BQV FRESH 4.0 – TRIẾT LÝ THUẬN THIÊN VÀ NGUYÊN LÝ BẤT ĐỐI KHÁNG TRONG MÔ HÌNH NÔNG NGHIỆP 4.0. Tác giả Bùi Quang Võ

BQV FRESH 4.0 – TRIẾT LÝ THUẬN THIÊN VÀ NGUYÊN LÝ BẤT ĐỐI KHÁNG TRONG MÔ HÌNH NÔNG NGHIỆP 4.0.

TỪ DÒNG CHUYỂN VẬN NĂNG LƯỢNG CỦA TỰ NHIÊN ĐẾN QUYỀN TỰ CHỦ SINH KẾ CỦA CỘNG ĐỒNG ÍT NGUỒN LỰC​

Tác giả Bùi Quang Võ.

Tiểu (小) – Khởi đầu nhỏ​

Nhuyễn (軟) – Linh hoạt thích nghi​

Cương (剛) – Kiên định trường tồn​

“Bất chiến tự nhiên thành – Thuận thiên tất tồn”​

1. BQV Fresh 4.0 Không Phải Là Một Công Nghệ Nuôi Trồng Thủy Sản Theo Nghĩa Thông Thường.​

BQV Fresh 4.0 Có Thể Được Nhìn Nhận Như Một Hệ Tư Duy Thiết Kế Sinh Thái, Trong Đó Công Nghệ Chỉ Là Một Công Cụ Phù Hợp Được Đặt Vào Đúng Vị Trí Của Nó Trong Toàn Bộ Hệ Thống.

Điểm Khởi Đầu Không Phải Là Máy Móc, Vốn Đầu Tư Hay Quy Mô Sản Xuất.

Điểm Khởi Đầu Là Nhận Thức Về Những Gì Đang Có:

Đất – Nước – Ánh Sáng – Địa Hình – Sinh Vật – Chất Hữu Cơ – Thực Vật – Vi Sinh Vật – Lao Động – Kinh Nghiệm – Thời Gian – Không Gian Và Các Dòng Chuyển Vận Trong Hệ Sinh Thái.

Từ Đó, BQV Fresh 4.0 Không Cố Gắng Ép Tự Nhiên Phải Hoạt Động Theo Một Quy Trình Được Định Sẵn.

Thay Vào Đó, Con Người Quan Sát – Nhận Biết – Phân Tích – Sắp Xếp – Kết Nối – Điều Chỉnh, Để Những Thành Phần Vốn Đã Có Trong Tự Nhiên Có Thể Hỗ Tương Và Phát Huy Chức Năng Của Chúng.

2. “Bất Đối Kháng” Không Phải Là Buông Xuôi Trước Tự Nhiên​

Bất Đối Kháng Trong BQV Fresh 4.0 Không Có Nghĩa Là Không Can Thiệp, Không Quản Lý Hay Phó Mặc Cho Tự Nhiên.

Bất Đối Kháng Có Nghĩa Là:

Không Kháng Lại Những Nguyên Lý Vận Hành Căn Bản Của Tự Nhiên Khi Chính Con Người Có Thể Giải Quyết Vấn Đề Bằng Một Cách Sắp Xếp Phù Hợp Hơn.

Khi Một Dòng Nước Có Thể Tự Chảy Theo Địa Hình, Không Nhất Thiết Phải Dùng Năng Lượng Để Cưỡng Ép Nó Đi Theo Một Hướng Hoàn Toàn Ngược Lại.

Khi Chất Hữu Cơ Có Thể Được Vi Sinh Vật Phân Hủy Và Chuyển Hóa Thành Dinh Dưỡng, Không Nhất Thiết Phải Xem Chúng Chỉ Là Chất Thải Cần Loại Bỏ.

Khi Thực Vật Có Thể Hấp Thu Dinh Dưỡng Trong Nước, Không Nhất Thiết Phải Chỉ Dùng Thiết Bị Cơ Học Hoặc Hóa Chất Để Xử Lý.

Khi Sinh Vật Có Thể Hỗ Trợ Nhau Trong Cùng Một Hệ Sinh Thái, Không Nhất Thiết Phải Tách Rời Tất Cả Thành Những Hệ Thống Đơn Loài Độc Lập.

Vì Vậy:

Bất Đối Kháng Không Phải Là Không Làm Gì; Mà Là Làm Đúng Chỗ, Đúng Cách Và Đúng Theo Chiều Vận Hành Của Tự Nhiên.

3. “Bất Chiến Tự Nhiên Thành” – Không Chiến Thắng Bằng Đối Đầu Mà Bằng Sự Phù Hợp.​

Tinh Thần “Bất Chiến Tự Nhiên Thành” Có Thể Được Đặt Ở Trung Tâm Của Tư Duy BQV Fresh 4.0.

Không Phải Cố Gắng Chiến Đấu Với:

Nắng – Mưa – Dòng Nước – Sinh Vật – Vi Sinh Vật – Chất Hữu Cơ – Địa Hình – Mùa Vụ.

Mà Trước Hết Phải Hỏi:

Tại Sao Phải Chiến Đấu Với Nó? Có Thể Thiết Kế Để Nó Trở Thành Một Phần Của Giải Pháp Hay Không?

Nếu Có Thể Sắp Xếp Lại Hệ Thống Để Dòng Nước Chảy Đúng Hướng, Chất Dinh Dưỡng Được Chuyển Hóa Đúng Nơi, Sinh Khối Được Tái Sử Dụng Và Sinh Vật Hỗ Trợ Lẫn Nhau, Thì Rất Nhiều “Vấn Đề” Vốn Phải Dùng Năng Lượng Để Đối Phó Sẽ Trở Thành Chức Năng Của Chính Hệ Sinh Thái.

Đó Là Một Hình Thức Giải Quyết Vấn Đề Bằng Thiết Kế Thay Vì Bằng Đối Đầu.

4. Từ “Tài Nguyên” Sang “Dòng Chuyển Vận”.​

Đây Là Một Trong Những Điểm Có Thể Làm Nên Sự Khác Biệt Của BQV Fresh 4.0.

Tài Nguyên Không Nên Chỉ Được Nhìn Như Những Vật Thể Đứng Yên.

Nước Không Chỉ Là Nước.

Nước Là Một Dòng Chuyển Vận.

Chất Hữu Cơ Không Chỉ Là Phế Thải.

Nó Là Một Dòng Vật Chất Có Thể Được Chuyển Hóa.

Sinh Khối Không Chỉ Là Sản Phẩm.

Nó Là Một Dòng Năng Lượng Và Vật Chất Có Thể Tiếp Tục Đi Qua Hệ Thống.

Lao Động Con Người Không Chỉ Là Sức Lao Động.

Đó Còn Là Một Dòng Năng Lực Quan Sát, Kinh Nghiệm, Quyết Định Và Can Thiệp.

Vì Vậy, BQV Fresh 4.0 Nhìn Hệ Thống Theo:

Dòng Nước – Dòng Năng Lượng – Dòng Vật Chất – Dòng Sinh Khối – Dòng Dinh Dưỡng – Dòng Lao Động – Dòng Thông Tin.

Khi Các Dòng Này Được Sắp Xếp Hợp Lý, Một Phần Năng Lượng Và Vật Chất Có Thể Được Tái Sử Dụng Nhiều Lần Thay Vì Chỉ Đi Một Chiều Từ Đầu Vào → Sản Xuất → Chất Thải.

5. Từ “Cộng Sinh” Đến “Hỗ Tương Sinh Thái”​

BQV Fresh 4.0 Không Chỉ Dừng Ở Khái Niệm Cộng Sinh.

Bởi Trong Một Hệ Sinh Thái, Quan Hệ Giữa Các Thành Phần Không Phải Lúc Nào Cũng Là Cộng Sinh Theo Nghĩa Sinh Học Chặt Chẽ.

Điều Quan Trọng Hơn Là:

Các Thành Phần Được Đặt Trong Một Cấu Trúc Mà Sự Tồn Tại Và Hoạt Động Của Thành Phần Này Có Thể Tạo Điều Kiện Cho Thành Phần Khác Tiếp Tục Tồn Tại Và Phát Triển.

Đó Có Thể Gọi Là:

Hỗ Tương Sinh Thái.​

Ốc, Tép, Cá, Cua, Thực Vật, Vi Sinh Vật, Bùn, Nước Và Con Người Không Nhất Thiết Phải Có Quan Hệ “Cộng Sinh” Theo Một Nghĩa Sinh Học Hẹp.

Nhưng Chúng Có Thể Được Thiết Kế Trong Một Mạng Lưới Hỗ Tương, Trong Đó Dòng Vật Chất Và Năng Lượng Được Chuyển Hóa Qua Nhiều Tầng.

Đây Chính Là Tư Duy Đa Tầng – Đa Loài – Tự Cân Bằng Của BQV Fresh.

6. Nguồn Lực Ít Không Nhất Thiết Đồng Nghĩa Với Năng Lực Sinh Tồn Ít.​

Đây Là Một Nghịch Lý Quan Trọng.

Một Cộng Đồng Có Ít Vốn Có Thể Không Có Khả Năng Đầu Tư Vào Một Hệ Thống Công Nghệ Cao.

Nhưng Điều Đó Không Có Nghĩa Là Họ Không Có:

Đất – Nước – Lao Động – Kinh Nghiệm – Sinh Khối – Ánh Sáng – Không Gian – Thời Gian – Tài Nguyên Bản Địa.

Vấn Đề Có Thể Không Phải Là Thiếu Tài Nguyên, Mà Là:

Những Tài Nguyên Đang Tồn Tại Chưa Được Tổ Chức Thành Một Hệ Thống Có Khả Năng Tạo Sinh Kế.

Đây Là Điểm BQV Fresh 4.0 Muốn Thay Đổi.

7. Công Nghệ Phải “Đối Xứng” Với Nguồn Lực.​

Nếu Một Cộng Đồng Có Nguồn Lực Nhỏ Nhưng Phải Sử Dụng Một Hệ Thống Công Nghệ Có Quy Mô, Chi Phí Và Mức Độ Phụ Thuộc Quá Lớn, Thì Xuất Hiện Một Trạng Thái:

Bất Đối Xứng Nguồn Lực – Công Nghệ.​

BQV Fresh 4.0 Chủ Trương Đảo Ngược Quan Hệ Này:

Không Bắt Nguồn Lực Chạy Theo Công Nghệ; Mà Thiết Kế Công Nghệ Theo Nguồn Lực.

Vì Thế:

Công Nghệ Vừa Đủ.​

Quy Mô Vừa Đủ.​

Đầu Tư Vừa Đủ.​

Phức Tạp Vừa Đủ.​

Nhưng Năng Lực Tự Chủ Phải Đủ Lớn.

8. “Tiểu – Nhuyễn – Cương” Là Cấu Trúc Vận Hành Của BQV Fresh.​

Đây Không Chỉ Là Một Khẩu Hiệu.

Đây Có Thể Được Xem Là Nguyên Lý Chiến Lược Của BQV Fresh 4.0.

Tiểu – 小 – Khởi Đầu Nhỏ​

Bắt Đầu Từ Những Gì Có Thể Làm Được.

Không Cần Chờ Đủ Vốn Mới Bắt Đầu.

Không Cần Xây Dựng Một Hệ Thống Lớn Ngay Từ Đầu.

Nhỏ Để Có Thể Làm.
Nhỏ Để Có Thể Học.
Nhỏ Để Có Thể Sai.
Nhỏ Để Có Thể Sửa.
Nhỏ Để Có Thể Xoay Chuyển.

Nhuyễn – 軟 – Linh Hoạt Thích Nghi​

Khi Hệ Thống Vận Hành, Không Cứng Nhắc Bám Vào Một Công Thức.

Quan Sát → Phân Tích → Thử Nghiệm → Điều Chỉnh → Xoay Chuyển.

Nhuyễn Không Phải Là Yếu.

Nhuyễn Là Không Bị Gãy Khi Hoàn Cảnh Thay Đổi.

Cương – 剛 – Kiên Định Trường Tồn​

Sau Khi Đã Tìm Được Nguyên Lý Phù Hợp, Hệ Thống Có Thể Tạo Thành Một Cấu Trúc Bền Vững.

Kiên Định Với Nguyên Lý, Nhưng Không Cứng Nhắc Với Phương Thức.

Đó Là Cương.
Vì Vậy:

Tiểu Để Khởi Đầu – Nhuyễn Để Xoay Chuyển – Cương Để Trường Tồn.

9. Trao Lại Quyền Tự Chủ Cho Người Nông Dân.​

BQV Fresh 4.0 Không Hướng Đến Việc Biến Nông Dân Thành Người Chỉ Biết Làm Theo Một Quy Trình Kỹ Thuật.

Mục Tiêu Là Nâng Người Nông Dân Từ:

“Người Thực Hiện Quy Trình”

Thành:

“Người Quan Sát Và Điều Hành Hệ Sinh Thái.”​

Người Nông Dân Phải Có Khả Năng:

Quan Sát → Nhận Biết → Phân Tích → Quyết Định → Can Thiệp → Đánh Giá → Xoay Chuyển.

Đây Là Quyền Tự Chủ Công Nghệ Và Đồng Thời Là Quyền Tự Chủ Sinh Kế.

AI Và Công Nghệ Số Trong BQV Fresh 4.0 Cũng Phải Phục Vụ Nguyên Tắc Này.

AI Không Thay Người Nông Dân Quyết Định.

AI Hỗ Trợ Người Nông Dân:

Nhìn Rõ Hơn – Hiểu Nhanh Hơn – Phân Tích Tốt Hơn – Dự Báo Tốt Hơn – Quyết Định Có Cơ Sở Hơn.

10. Nguyên Lý Lớn: “Sắp Xếp Lại” Thay Vì “Tạo Ra Tất Cả Từ Đầu”​

Có Lẽ Đây Là Điểm Cốt Lõi Nhất Của BQV Fresh 4.0.

Con Người Không Nhất Thiết Phải Tạo Ra Một Hệ Sinh Thái Từ Con Số Không.

Nhiều Khi:

Hệ Sinh Thái Đã Có Sẵn Các Thành Phần Của Giải Pháp; Điều Còn Thiếu Là Một Cách Nhìn Và Một Cách Sắp Xếp.

Nước Đã Có.

Sinh Vật Đã Có.

Chất Hữu Cơ Đã Có.

Thực Vật Đã Có.

Vi Sinh Vật Đã Có.

Ánh Sáng Đã Có.

Địa Hình Đã Có.

Lao Động Con Người Đã Có.

Kinh Nghiệm Bản Địa Đã Có.

BQV Fresh 4.0 Đặt Câu Hỏi:

Làm Thế Nào Để Những Thứ Đang Có Được Kết Nối Thành Một Hệ Thống Hỗ Tương Có Khả Năng Tạo Ra Giá Trị?

Đó Là Tư Duy Thiết Kế Trước – Công Nghệ Sau.

11. Từ “Nuôi Con” Sang “Nuôi Hệ Thống”.​

Vì Thế, Một Người Làm BQV Fresh Không Chỉ Hỏi:

“Nuôi Con Gì?”

Mà Phải Hỏi Trước:

“Nước Đang Vận Hành Như Thế Nào?”

“Dinh Dưỡng Đang Đi Đâu?”

“Năng Lượng Đang Đi Đâu?”

“Sinh Khối Đang Được Tạo Ra Ở Đâu?”

“Sinh Khối Đang Bị Mất Ở Đâu?”

“Loài Này Có Thể Hỗ Trợ Loài Kia Như Thế Nào?”

“Con Người Có Thể Sắp Xếp Lại Điều Gì Để Hệ Thống Tự Làm Được Nhiều Việc Hơn?”

Đó Là Chuyển Từ:

Nuôi Con → Nuôi Nước → Nuôi Hệ Sinh Thái → Nuôi Sinh Kế.​

12. “Thuận Thiên Tất Tồn” – Nguyên Lý Lớn Của BQV Fresh 4.0.​

Khi Con Người Không Còn Cố Gắng Cưỡng Ép Tự Nhiên Mà Biết Quan Sát Các Quy Luật Vận Hành Của Nó;

Khi Các Dòng Nước, Dòng Năng Lượng, Dòng Vật Chất Và Dòng Sinh Khối Được Sắp Xếp Lại Theo Chiều Có Lợi;

Khi Công Nghệ Được Chọn Theo Khả Năng Thực Tế Của Cộng Đồng;

Khi Người Nông Dân Được Trao Lại Quyền Quan Sát, Phân Tích Và Quyết Định;

Khi Hệ Thống Có Khả Năng Xoay Chuyển Thay Vì Cứng Nhắc;

Thì Con Người Không Cần Phải Liên Tục “Chiến Đấu Với Tự Nhiên” Để Duy Trì Sản Xuất.
Đó Chính Là Tinh Thần:

BẤT CHIẾN TỰ NHIÊN THÀNH.​

Và Từ Đó Hình Thành Một Nguyên Lý Lớn Hơn:

THUẬN THIÊN TẤT TỒN.​

Thuận Thiên Không Có Nghĩa Là Phó Mặc Cho Thiên Nhiên.

Thuận Thiên Là Hiểu Thiên Nhiên, Tôn Trọng Quy Luật Của Thiên Nhiên Và Thiết Kế Hệ Thống Để Con Người Có Thể Cùng Vận Hành Trong Những Quy Luật Đó.

13. Công Thức Tư Duy BQV Fresh 4.0.​

Có Thể Cô Đọng Toàn Bộ Hệ Tư Tưởng Thành Một Chuỗi:

ĐỌC TỰ NHIÊN
↓
HIỂU DÒNG CHUYỂN VẬN
↓
NHẬN DIỆN NGUỒN LỰC
↓
SẮP XẾP LẠI HỆ THỐNG
↓
CÔNG NGHỆ VỪA ĐỦ
↓
HỖ TƯƠNG SINH THÁI
↓
GIẢM ĐỐI KHÁNG
↓
TRAO QUYỀN TỰ CHỦ
↓
LINH HOẠT XOAY CHUYỂN
↓
KIÊN ĐỊNH TRƯỜNG TỒN.

Và Toàn Bộ Có Thể Được Nén Thành:

BQV FRESH 4.0​

Tiểu – Nhuyễn – Cương​

Khởi Đầu Nhỏ – Linh Hoạt Thích Nghi – Kiên Định Trường Tồn.

Không Đối Kháng Với Thiên Nhiên – Không Phụ Thuộc Mù Quáng Vào Công Nghệ – Không Bắt Nguồn Lực Chạy Theo Quy Mô.

Quan Sát Để Hiểu – Hiểu Để Sắp Xếp – Sắp Xếp Để Hỗ Tương – Hỗ Tương Để Sinh Tồn – Sinh Tồn Để Trường Tồn.

“Bất Chiến Tự Nhiên Thành – Thuận Thiên Tất Tồn.”​

Đây Theo Tôi Là Cách Định Vị BQV Fresh 4.0 Sâu Hơn: Không Phải “Một Mô Hình Nuôi Thủy Sản Ít Chi Phí”, Mà Là Một Hệ Tư Duy Thiết Kế Sinh Kế Dựa Trên Sự Cân Xứng Giữa Nguồn Lực – Công Nghệ – Con Người Và Tự Nhiên.