Không cần sục khí Cần sục khí [T]
65 Không cần quạt nước Cần quạt nước [T]
66 Không cần lọc sinh học Cần lọc sinh học [T]
67 Không cần lọc cơ học Cần lọc cơ học [T]
68 Không cần khử trùng Cần UV, ozone [T]
69 Không cần điều hòa nhiệt độ Cần điều hòa [T]
70 Không cần nhà kính Cần nhà kính [T]
71 Không cần lưới che Cần lưới che [T]
72 Không cần mái che Cần mái che [T]
73 Không cần chiếu sáng Cần chiếu sáng [T]
74 Không cần cảnh báo Cần cảnh báo [T]
75 Không cần báo động Cần báo động [T]
76 Không cần giám sát Cần giám sát [T]
77 Không cần dự phòng Cần dự phòng [T]
78 Không cần UPS Cần UPS [T]
79 Không cần năng lượng mặt trời Cần năng lượng mặt trời [T]
80 Không cần biogas Cần biogas [T]
81 Không cần hệ thống lọc tuần hoàn Cần RAS [T]
82 Không cần biofloc Cần biofloc [T]
83 Không cần cảm biến Cần cảm biến [T]
84 Không cần camera Cần camera [T]
85 Không cần drone Cần drone [T]
86 Không cần phần mềm quản lý ao Cần phần mềm [T]
87 Không cần điện 3 pha Cần điện 3 pha [T]
88 Không cần máy phát điện Cần máy phát [T]
89 Không cần nhà kho lạnh Cần kho lạnh [T]
90 Không cần hệ thống xử lý nước thải Cần hệ thống xử lý [T]
---
PHẦN III: ĐỐI TƯỢNG NUÔI & CON GIỐNG (91–150)
Chú thích phần này: Đây là chủ trương cốt lõi [C] về giống bản địa, nhóm ốc – tép – cá – cua. Tuy nhiên, một số mục là tình huống [T] – hộ có thể chọn giống phù hợp điều kiện.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
91 Ốc đắng – loài chủ lực Ít nuôi ốc [C]
92 Tép ruộng, tép đồng Tôm thẻ, tôm sú [C]
93 Cua biển hoặc cua đồng Cua nuôi riêng [C]
94 Cá lóc, cá rô, cá trê Cá đơn loài [C]
95 Bốn loài ổ sinh thái riêng Cạnh tranh thức ăn [C]
96 Đặc sản địa phương Loài đại trà [C]
97 Thay thế loài linh hoạt Phụ thuộc giống công nghiệp [C]
98 Không cần giống đắt tiền Mua giống từ trại [T]
99 Thức ăn tự nhiên là chính Thức ăn công nghiệp [C]
100 Mật độ thả thấp Mật độ cao [C]
101 Giống từ tự nhiên, tại chỗ Giống từ trại sản xuất [C]
102 Không cần mua giống Phải mua giống [T]
103 Không cần vận chuyển giống Phải vận chuyển [T]
104 Không cần kiểm dịch Phải kiểm dịch [L]
105 Không cần cách ly Phải cách ly [L]
106 Không cần thuần dưỡng Phải thuần dưỡng [L]
107 Không cần gây sốc nhiệt Phải gây sốc nhiệt [L]
108 Không cần gây sốc độ mặn Phải gây sốc độ mặn [L]
109 Không cần gây sốc pH Phải gây sốc pH [L]
110 Không cần xử lý hóa chất Phải xử lý giống [T]
111 Không cần tắm muối Phải tắm muối [T]
112 Không cần tắm thuốc tím Phải tắm thuốc tím [T]
113 Không cần tắm formalin Phải tắm formalin [T]
114 Không cần tắm iodine Phải tắm iodine [T]
115 Không cần tắm kháng sinh Phải tắm kháng sinh [T]
116 Giống tự thích nghi Thích nghi nhân tạo [C]
117 Giống tự chọn lọc Chọn lọc nhân tạo [C]
118 Giống tự nhân Nhân tạo [C]
119 Giống tự phục hồi Phải phục hồi [C]
120 Giống tự tái tạo Phải tái tạo [C]
121 Không cần giống bố mẹ Cần giống bố mẹ [T]
122 Không cần giống thuần Cần giống thuần [T]
123 Không cần giống F1 Cần giống F1 [T]
124 Không cần giống lai Cần giống lai [T]
125 Không cần giống nhập Cần giống nhập [C]
126 Không cần giống công nghệ cao Cần giống công nghệ cao [C]
127 Không cần giống kháng bệnh Cần giống kháng bệnh [L]
128 Không cần giống tăng trưởng nhanh Cần tăng trưởng nhanh [C]
129 Không cần giống năng suất cao Cần năng suất cao [C]
130 Không cần giống giá trị cao Cần giá trị cao [C]
131 Cá rô đồng Cá lớn [T]
132 Cá trê Cá lớn [T]
133 Cá mè Cá lớn [T]
134 Cá diếc Cá lớn [T]
135 Cá bống Cá lớn [T]
136 Chu kỳ nuôi ngắn Chu kỳ dài [C]
137 Thức ăn tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
138 Bán hàng ngày Bán theo vụ [T]
139 Không cần chế biến Cần chế biến [T]
140 Phù hợp bữa ăn gia đình Phù hợp nhà hàng [T]
141 Dùng ốc đắng tự nhiên Mua ốc giống [C]
142 Dùng tép ruộng Mua tép giống [C]
143 Dùng cua đồng Mua cua giống [C]
144 Dùng cá rô đồng Mua cá giống [C]
145 Dùng cá trê vàng Mua cá giống [C]
146 Dùng cá lóc đen Mua cá giống [C]
147 Không mua giống công nghiệp Mua giống công nghiệp [C]
148 Tự nhân giống tại chỗ Mua giống định kỳ [C]
149 Giữ gen địa phương Mất gen địa phương [C]
150 Thích nghi khí hậu địa phương Phải thuần dưỡng [C]
---
PHẦN IV: CÔNG NGHỆ VỪA ĐỦ (151–190)
Chú thích phần này: Đây là tình huống [T] – hộ có thể chọn không dùng công nghệ cao vì điều kiện. Không phải BQV Fresh chống công nghệ. Nếu hộ có điều kiện và muốn dùng công nghệ phù hợp, vẫn có thể.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
151 Không dùng máy sục khí oxy đáy Dùng oxy đáy [T]
152 Không dùng RAS Dùng RAS [T]
153 Không dùng biofloc Dùng biofloc [T]
154 Không dùng cảm biến Dùng cảm biến [T]
155 Không dùng camera Dùng camera [T]
156 Không dùng drone Dùng drone [T]
157 Không dùng phần mềm Dùng phần mềm [T]
158 Không cần điện 3 pha Cần điện 3 pha [T]
159 Không cần máy phát Cần máy phát [T]
160 Không cần kho lạnh Cần kho lạnh [T]
161 Không cần IoT Cần IoT [T]
162 Không cần AI Cần AI [T]
163 Không cần robot Cần robot [T]
164 Không cần vệ tinh Cần vệ tinh [T]
165 Không cần GPS Cần GPS [T]
166 Không cần QR Cần QR [T]
167 Không cần chip Cần chip [T]
168 Không cần wifi Cần wifi [T]
169 Không cần internet Cần internet [T]
170 Không cần điện thoại Cần điện thoại [T]
171 Không cần máy tính Cần máy tính [T]
172 Không cần server Cần server [T]
173 Không cần cloud Cần cloud [T]
174 Không cần app Cần app [T]
175 Không cần web Cần web [T]
176 Không cần tự động hóa Cần tự động hóa [T]
177 Không cần cảm biến nhiệt độ Cần cảm biến [T]
178 Không cần cảm biến pH Cần cảm biến [T]
179 Không cần cảm biến oxy Cần cảm biến [T]
180 Không cần hệ thống SCADA Cần SCADA [T]
181 Không cần PLC Cần PLC [T]
182 Không cần biến tần Cần biến tần [T]
183 Không cần tủ điện Cần tủ điện [T]
184 Không cần dây điện ngầm Cần dây ngầm [T]
185 Không cần hệ thống tiếp địa Cần tiếp địa [T]
186 Không cần chống sét Cần chống sét [T]
187 Không cần ổn áp Cần ổn áp [T]
188 Không cần máy biến áp Cần máy biến áp [T]
189 Không cần hệ thống làm mát Cần làm mát [T]
190 Không cần hệ thống thông gió Cần thông gió [T]
---
PHẦN V: THỊ TRƯỜNG NỘI ĐỊA (191–210)
Chú thích phần này: Đây là giai đoạn đầu [G] – ưu tiên thị trường nội địa để ổn định sinh kế. Không phải BQV Fresh không hướng tới thị trường khác. Khi hộ đủ điều kiện, có thể mở rộng.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
191 Bán tại chợ quê Bán qua thương lái [G]
192 Bán cho hàng xóm Bán buôn [G]
193 Bán online qua mạng xã hội Bán qua công ty [G]
194 Không cần tem nhãn xuất khẩu Cần tem nhãn [G]
195 Không cần GlobalGAP Cần GlobalGAP [G]
196 Không cần truy xuất điện tử Cần truy xuất [G]
197 Không phụ thuộc thương lái Trung Quốc Phụ thuộc thương lái [G]
198 Không bị ảnh hưởng tỷ giá Bị ảnh hưởng tỷ giá [G]
199 Không cần container lạnh Cần container [G]
200 Không cần hợp đồng ngoại thương Cần hợp đồng [G]
201 Bán lẻ Bán buôn [G]
202 Bán không cần bao bì Cần bao bì [G]
203 Bán không cần đóng gói Cần đóng gói [G]
204 Bán không cần bảo quản lạnh Cần bảo quản lạnh [G]
205 Bán không cần vận chuyển xa Cần vận chuyển xa [G]
206 Bán không cần kho lạnh Cần kho lạnh [G]
207 Bán không cần xe lạnh Cần xe lạnh [G]
208 Bán không cần tàu Cần tàu [G]
209 Bán không cần máy bay Cần máy bay [G]
210 Bán không cần xuất khẩu Cần xuất khẩu [G]
---
PHẦN VI: THỨC ĂN & DINH DƯỠNG (211–260)
Chú thích phần này: Đây là chủ trương cốt lõi [C] – tận dụng thức ăn tự nhiên. Một số mục là tình huống [T] – hộ có thể bổ sung thức ăn nếu cần.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
211 Thức ăn từ tự nhiên trong ao Thức ăn công nghiệp [C]
212 Tảo tự nhiên Tảo nuôi cấy [C]
213 Rong tự nhiên Rong trồng [C]
214 Mùn bã hữu cơ Thức ăn viên [C]
215 Sinh vật phù du Thức ăn chế biến [C]
216 Côn trùng tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
217 Giun tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
218 Ốc tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
219 Tép tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
220 Cá tạp tự nhiên Thức ăn công nghiệp [C]
221 Phụ phẩm nông nghiệp Thức ăn công nghiệp [C]
222 Rau củ thừa Thức ăn công nghiệp [C]
223 Cám gạo Thức ăn công nghiệp [C]
224 Bã đậu Thức ăn công nghiệp [C]
225 Bã bia Thức ăn công nghiệp [C]
226 Bã mía Thức ăn công nghiệp [C]
227 Phân chuồng ủ Thức ăn công nghiệp [C]
228 Không cần thức ăn bổ sung Cần bổ sung [T]
229 Không cần thức ăn đạm cao Cần đạm cao [T]
230 Không cần thức ăn béo cao Cần béo cao [T]
231 Không cần thức ăn viên Cần thức ăn viên [T]
232 Không cần thức ăn nổi Cần thức ăn nổi [T]
233 Không cần thức ăn chìm Cần thức ăn chìm [T]
234 Không cần thức ăn chế biến Cần chế biến [T]
235 Không cần máy ép viên Cần máy ép viên [T]
236 Không cần máy nghiền Cần máy nghiền [T]
237 Không cần máy trộn Cần máy trộn [T]
238 Không cần kho thức ăn Cần kho thức ăn [T]
239 Không cần bảo quản thức ăn Cần bảo quản [T]
240 Không cần tính khẩu phần Cần tính khẩu phần [T]
241 Không cần cân thức ăn Cần cân thức ăn [T]
242 Không cần cho ăn theo giờ Cho ăn theo giờ [T]
243 Không cần cho ăn theo bữa Cho ăn theo bữa [T]
244 Không cần cho ăn theo lượng Cho ăn theo lượng [T]
245 Không cần cho ăn theo hệ số Cho ăn theo hệ số [T]
246 Không cần máy cho ăn tự động Cần máy cho ăn [T]
247 Không cần cho ăn bằng tay Cho ăn bằng tay [T]
248 Không cần cho ăn bằng thuyền Cho ăn bằng thuyền [T]
249 Không cần cho ăn bằng sào Cho ăn bằng sào [T]
250 Không cần cho ăn bằng máy Cho ăn bằng máy [T]
251 Tận dụng thức ăn thừa Bỏ thức ăn thừa [C]
252 Tận dụng phân chuồng Mua phân bón [C]
253 Tận dụng phụ phẩm Mua nguyên liệu [C]
254 Tận dụng rơm rạ Đốt rơm rạ [C]
255 Tận dụng cỏ Bỏ cỏ [C]
256 Tận dụng lá cây Bỏ lá [C]
257 Tận dụng rau thừa Bỏ rau [C]
258 Tận dụng cơm thừa Bỏ cơm [C]
259 Tận dụng cá tạp Bỏ cá tạp [C]
260 Tận dụng tôm tép nhỏ Bỏ tôm tép [C]
---
PHẦN VII: QUẢN LÝ NƯỚC (261–310)
Chú thích phần này: Đây là tình huống [T] – hộ có thể không xử lý nước nếu điều kiện tự nhiên cho phép. Không phải BQV Fresh chủ trương tuyệt đối không xử lý nước. Nếu nước bị ô nhiễm, hộ vẫn cần xử lý phù hợp.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
261 Nước tự nhiên – không xử lý Nước phải xử lý [T]
262 Nước mưa Nước giếng khoan [T]
263 Nước sông Nước ao [T]
264 Nước mương Nước kênh [T]
265 Nước ruộng Nước hồ [T]
266 Không cần lọc nước Cần lọc nước [T]
267 Không cần khử trùng nước Cần khử trùng [T]
268 Không cần diệt khuẩn nước Cần diệt khuẩn [T]
269 Không cần diệt nấm nước Cần diệt nấm [T]
270 Không cần diệt ký sinh trùng Cần diệt ký sinh [T]
271 Không cần diệt rong tảo Cần diệt rong tảo [T]
272 Không cần diệt ốc hại Cần diệt ốc hại [T]
273 Không cần diệt cá tạp Cần diệt cá tạp [T]
274 Không cần diệt giáp xác Cần diệt giáp xác [T]
275 Không cần diệt côn trùng Cần diệt côn trùng [T]
276 Không cần diệt đỉa Cần diệt đỉa [T]
277 Không cần diệt muỗi Cần diệt muỗi [T]
278 Không cần diệt ruồi Cần diệt ruồi [T]
279 Không cần diệt nhuyễn thể Cần diệt nhuyễn thể [T]
280 Không cần diệt thân mềm Cần diệt thân mềm [T]
281 Không cần bón vôi Cần bón vôi [T]
282 Không cần bón dolomite Cần bón dolomite [T]
283 Không cần bón zeolite Cần bón zeolite [T]
284 Không cần bón men vi sinh Cần men vi sinh [T]
285 Không cần vi sinh xử lý nước Cần vi sinh nước [T]
286 Không cần vi sinh xử lý đáy Cần vi sinh đáy [T]
287 Không cần vi sinh phân hủy Cần vi sinh phân hủy [T]
288 Không cần vi sinh nitrat hóa Cần vi sinh nitrat [T]
289 Không cần vi sinh khử nitrat Cần vi sinh khử nitrat [T]
290 Không cần vi sinh khử amoni Cần vi sinh khử amoni [T]
291 Không cần vi sinh khử H2S Cần vi sinh khử H2S [T]
292 Không cần vi sinh khử metan Cần vi sinh khử metan [T]
293 Không cần vi sinh khử CO2 Cần vi sinh khử CO2 [T]
294 Không cần vi sinh khử NH3 Cần vi sinh khử NH3 [T]
295 Không cần vi sinh khử NO2 Cần vi sinh khử NO2 [T]
296 Không cần vi sinh khử NO3 Cần vi sinh khử NO3 [T]
297 Không cần vi sinh khử PO4 Cần vi sinh khử PO4 [T]
298 Không cần vi sinh khử SiO2 Cần vi sinh khử SiO2 [T]
299 Không cần vi sinh khử Fe Cần vi sinh khử Fe [T]
300 Không cần vi sinh khử Mn Cần vi sinh khử Mn [T]
301 Không thay nước thường xuyên Thay nước thường xuyên [T]
302 Không đo pH Đo pH [T]
303 Không đo oxy Đo oxy [T]
304 Không đo nhiệt độ Đo nhiệt độ [T]
305 Không đo độ mặn Đo độ mặn [T]
306 Không đo độ kiềm Đo độ kiềm [T]
307 Không đo độ cứng Đo độ cứng [T]
308 Không đo NH3 Đo NH3 [T]
309 Không đo NO2 Đo NO2 [T]
310 Không đo H2S Đo H2S [T]
---
PHẦN VIII: QUẢN LÝ DỊCH BỆNH (311–370)
Chú thích phần này: Đây là chủ trương cốt lõi [C] – phòng bệnh bằng cân bằng sinh thái. Tuy nhiên, một số mục là tình huống [T] – hộ có thể không dùng hóa chất vì điều kiện hoặc lựa chọn. Không phải BQV Fresh cấm tuyệt đối. Nếu dịch bệnh nghiêm trọng, hộ vẫn có thể dùng biện pháp phù hợp.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
311 Phòng bệnh bằng cân bằng sinh thái Phòng bệnh bằng hóa chất [C]
312 Không dùng kháng sinh Dùng kháng sinh [T]
313 Không dùng thuốc tím Dùng thuốc tím [T]
314 Không dùng formalin Dùng formalin [T]
315 Không dùng iodine Dùng iodine [T]
316 Không dùng chlorine Dùng chlorine [T]
317 Không dùng BKC Dùng BKC [T]
318 Không dùng glutaraldehyde Dùng glutaraldehyde [T]
319 Không dùng hydrogen peroxide Dùng H2O2 [T]
320 Không dùng ozone Dùng ozone [T]
321 Không dùng UV Dùng UV [T]
322 Không dùng men vi sinh đối kháng Dùng men đối kháng [T]
323 Không dùng probiotic Dùng probiotic [T]
324 Không dùng prebiotic Dùng prebiotic [T]
325 Không dùng synbiotic Dùng synbiotic [T]
326 Không dùng vaccine Dùng vaccine [T]
327 Không dùng thuốc bổ gan Dùng bổ gan [T]
328 Không dùng thuốc bổ thận Dùng bổ thận [T]
329 Không dùng thuốc bổ máu Dùng bổ máu [T]
330 Không dùng thuốc bổ não Dùng bổ não [T]
331 Không dùng thuốc tăng đề kháng Dùng tăng đề kháng [T]
332 Không dùng thuốc kích thích miễn dịch Dùng kích miễn dịch [T]
333 Không dùng thuốc trị nấm Dùng trị nấm [T]
334 Không dùng thuốc trị ký sinh trùng Dùng trị ký sinh [T]
335 Không dùng thuốc trị vi khuẩn Dùng trị vi khuẩn [T]
336 Không dùng thuốc trị virus Dùng trị virus [T]
337 Không dùng thuốc trị nội ký sinh Dùng trị nội ký sinh [T]
338 Không dùng thuốc trị ngoại ký sinh Dùng trị ngoại ký sinh [T]
339 Không dùng thuốc trị đốm trắng Dùng trị đốm trắng [T]
340 Không dùng thuốc trị gan thận mủ Dùng trị gan thận mủ [T]
341 Không dùng thuốc trị đầu vàng Dùng trị đầu vàng [T]
342 Không dùng thuốc trị hoại tử Dùng trị hoại tử [T]
343 Không dùng thuốc trị xuất huyết Dùng trị xuất huyết [T]
344 Không dùng thuốc trị lở loét Dùng trị lở loét [T]
345 Không dùng thuốc trị mòn đuôi Dùng trị mòn đuôi [T]
346 Không dùng thuốc trị mòn vây Dùng trị mòn vây [T]
347 Không dùng thuốc trị mòn mang Dùng trị mòn mang [T]
348 Không dùng thuốc trị mù mắt Dùng trị mù mắt [T]
349 Không dùng thuốc trị trắng mang Dùng trị trắng mang [T]
350 Không dùng thuốc trị trắng gan Dùng trị trắng gan [T]
351 Đa loài giảm rủi ro dịch Đơn loài dễ bùng dịch [C]
352 Không lây lan dịch Dễ lây lan [C]
353 Có thể thu hoạch từng phần Mất trắng nếu dịch [C]
354 Thích ứng biến đổi khí hậu Dễ tổn thương [C]
355 Không phụ thuộc một loài Phụ thuộc một loài [C]
356 Chuyển đổi loài linh hoạt Khó chuyển đổi [C]
357 Không cần cách ly ao bệnh Phải cách ly [T]
358 Không cần diệt mầm bệnh Phải diệt mầm bệnh [T]
359 Không cần tiêu độc Phải tiêu độc [T]
360 Không cần khử trùng ao Phải khử trùng [T]
361 Không cần phơi ao Phải phơi ao [T]
362 Không cần nghỉ ao Phải nghỉ ao [T]
363 Không cần cải tạo đất Phải cải tạo đất [T]
364 Không cần xử lý bùn đáy Phải hút bùn [T]
365 Không cần xử lý nước thải Phải xử lý nước thải [T]
366 Không gây ô nhiễm Nguy cơ ô nhiễm [C]
367 Không gây mùi Gây mùi [C]
368 Không gây tiếng ồn Gây tiếng ồn [C]
369 Không gây độc Gây độc [C]
370 Không gây hại Gây hại [C]
---
PHẦN IX: THU HOẠCH & TIÊU THỤ (371–400)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
371 Thu hoạch rải vụ quanh năm Thu hoạch tập trung [C]
372 Thu hoạch từng phần Thu hoạch toàn bộ [C]
373 Thu hoạch theo nhu cầu Thu hoạch theo vụ [C]
374 Thu hoạch theo đơn hàng nhỏ Theo hợp đồng lớn [T]
375 Bán tại chỗ Bán qua trung gian [G]
376 Bán lẻ Bán buôn [G]
377 Bán cho hàng xóm Bán cho thương lái [G]
378 Bán online Bán tại chợ đầu mối [G]
379 Bán qua mạng xã hội Bán qua công ty [G]
380 Bán không cần tem nhãn Cần tem nhãn [G]
381 Bán không cần bao bì Cần bao bì [G]
382 Bán không cần đóng gói Cần đóng gói [G]
383 Bán không cần bảo quản lạnh Cần bảo quản lạnh [G]
384 Bán không cần vận chuyển xa Cần vận chuyển xa [G]
385 Bán không cần kho lạnh Cần kho lạnh [G]
386 Bán không cần xe lạnh Cần xe lạnh [G]
387 Bán không cần container Cần container [G]
388 Bán không cần tàu Cần tàu [G]
389 Bán không cần máy bay Cần máy bay [G]
390 Bán không cần xuất khẩu Cần xuất khẩu [G]
391 Bốn loài – bốn nguồn thu Một loài – một nguồn thu [C]
392 Sản phẩm đặc sản, giá cao Sản phẩm đại trà, giá thấp [C]
393 Bán lẻ, tại chỗ, online Phụ thuộc thương lái [G]
394 Thu hoạch rải vụ, giá ổn định Thu tập trung, giá giảm [C]
395 Chi phí thấp, lợi nhuận cao Chi phí cao, lãi mỏng [C]
396 Không cần vay vốn nhiều Cần vay vốn lớn [T]
397 Rủi ro tài chính thấp Rủi ro tài chính cao [C]
398 Bắt đầu không cần đất lớn Cần diện tích tối thiểu [C]
399 Phù hợp kinh tế hộ gia đình Phù hợp doanh nghiệp [C]
400 Tạo việc làm tại chỗ Ít tạo việc làm [C]
---
PHẦN X: TÀI CHÍNH & KINH TẾ (401–450)
Chú thích phần này: Đây là tình huống [T] – hộ có thể không vay ngân hàng vì không vay được hoặc không muốn vay. Không phải BQV Fresh chủ trương cấm vay. Nếu hộ muốn vay và đủ điều kiện, vẫn có thể vay để mở rộng.
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
401 Vốn đầu tư vài triệu đồng Vốn hàng trăm triệu [T]
402 Không cần vay ngân hàng Cần vay ngân hàng [T]
403 Không cần thế chấp Cần thế chấp [T]
404 Không cần tín chấp Cần tín chấp [T]
405 Không cần bảo lãnh Cần bảo lãnh [T]
406 Không cần lãi suất Phải trả lãi [T]
407 Không cần trả nợ gốc Phải trả nợ gốc [T]
408 Không cần trả nợ lãi Phải trả nợ lãi [T]
409 Không cần gia hạn nợ Phải gia hạn [T]
410 Không cần khoanh nợ Phải khoanh nợ [T]
411 Không cần xóa nợ Phải xóa nợ [T]
412 Không cần giãn nợ Phải giãn nợ [T]
413 Không cần cơ cấu nợ Phải cơ cấu [T]
414 Không cần tái cơ cấu Phải tái cơ cấu [T]
415 Không cần chuyển nợ Phải chuyển nợ [T]
416 Không cần mua bảo hiểm Phải mua bảo hiểm [T]
417 Không cần bảo hiểm rủi ro Phải mua bảo hiểm [T]
418 Không cần bảo hiểm thiên tai Phải mua bảo hiểm [T]
419 Không cần bảo hiểm dịch bệnh Phải mua bảo hiểm [T]
420 Không cần bảo hiểm giá Phải mua bảo hiểm [T]
421 Không cần quỹ dự phòng Phải lập quỹ [T]
422 Không cần quỹ rủi ro Phải lập quỹ [T]
423 Không cần quỹ khấu hao Phải lập quỹ [T]
424 Không cần quỹ đầu tư Phải lập quỹ [T]
425 Không cần quỹ phát triển Phải lập quỹ [T]
426 Không cần hạch toán Phải hạch toán [T]
427 Không cần kế toán Phải có kế toán [T]
428 Không cần kiểm toán Phải kiểm toán [T]
429 Không cần thuế Phải đóng thuế [T]
430 Không cần phí Phải đóng phí [T]
431 Không cần lệ phí Phải đóng lệ phí [T]
432 Không cần giấy phép Phải xin giấy phép [T]
433 Không cần đăng ký Phải đăng ký [T]
434 Không cần chứng nhận Phải xin chứng nhận [T]
435 Không cần công chứng Phải công chứng [T]
436 Không cần chứng thực Phải chứng thực [T]
437 Không cần sao y Phải sao y [T]
438 Không cần bản gốc Phải có bản gốc [T]
439 Không cần dấu Phải có dấu [T]
440 Không cần chữ ký Phải có chữ ký [T]
441 Không cần ngày Phải có ngày [T]
442 Không cần tháng Phải có tháng [T]
443 Không cần năm Phải có năm [T]
444 Không cần số Phải có số [T]
445 Không cần ký hiệu Phải có ký hiệu [T]
446 Không cần mã Phải có mã [T]
447 Không cần vạch Phải có vạch [T]
448 Không cần QR Phải có QR [T]
449 Không cần chip Phải có chip [T]
450 Không cần GPS Phải có GPS [T]
---
PHẦN XI: XÃ HỘI & CỘNG ĐỒNG (451–490)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
451 Phù hợp hộ nghèo, ít đất Phù hợp hộ giàu [C]
452 Phù hợp người lớn tuổi Phù hợp lao động trẻ [C]
453 Phù hợp phụ nữ nông thôn Phù hợp nam giới [C]
454 Phù hợp trẻ em phụ giúp Không phù hợp trẻ em [L]
455 Phù hợp người khuyết tật nhẹ Không phù hợp [L]
456 Phù hợp hộ độc thân Phù hợp hộ đông người [C]
457 Phù hợp hộ già neo đơn Phù hợp hộ có lao động [C]
458 Phù hợp dân tộc thiểu số Phù hợp dân tộc Kinh [C]
459 Phù hợp vùng sâu vùng xa Phù hợp vùng thuận lợi [C]
460 Phù hợp vùng biên giới Phù hợp ven đô [C]
461 Phù hợp vùng hải đảo Phù hợp đồng bằng [C]
462 Phù hợp vùng núi cao Phù hợp trung du [C]
463 Phù hợp vùng đất phèn Phù hợp đất tốt [C]
464 Phù hợp vùng đất mặn Phù hợp nước ngọt [C]
465 Phù hợp vùng đất cát Phù hợp đất thịt [C]
466 Phù hợp vùng khô hạn Phù hợp mưa nhiều [C]
467 Phù hợp vùng ngập lũ Phù hợp không ngập [C]
468 Phù hợp vùng bão lũ Phù hợp ít bão [C]
469 Phù hợp vùng nước lợ Phù hợp nước ngọt [C]
470 Phù hợp vùng nước mặn Phù hợp nước lợ [C]
471 Tạo sinh kế bền vững Chỉ hộ có vốn làm được [C]
472 Áp dụng cho đồng bào dân tộc Ít phù hợp vùng khó [C]
473 Gắn kết cộng đồng Cạnh tranh giữa các hộ [C]
474 Sản phẩm sạch, an toàn Tồn dư hóa chất [C]
475 Phù hợp nông nghiệp hữu cơ Thiên về công nghiệp [C]
476 Không gây ô nhiễm Nguy cơ ô nhiễm [C]
477 Tái tạo tài nguyên Khai thác cạn kiệt [C]
478 Bảo vệ đa dạng sinh học Suy giảm đa dạng [C]
479 Bảo vệ nguồn nước Ô nhiễm nguồn nước [C]
480 Bảo vệ đất Suy thoái đất [C]
481 Bảo vệ không khí Ô nhiễm không khí [C]
482 Bảo vệ rừng Chặt phá rừng [C]
483 Bảo vệ biển Ô nhiễm biển [C]
484 Bảo vệ sinh vật Suy giảm sinh vật [C]
485 Bảo vệ hệ sinh thái Phá vỡ hệ sinh thái [C]
486 Bảo vệ tương lai Hy sinh tương lai [C]
487 Không cần di cư Phải di cư [C]
488 Không cần ly hương Phải ly hương [C]
489 Giữ gia đình sum họp Gia đình ly tán [C]
490 Giữ văn hóa địa phương Mất văn hóa [C]
---
PHẦN XII: TRI THỨC & CHUYỂN GIAO (491–520)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
491 Tri thức mở, chia sẻ Tri thức độc quyền [C]
492 Tri thức từ thực hành Tri thức từ lý thuyết [C]
493 Tri thức từ cộng đồng Tri thức từ chuyên gia [C]
494 Tri thức từ ao Tri thức từ phòng thí nghiệm [C]
495 Tri thức từ thất bại Tri thức từ thành công [C]
496 Tri thức từ quan sát Tri thức từ đo đạc [C]
497 Tri thức từ trải nghiệm Tri thức từ sách vở [C]
498 Tri thức từ truyền khẩu Tri thức từ văn bản [C]
499 Tri thức từ thế hệ trước Tri thức từ nghiên cứu [C]
500 Tri thức từ bản địa Tri thức từ nước ngoài [C]
501 Không cần bằng cấp Cần bằng cấp [L]
502 Không cần chứng chỉ Cần chứng chỉ [L]
503 Không cần tập huấn dài Cần tập huấn dài [T]
504 Không cần đào tạo bài bản Cần đào tạo [T]
505 Không cần giáo trình Cần giáo trình [T]
506 Không cần bài giảng Cần bài giảng [T]
507 Không cần slide Cần slide [T]
508 Không cần projector Cần projector [T]
509 Không cần lớp học Cần lớp học [T]
510 Không cần trường Cần trường [T]
511 Học qua thực hành Học lý thuyết trước [C]
512 Học qua bắt chước Học qua hướng dẫn [C]
513 Học qua quan sát Học qua phân tích [C]
514 Học qua làm Học qua đọc [C]
515 Học qua sai Học qua đúng [C]
516 Học qua thử Học qua kế hoạch [C]
517 Học qua chơi Học qua nghiêm túc [L]
518 Học qua cộng đồng Học qua cá nhân [C]
519 Học qua ao Học qua lớp [C]
520 Học qua đời Học qua trường [C]
---
PHẦN XIII: MỞ RỘNG & NHÂN RỘNG (521–550)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
521 Mô hình đẻ ra mô hình Mô hình cố định [C]
522 Nhân rộng bằng tự học Nhân rộng bằng dự án [C]
523 Nhân rộng bằng chia sẻ Nhân rộng bằng tập huấn [C]
524 Nhân rộng bằng bắt chước Nhân rộng bằng chuyển giao [C]
525 Nhân rộng bằng lan truyền Nhân rộng bằng kế hoạch [C]
526 Nhân rộng bằng tự nguyện Nhân rộng bằng chỉ tiêu [C]
527 Nhân rộng bằng thấy hiệu quả Nhân rộng bằng thuyết phục [C]
528 Nhân rộng bằng tin tưởng Nhân rộng bằng hợp đồng [C]
529 Nhân rộng bằng cộng đồng Nhân rộng bằng tổ chức [C]
530 Nhân rộng bằng mạng lưới Nhân rộng bằng hệ thống [C]
531 Không cần kinh phí nhân rộng Cần kinh phí [T]
532 Không cần dự án mới Cần dự án mới [T]
533 Không cần chủ trương mới Cần chủ trương mới [T]
534 Không cần chính sách mới Cần chính sách mới [T]
535 Không cần cơ chế mới Cần cơ chế mới [T]
536 Không cần nghị quyết Cần nghị quyết [T]
537 Không cần quyết định Cần quyết định [T]
538 Không cần thông tư Cần thông tư [T]
539 Không cần hướng dẫn Cần hướng dẫn [T]
540 Không cần văn bản Cần văn bản [T]
541 Không cần phê duyệt Cần phê duyệt [T]
542 Không cần thẩm định Cần thẩm định [T]
543 Không cần đấu thầu Cần đấu thầu [T]
544 Không cần giải trình Cần giải trình [T]
545 Không cần kiểm toán Cần kiểm toán [T]
546 Không cần thanh tra Cần thanh tra [T]
547 Không cần điều tra Cần điều tra [T]
548 Không cần xử lý Cần xử lý [T]
549 Không cần phạt Cần phạt [T]
550 Không cần kiện Cần kiện [T]
---
PHẦN XIV: ĐO LƯỜNG & ĐÁNH GIÁ (551–580)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
551 Đo bằng độ bền sinh thái Đo bằng sản lượng [C]
552 Đo bằng độ ổn định sinh kế Đo bằng lợi nhuận [C]
553 Đo bằng độ tự chủ Đo bằng doanh thu [C]
554 Đo bằng độ hài lòng Đo bằng KPI [C]
555 Đo bằng độ lan tỏa Đo bằng số hộ [C]
556 Đo bằng độ bền cộng đồng Đo bằng giải ngân [C]
557 Đo bằng độ đa dạng Đo bằng năng suất [C]
558 Đo bằng độ cân bằng Đo bằng hiệu quả [C]
559 Đo bằng độ tự nhiên Đo bằng công nghệ [C]
560 Đo bằng độ đủ Đo bằng tối đa [C]
561 Không cần báo cáo Cần báo cáo [T]
562 Không cần số liệu Cần số liệu [T]
563 Không cần thống kê Cần thống kê [T]
564 Không cần biểu mẫu Cần biểu mẫu [T]
565 Không cần phần mềm Cần phần mềm [T]
566 Không cần app Cần app [T]
567 Không cần web Cần web [T]
568 Không cần cloud Cần cloud [T]
569 Không cần server Cần server [T]
570 Không cần AI Cần AI [T]
571 Đánh giá bằng quan sát Đánh giá bằng đo đạc [C]
572 Đánh giá bằng cảm nhận Đánh giá bằng số liệu [C]
573 Đánh giá bằng trải nghiệm Đánh giá bằng phân tích [C]
574 Đánh giá bằng cộng đồng Đánh giá bằng chuyên gia [C]
575 Đánh giá bằng tự đánh giá Đánh giá bằng bên ngoài [C]
576 Đánh giá bằng thực tế Đánh giá bằng lý thuyết [C]
577 Đánh giá bằng kết quả Đánh giá bằng quy trình [C]
578 Đánh giá bằng tác động Đánh giá bằng đầu vào [C]
579 Đánh giá bằng bền vững Đánh giá bằng ngắn hạn [C]
580 Đánh giá bằng tương lai Đánh giá bằng hiện tại [C]
---
PHẦN XV: LÃNH ĐẠO & QUẢN TRỊ (581–610)
# BQV Fresh / SM4AT Mô hình thông thường Loại
581 Lãnh đạo bằng triết lý Lãnh đạo bằng KPI [C]
582 Cán bộ là đồng thiết kế Cán bộ là giám sát [C]
583 Thành công đo bằng độ bền Đo bằng sản lượng [C]
584 Không chạy theo phong trào Làm theo phong trào [C]
585 Chấp nhận không đạt chỉ tiêu Đạt chỉ tiêu mọi giá [C]
586 Cán bộ hiểu sinh thái Chỉ cần biết quy trình [C]
587 Ưu tiên chất lượng tư vấn Ưu tiên số lớp [C]
588 Đánh giá bằng hiểu dân, hiểu ao Đánh giá bằng báo cáo [C]
589 Đối thoại tại ao Hội thảo, hội nghị [C]
590 Lãnh đạo phải xuống ao Lãnh đạo qua báo cáo [C]
591 Quyết định từ quan sát Quyết định từ số liệu [C]
592 Thử nghiệm nhỏ, sai sửa Phải đúng từ đầu [C]
593 Không sợ thất bại Che giấu thất bại [C]
594 Biết lắng nghe Biết thuyết trình [C]
595 Điều phối bằng tin cậy Điều phối bằng mệnh lệnh [C]
596 Không cần xin – cho Cần xin – cho [C]
597 Không cần phê duyệt nhiều cấp Phê duyệt nhiều cấp [C]
598 Trao quyền tối đa Quyền ở cấp trên [C]
599 Cán bộ học cùng dân Cán bộ dạy dân [C]
600 Không áp đặt mô hình Áp đặt mô hình [C]
601 Đánh giá bằng tự vận hành Đánh giá bằng tuân thủ [C]
602 Hỗ trợ dài hạn Hỗ trợ theo dự án [C]
603 Cán bộ sống với cộng đồng Đi về trong ngày [C]
604 Không cần kinh phí lớn Cần kinh phí lớn [T]
605 Không cần văn phòng Cần văn phòng [T]
606 Không cần xe công Cần xe công [T]
607 Không cần máy móc văn phòng Cần máy móc [T]
608 Lãnh đạo bằng tấm gương Lãnh đạo bằng lời nói [C]
609 Cán bộ phải biết nuôi Chỉ cần lý thuyết [C]
610 Không cần bằng cấp cao Cần bằng cấp [L]
---
PHẦN XVI: SO SÁNH VỚI CÁC MÔ HÌNH CỤ THỂ (611–640)
# SM4AT / BQV Fresh Nuôi tôm CN Nuôi cá lóc Nuôi cá ruộng Loại
611 Đa loài, đa tầng Đơn loài Đơn loài Đơn/2 loài [C]
612 Mật độ thấp 200–500 con/m² 8–10 con/m² Rất thấp [C]
613 Không cần oxy đáy Cần oxy, quạt Thay nước Không cần [T]
614 Thức ăn tự nhiên Thức ăn CN 100% Thức ăn + cá tạp Tự nhiên [C]
615 Chi phí vài triệu Hàng trăm triệu Vài chục triệu Rất thấp [T]
616 Không kháng sinh Dùng kháng sinh Dùng thuốc Không dùng [T]
617 Phù hợp hộ nghèo Phù hợp hộ giàu Hộ trung bình Hộ nghèo [C]
618 Sản phẩm sạch, đặc sản Sản phẩm CN Bán CN Tự nhiên [C]
619 Rủi ro thấp Rủi ro cao Trung bình Thấp [C]
620 Kết hợp du lịch, giáo dục Không Không Không [L]
621 Không cần điện Cần điện 24/7 Cần điện Không cần [T]
622 Không cần máy bơm Cần máy bơm Cần máy bơm Không cần [T]
623 Không cần ao lắng Cần ao lắng Cần ao lắng Không cần [T]
624 Không cần xử lý nước Cần xử lý nước Cần xử lý Không cần [T]
625 Không cần thuốc Cần thuốc Cần thuốc Không cần [T]
626 Không cần giống mua Cần giống mua Cần giống mua Cần giống [T]
627 Không cần thức ăn CN Cần thức ăn CN Cần thức ăn Không cần [C]
628 Không cần vốn lớn Cần vốn lớn Cần vốn Không cần [T]
629 Không cần kỹ thuật cao Cần kỹ thuật Cần kỹ thuật Không cần [C]
630 Không cần lao động Cần lao động Cần lao động Ít cần [T]
631 Thu hoạch quanh năm Theo vụ Theo vụ Theo vụ [C]
632 Bán nhiều loại Bán một loại Bán một loại Bán một loại [C]
633 Không bị ép giá Dễ bị ép giá Dễ bị ép giá Dễ bị ép giá [C]
634 Không cần kho lạnh Cần kho lạnh Cần kho lạnh Không cần [T]
635 Không cần bao bì Cần bao bì Cần bao bì Không cần [T]
636 Không cần tem nhãn Cần tem nhãn Cần tem nhãn Không cần [T]
637 Không cần chứng nhận Cần chứng nhận Cần chứng nhận Không cần [T]
638 Không cần hợp đồng Cần hợp đồng Cần hợp đồng Không cần [T]
639 Không cần bảo hiểm Cần bảo hiểm Cần bảo hiểm Không cần [T]
640 Không cần vay vốn Cần vay vốn Cần vay vốn Không cần [T]
---
PHẦN XVII: TỔNG KẾT & KHUYẾN NGHỊ CHO LÃNH ĐẠO, CÁN BỘ
A. BẢN CHẤT MÔ HÌNH
BQV Fresh / SM4AT không phải là một dự án nuôi trồng thủy sản thông thường, mà là:
1. Một hệ tư duy thiết kế sinh thái – không phải quy trình kỹ thuật cứng.
2. Một triết lý kinh tế đủ – không phải kinh tế tối đa.
3. Một mô hình cộng đồng tự chủ – không phải dự án nhà nước.
4. Một hệ sinh thái nhân tạo tự cân bằng – không phải ao nuôi công nghiệp.
5. Một con đường sinh kế bền vững – không phải con đường làm giàu nhanh.
B. NGUYÊN TẮC THAM VẤN CHO NÔNG HỘ
# Nguyên tắc Giải thích
1 Tùy điều kiện cụ thể Mỗi hộ có điều kiện khác nhau – không áp đặt
2 Không làm sai lệch bản chất Giữ triết lý cốt lõi, nhưng linh hoạt hình thức
3 Phân biệt [C] và [T] [C] là chủ trương – [T] là tình huống
4 Giai đoạn đầu [G] Có thể mở rộng về sau – không cứng nhắc
5 Linh hoạt [L] Tùy hộ, tùy vùng, tùy thời điểm
6 Không cấm tuyệt đối Không vay, không hóa chất... là lựa chọn, không phải cấm
7 Không chống công nghệ Công nghệ vừa đủ – không phải không công nghệ
8 Thị trường nội địa là ưu tiên Không phải duy nhất – có thể mở rộng
9 Giống bản địa là ưu tiên Không phải tuyệt đối – có thể phù hợp giống khác
10 Nhỏ mà chắc Không phải không thể lớn – mà là lớn từng bước
C. ĐIỀU CÁN BỘ ĐIỀU PHỐI CẦN NHỚ
# Nên Không nên
1 Hiểu sinh thái trước kỹ thuật Áp KPI sản lượng
2 Đồng thiết kế với dân Thúc ép mở rộng nhanh
3 Đối thoại tại ao Yêu cầu công nghệ cao
4 Lắng nghe nhiều hơn nói Đòi hỏi báo cáo phức tạp
5 Học cùng dân Can thiệp quá sâu vào ao
6 Tôn trọng tự nhiên Biến thành dự án giải ngân
7 Hỗ trợ dài hạn Chạy theo phong trào
8 Đánh giá bằng tự vận hành Đánh giá bằng tuân thủ
9 Trao quyền tối đa Giữ quyền quyết định
10 Lãnh đạo bằng tấm gương Lãnh đạo bằng mệnh lệnh
11 Phân biệt [C] và [T] Nhầm tình huống thành chủ trương
12 Tham vấn tùy điều kiện Áp đặt cứng nhắc
D. ĐIỀU LÃNH ĐẠO CẦN CHỈ ĐẠO
# Chỉ đạo Ý nghĩa
1 Cho phép thất bại nhỏ Để học
2 Cho phép không đạt chỉ tiêu Nếu giữ bản chất
3 Cho phép cán bộ xuống ao Thay vì ngồi phòng
4 Cho phép tri thức mở Không độc quyền
5 Cho phép nhân rộng tự nhiên Không cần dự án mới
6 Cho phép không cần văn bản Nếu không cần thiết
7 Cho phép không cần kinh phí Nếu dân tự làm
8 Cho phép không cần phê duyệt Nếu trong thẩm quyền dân
9 Cho phép không cần báo cáo Nếu thấy ao là biết
10 Cho phép không cần hội thảo Nếu đối thoại tại ao
11 Cho phép linh hoạt [L] Tùy điều kiện cụ thể
12 Cho phép giai đoạn đầu [G] Có thể mở rộng về sau
E. CHỈ SỐ THÀNH CÔNG THẬT SỰ
# Chỉ số Cách đo
1 Hộ dân tự vận hành Không cần cán bộ
2 Ao tự cân bằng Không cần hóa chất
3 Sinh kế ổn định Không cần vay nợ
4 Cộng đồng lan tỏa Không cần kinh phí
5 Hệ sinh thái tái tạo Không cần can thiệp
6 Đa dạng sinh học tăng Quan sát tự nhiên
7 Nước sạch, đất sạch Không ô nhiễm
8 Sản phẩm sạch Không tồn dư
9 Gia đình sum họp Không ly hương
10 Văn hóa địa phương giữ Không mai một
F. LỜI KẾT
BQV Fresh / SM4AT là con đường của người nghèo, người ít đất, người ít vốn, người lớn tuổi, phụ nữ nông thôn, đồng bào dân tộc – những người bị bỏ lại phía sau bởi các mô hình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Đây không phải là mô hình để làm giàu nhanh, mà là mô hình để sống bền vững, sống tự chủ, sống an toàn, sống cùng nhau.
Đây không phải là thiết kế cứng. Đây là cẩm nang nhận diện để lãnh đạo, cán bộ điều phối không làm sai lệch bản chất mô hình khi tham vấn cho nông hộ tùy theo điều kiện cụ thể sao cho phù hợp.
---
Tài liệu này có thể được sử dụng làm:
· Cẩm nang nhận diện mô hình BQV Fresh
· Bộ tiêu chí đánh giá cán bộ điều phối
· Tài liệu tập huấn cho lãnh đạo, chuyên viên
· Cơ sở để xây dựng chính sách hỗ trợ đúng hướng
· Hướng dẫn tham vấn cho nông hộ theo điều kiện cụ thể
Tác giả hệ thống: Bùi Quang Võ
Hệ thống: BQV Fresh 4.0 – SM4AT
Đối tượng: Cộng đồng ít nguồn lực
Nguyên tắc: Linh hoạt – Tùy điều kiện – Không cứng nhắc
Last edited:
