Cơ chế về kháng nguyên - kháng thể & cách chủng ngừa

Phần 1 Cơ chế Kháng nguyên-Kháng thể.
Thưa các bạn đồng nghiệp cùng ACE trên diễn đàn Agriviet.com.
Theo sự yêu cầu của một số bạn, tôi xin viết bài : " Cơ chế Kháng nguyên-Kháng thể & Cách chủng ngừaVaccine đạt hiệu quả".
* Trước tiên ta cần nắm rõ về 1 số cơ chế chung để dễ hiểu hơn: (tôi viết tóm tắt dễ hiểu, không dùng nhiều thuật ngữ về chuyên ngành).
+ Kháng nguyên: là 1 chất lạ khi xâm nhập vào cơ thể, có thể là (Protein, hóa chất, chất lạ, mầm bệnh...) gây mẫn cảm hay gây bịnh cho cơ thể đó là Kháng nguyên... mà cái ta cần nói đến là Vaccine (trong việc chủng ngừa). Vậy Vaccine cũng là một dạng thuộc về Kháng nguyên.
Nên ta xem Vaccine là một dạng... Kháng nguyên
+ Kháng thể: Là chất mà cơ thể sản sinh ra chống lại một vật lạ, khi vật lạ đó xâm nhập vào cơ thể. Ta gọi chất đó là Kháng thể.
- Kháng thể sinh ra để tiêu diệt vật lạ xâm nhập vào cơ thể, trong đó có Vaccine.
Trong cơ thể đã có kháng thể bảo hộ của 1 loại vaccine nào đó rồi, mà tiếp tục tiêm loại vaccin đó vào nữa là bị tiêu diệt ngay, phản tác dụng.
* Cơ chế giữa Kháng nguyên và Kháng thể là đối lập nhau hoàn toàn, nếu có cái này thì không có cái kia hoặc là không có cả hai.(Không có cả 2, ý là cơ thể không có Kháng thể bảo hộ cho một loại Kháng nguyên nào đó).
* Kháng thể bảo hộ của loại nào thì tiêu diệt được Kháng nguyên của loại đó .
- Kháng thể bảo hộ là gì: là chất mà cơ thể sinh ra cao nhất (độ bảo hộ) để đáp ứng miễn dịch về 1 bịnh nào đó.
- Muốn có Kháng thể bảo hộ một bệnh nào đó, thì ta dùng Vaccine (Kháng nguyên) chủng vào cơ thể để sản sinh ra Kháng thể có độ bảo hộ của bịnh đó.
- Thời gian để sản sinh ra Kháng thể bảo hộ là 3 tuần đến không quá 4 tuần.
*Khi cơ thể đã có Kháng thể bảo hộ (độ bảo hộ) của một bịnh nào đó thì sẽ đáp ứng miễn dịch của bịnh đó, thời gian không quá 6 tháng, 1 năm hay lâu hơn nữa, là do Kháng thể đặc trưng của từng loại.
* Ứng dụng cơ chế KN-KT:
- Kiểm tra trong huyết thanh để xác định việc chủng ngừa có tạo được Kháng thể bảo hộ của 1 loại Vaccin nào đó đã chủng.
- Kiểm tra huyết thanh để nhận biết con vật chứa mầm bịnh nào ( chứa Kháng nguyên gây bịnh), trong việc chẩn đoán bịnh để lập Kháng sinh đồ.
- Đưa kháng nguyên (Vaccine) vào cơ thể để xác định cơ thể động vật có mắc bịnh đó không (chỉ cần 5 đến 10 cá thể để chẩn đoán toàn đàn... mắc bịnh gì.)
** NHỮNG VẤN ĐỀ CÁC BẠN BỊ NHẦM:
+ Thời gian Kháng thể còn độ bảo hộ của 1 bịnh nào đó vẫn còn, mà các bạn chủng tiếp Vaccin của bịnh đó nữa là vô ích mà tai hại vô cùng là cơ chế bị triệt tiêu giữa cơ chế KN & KT nên cơ thể không sản sinh ra kháng thể bảo hộ...!
Ví dụ: chủng ngừa Vaccine dịch tả gà lần 1 cách lần 2 là 40 ngày, 2 tháng, 3 tháng 4 tháng..! Chúng triệt tiêu nhau.
Tôi nghe rất nhiều bạn nói rằng ta chủng nhắc nhở liên tục như vậy để nâng cao sức đề kháng (Kháng thể) là sự nhầm lẫm tai hại vô cùng..!
- Nếu muốn chủng 1 Vaccine nào đó theo cách nhắc nhở để nâng cao độ bảo hộ cho kháng thể nào đó, thì giữa 2 lần không nên quá 21 ngày, nếu muộn nhất không quá 30 ngày.Tốt nhất là 18 đến 21 ngày.
+ Vì kháng thể sản sinh ra cao nhất là ở ngày 21 đến dưới 30 ngày. Nếu sau 30 ngày còn tái chủng cùng 1 loại Vaccin là cơ chế chúng diệt nhau...!
* Do vậy hiện nay ở gà có KTG (kháng thể gà) để trung hòa và tiêu diệt 2 Virus không có thuốc chữa đó là Newcastle và Gumboro.
Nếu ACE nào thấy gà có biểu hiện 2 bịnh trên thì ta nên dùng KTG để trung hòa và tiêu diệt mầm bịnh rất hiệu quả.Chỉ có 2 bịnh đó trên gà thôi, còn những bịnh khác thuộc Vi trùng thì dùng Kháng sinh để điều trị, dùng Kháng thể là không có hiệu quả cao
+ Phần 2:
Cách chủng ngừa Vaccin đạt hiệu quả
Khi Kháng nguyên & Kháng thể có cơ chế đối lập nhau, muốn chủng ngừa Vaccine đạt hiệu quả ta cần lưu ý những vấn đề sau:
- Chọn mua vaccine phù hợp cho từng động vật muốn phòng bịnh theo từng loài.
Ví dụ: như gà thả vườn đối với những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ thì chọn Vaccin "dịch tả chịu nhiệt" 1 lọ có liều lẻ từ 20 đến 25 con là phù hợp, và cũng phù hợp cho gà thả vườn...tốt hơn dùng loại vaccine của gà công nghiệp loại liều từ 100 con trở lên, vì nó vừa phí cũng như không phù hợp với loài...
- Chọn nhà xản xuất Vaccine có uy tín- Bảo quản Vaccine tốt: từ nơi bán đến lúc chủng ngừa... Khi đem hòa với nước môi trường của vaccine nhớ để nhiệt độ của lọ Vaccin gần bằng với nhiệt độ môi trường là 28 đến 300C tránh ánh sáng chiếu thẳng vào lọ, việc làm này là tránh "sốc" cho vaccin cũng như vật nuôi, vì thân nhiệt của vật nuôi là từ 38 đến 41 độ C.
- Khi hòa xong cho phép chủng ngừa trong 2h, không được để lâu Vaccin sẽ mất tác dụng.
- Dụng cụ chủng ngùa phải vô trùng:
+ Chỉ được phép hấp nhiệt hoặc luộc ở nhiệt độ cao (nước sôi hay nồi áp suất).
+ Không dùng hóa chất hay cồn để sát trùng dụng cụ. (chết Vaccin).
- Nếu chủng bằng đường tiêm chích thì đâm kim 1 góc < 30 độ (dưới da) vì tất cả mao mạch và dây thần kinh ngoại biên tập hợp nhiều ở dưới da... Kim dài 32mm.
- Nếu chủng qua niêm mạc: như cho uống hay nhỏ mắt thì cần phải quan sát kĩ để liều cho vừa đủ từng con (nhiều lúc làm với số lượng lớn không chuẩn).
* Trên đây là những nguyên tắc cơ bản chắc ai cũng nắm rõ.
** Những điều dễ mắc phải sai lầm khi chủng Vaccine không tạo được miễn dịch (tạo được Kháng thể bảo hộ).
Kháng thể bảo hộ:
nó mang 2 ý nghĩa.
- Nó mang tính đặc hiệu: kháng thể nào thì tiêu diệt kháng nguyên ấy (nhận biết "mã" qua thụ thể gắn trên bề mặt kháng nguyên...chìa nào thì khóa ấy).
- Nó mang tính hoạt lực: có độ hoạt lực (độ mạnh) đủ tiêu diệt mầm bịnh.
Nên khi chủng ngùa phải đủ liều, nếu liều thiếu thì không đáp ứng tính hoạt lực.
Ví dụ: nhiều người sợ tiêm đủ liều thì vật nuôi sẽ chậm lớn hoặc gây sinh bịnh là không đúng...!1 lọ có 100 liều nên tiêm từ 96 đến 98 con là chính xác. vì có độ hao hụt khi tiêm chích.Nếu tiêm lên đến 120 con là mất hết ý nghĩa, vì kháng thể không đủ độ hoạt lực...nên vẫn xảy ra bệnh là chuyện bình thường...!
Ta nên nhớ 1 điều là Kháng sinh đối lập với Vaccin, nếu trong cơ thể của động vật còn tồn dư Kháng sinh thì việc chủng ngừa Vaccin xem như là vô nghĩa..! (không có hiệu quả), Vì Vaccin là Vi trùng là Virus nhược độc khi gặp phải Kháng sinh là bị Kháng sinh tiêu diệt hoặc làm yếu vaccine ..!
Nên việc chủng ngừa xem như vô hiệu và phản tác dụng.
- Nên trước 5 ngay và sau 2 tuần khi chủng Vaccine cơ thể của động vật không được dùng 1 loại Kháng sinh nào cả (cơ thể sạch), nhiều bà con chúng ta nhầm chỗ này mà khi chủng Vaccin không tạo được miễm dịch (độ bảo hộ).
Sau khi cơ thể tạo ra được kháng thể (mang tính chất bảo hộ) rồi...ta vẫn sử dụng kháng sinh bình thường để phòng trừ những bịnh khác...!
- Trong tiêm kháng thể ta nên phối hợp với Kháng sinh, điện giải & các vitamin để hổ trợ nhau trong điều trị. (Gum & New) thường là ở gà...!
** Kết luận:
- Thời tiết và nhiệt độ cũng có ảnh hưởng rất lớn trong việc tiêm phòng, nên chon lúc thời tiết tốt, tránh tiêm phòng trong thời tiết khắc nghiệt như mưa bão và lúc nắng gắt có nhiệt độ cao.
- Tốt nhất là buổi sáng từ 7h đến 10h, buổi chiều 15h đến 17h.
- Vacine đã pha hay đen ra khỏi nơi bảo ôn, nên tiêm trong 2h là tốt nhất.
- Trước khi chủng Vaccin cơ thể động vật phải khỏe mạnh (không dùng kháng sinh dạng bột trộn vào thức ăn hay tiêm chích Kháng sinh ít nhất là 3 ngày.
- Sau khi chủng ngừa cơ thể con vật có biểu hiện Stress cũng không nên dùng Kháng sinh để điều trị chỉ dùng thuốc bổ để tăng sức đề kháng, ngoại trừ những con có biểu hiên bịnh thì tách riêng ra để điều trị cá thể, tránh trường hợp trộn Kháng sinh cho cả đàn ăn, Kháng sinh sẽ diệt Vaccine.
- Để tạo ra kháng thể tốt đáp ứng được miễn dịch thì ít nhất trong 2 tuần ta không dùng Kháng sinh.
- Một loại Vaccin nào đó được chủng nhắc nhở thì lần 1 và lần 2 không quá 21 ngày.
- Không được chủng ngừa Vaccin trùng lập của 1 loại khi chưa quá 5 tháng.Nên việc chủng ngừa Vaccin kép là 1 việc nên làm để đỡ tốn thời gian và có độ bảo hộ cao, việc chủng nhắc nhở là đáng nên làm, để tạo ra "kháng thể chồng kháng thể", nhưng giữa 2 lần làm của 1 loại vaccine không quá 24 ngày là tốt nhất.
Mong các đồng nghiệp và các bạn đóng góp cho.
Xin cám ơn.
 



Last edited:

Nguyễn Ngọc Chí

Bác sỹ thú y AgriViet
Nông dân @
cÓ BẠN NÀO THẤY BÀI TÔI VIẾT CÒN THIẾU SÓT HAY HẠN CHẾ MẶT NÀO ĐÓ THÌ NÊN BỔ SUNG VÀO NHÉ.
Cám ơn các bạn đã quan tâm và bình luận.
 



buicongkt

nhân bất thập toàn
chào bác chí bác cho em hỏi tý. chim bồ câu nhà em đang bị bệnh ỉa phân xanh, phân trắng diều chứa đầy nước, bỏ ăn khoảng 1 tuần cơ thể gầy rộc và chết. đến nay đàn chim nhà em đa bị bệnh hơn 1 tháng rồi và số chim chết lên đến 40%,em đã cho uống rất nhiều các loại thuốc như: amocyline, biseptol, gentra tylosin, và hiện nay em đang cho uống genta costrim và điện giải. vậy bác cho em hỏi là em muốn tiêm kháng thể bệnh niucatson thì phải dừng cho uống thuốc kháng sinh mấy ngày thì mới tiêm được kháng thể cho chim. hằng ngày đàn chim cứ tiếp tục lây nhiễm và chết từ từ làm em xót lắm bác ạ. Bây giờ em dừng cho uống kháng sinh chỉ cho uống điện giải và đường thì có tiêm kháng thể ngay được không bác. để 3 - 4 ngày em sợ chim nhà em chết nhiều hơn nữa. mong bác trả lời giúp em sớm để em kịp cứu đàn chim. em rất chân thành cảm ơn bác nhiều

--------

em đã gọi điện cho bác chí để xin được tư vấn. Lời đầu tiên em nhận thấy ở bác là lòng nhiệt thành đốii với người khác, bác ấy chỉ bảo rất cụ thể, dễ hiểu và tận tình để những người mới vào nghề chăn nuôi gia cầm như em học hỏi thêm được nhiều kiến thức trong ngành thú y cho nghề chăn nuôi của mình ngày cang thành công hơn. mong rằng trên diễn đàn có được nhiều người tâm huyết như bác ấy thì ngành chăn nuôi của chúng ta noi chung sẽ phát triển tốt hơn bây giờ nhiều. Rất cảm ơn bác Chí, chúc bác và gia dình luôn khỏe, có nhiều bài hay để ace trên diễn đàn học hỏi kinh nghiệm.
 
Last edited:

VAN QUY

Nhà nông nghiệp dư
Cảm ơn Anh Chí nhiều...
cho em hỏi với vật nuôi đang mang thai có tiêm vacxin được không?nếu được thì bào thai có sản sinh ra được kháng thể đặc hiệu không?
..................................

Đầu xuân năm mới kính chúc Anh và gia đình mạnh khoẻ và gặp nhiều may mắn
 
Last edited:

buicongkt

nhân bất thập toàn
theo lời tư vấn của anh Chí sang nay tôi đa tiêm cho đàn chim kháng thể gum và neucatson đén chiều tối nay đàn chim đã tỉnh hẳn tình trạng đi cầu ra nước giảm rõ rệt( vẫn có 1 số con đi lỏng phân xanh nhưng đỡ hơn mấy ngày trước nhiều)ngày mai em tiếp tục tiêm cho chúng mỗi con 1cc nữa hy vọng là đàn chim sẽ khỏi hẳn. Cảm ơn bác Chí nhiều lắm
 
Last edited:

Nguyễn Ngọc Chí

Bác sỹ thú y AgriViet
Nông dân @
Trong chăn nuôi, chúng ta nên lấy câu: "Phòng bịnh hơn chữa bịnh" làm đầu.
Việc chủng ngừa Vaccine cho thú nuôi là việc làm hết sức quan tâm.
_ Phải chủng đúng bịnh cần thiết và đúng liều...
* Trong chủng vaccine có nhiều người đã chủng không tuân thủ đúng nguyên tắc và không đủ liều lượng...đó là 1 việc làm hết sức tai hại dẫn đến thú nuôi đã chủng ngừa càng dễ dàng mắc bệnh hơn thú nuôi chưa được chủng, vì sự hình thành kháng thể ko đủ đáp ứng để chống lại mầm bịnh xâm nhập...!
Nên việc chủng ngừa đúng nguyên tắc và đủ liều mới đảm bảo được miễn dịch cho thú nuôi.
 

THU Y_BINH DUONG

Nhà nông nghiệp dư
anh viết rất hay.bài viết rất hữu ích cho bà con. em xin phép bổ sung cho diễn đàn thêm bổ ích nhé.

cho em hỏi với vật nuôi đang mang thai có tiêm vacxin được không?
động vật đang mang thai: tiêm vacxin được nhưng phải tiêm ở gđ cuối thời kì mang thai không tiêm ở 1/3 kỳ thai đầu tiên. ví dụ ở heo người ta hay làm vacxin từ tuần thứ 10 của thai kì.

--------

tiêm vaccine hay làm thú bị sốc vì vậy trước khi tiêm vaccine một ngày ta trộn vitcmin c vào thức ăn hay nước uống để tăng sức đề kháng, tạo kháng thể tốt hơn.
Em xin bổ sung thêm là:
những vaccine không phải dạng keo phèn hay nhũ hóa thì ta tiêm dưới da là tốt hơn để làm chậm sự hấp thu, giảm tình trang sốc. còn những vaccine là nhũ hóa hay dạng keo phèn thì phải tiêm bắp tránh bị sưng,đỏ, ápxe. cái này thì dễ dàng với bà con - chúng ta chỉ cần chú ý quan sát đường cấp thuốc ngay trên chai thuốc. nếu IM là tiêm bắp, còn Dưới da: SQ hay SC.

--------

nếu được thì bào thai có sản sinh ra được kháng thể đặc hiệu không?
trong cơ thể con vật mới đẻ ra không có kháng thể.
mà nếu ta có làm vaccine đúng cách cho thú mẹ gđ cuối mang thai thì kháng thể hình thành trong cơ thể thú mẹ từ loại vaccine mình tiêm sẽ được mẹ truyền qua cho con trong sữa đầu.ví dụ ta chủng vaccine E.coli cho heo nái mang thai tuần thứ 12(lần1) và 14 (lần2), thì sau khi đẻ nai sẻ truyền kháng thể của bệnh e.coli cho heo con.
 
Last edited:

Nguyễn Ngọc Chí

Bác sỹ thú y AgriViet
Nông dân @
anh viết rất hay.bài viết rất hữu ích cho bà con. em xin phép bổ sung cho diễn đàn thêm bổ ích nhé.


động vật đang mang thai: tiêm vacxin được nhưng phải tiêm ở gđ cuối thời kì mang thai không tiêm ở 1/3 kỳ thai đầu tiên. ví dụ ở heo người ta hay làm vacxin từ tuần thứ 10 của thai kì.

--------

tiêm vaccine hay làm thú bị sốc vì vậy trước khi tiêm vaccine một ngày ta trộn vitcmin c vào thức ăn hay nước uống để tăng sức đề kháng, tạo kháng thể tốt hơn.
Em xin bổ sung thêm là:
những vaccine không phải dạng keo phèn hay nhũ hóa thì ta tiêm dưới da là tốt hơn để làm chậm sự hấp thu, giảm tình trang sốc. còn những vaccine là nhũ hóa hay dạng keo phèn thì phải tiêm bắp tránh bị sưng,đỏ, ápxe. cái này thì dễ dàng với bà con - chúng ta chỉ cần chú ý quan sát đường cấp thuốc ngay trên chai thuốc. nếu IM là tiêm bắp, còn Dưới da: SQ hay SC.

--------


trong cơ thể con vật mới đẻ ra không có kháng thể.
mà nếu ta có làm vaccine đúng cách cho thú mẹ gđ cuối mang thai thì kháng thể hình thành trong cơ thể thú mẹ từ loại vaccine mình tiêm sẽ được mẹ truyền qua cho con trong sữa đầu.ví dụ ta chủng vaccine E.coli cho heo nái mang thai tuần thứ 12(lần1) và 14 (lần2), thì sau khi đẻ nai sẻ truyền kháng thể của bệnh e.coli cho heo con.

Cám ơn sự góp ý của THU Y_BINH DUONG.
Tôi xin góp ý thêm cho các bạn được rõ:
_ Trong thời kì đầu 1/3 của giai đoạn mang chúng ta không nên chủng ngừa cho thú mang thai (ko tốt cho con), ngoại trừ lúc ổ dịch dang nổ ra.
Vì 1/3 chu kì đầu của thú mang thai khi chủng ngừa thì chỉ đáp ứng miễn dịch cho mẹ mà ko đáp ứng miễn dịch cho con:
* 1/3 chu kì đầu khi mang thai của mẹ là sự hình thành của các cơ quan của cơ thể con còn sơ khai chưa hoàn thiện, nên việc chủng ngừa vaccin cơ thể con ko nhận biết được dẫn đến khi cơ thể con ra đời sẽ dễ dàng xâm nhập bỡi các mầm bịnh đã chủng ngừa ( chúng xem mầm bịnh là bạn, vì cơ chế truyền từ mẹ sang con, chúng cho đó là tích cực, là bạn.)
** Khi cơ thể con được hoàn thiện ở giai đoạn cuối, các cơ quan đã hoàn thiện thì việc nhận biết kháng nguyên 1 cách rõ ràng, mới sản sinh ra kháng thể chống lại mầm bịnh.
+ Ví dụ như chủng Ecoli ở giai đoạn heo nái mang thai ở giai đoạn 3 tháng 10 ngày, hay Dịch tả vào giai đoạn 70 đến 90 ngày tuổi...
.....
 

tienthanhkt

Nhà nông nghiệp dư
Trong chăn nuôi, chúng ta nên lấy câu: "Phòng bịnh hơn chữa bịnh" làm đầu.
Việc chủng ngừa Vaccine cho thú nuôi là việc làm hết sức quan tâm.
_ Phải chủng đúng bịnh cần thiết và đúng liều...
* Trong chủng vaccine có nhiều người đã chủng không tuân thủ đúng nguyên tắc và không đủ liều lượng...đó là 1 việc làm hết sức tai hại dẫn đến thú nuôi đã chủng ngừa càng dễ dàng mắc bệnh hơn thú nuôi chưa được chủng, vì sự hình thành kháng thể ko đủ đáp ứng để chống lại mầm bịnh xâm nhập...!
Nên việc chủng ngừa đúng nguyên tắc và đủ liều mới đảm bảo được miễn dịch cho thú nuôi.
bác Chí cho cháu hỏi tý nhé: cháu đã dùng kháng thể gum tiêm cho chim để phòng và điều trị bệnh beucatson thì thời gian bao lau sau đó mới cho uống vacxin neucatson có hiệu quả vậy bác. các vacxin khác như thương hàn, đậu...sau khi dùng kháng thể có chủng được cho chim bồ câu không vậy?
* Chim bồ câu cho uống vavxin niucatson khi cháu mua 1 lọ nhà thuốc bảo cho uống 100con/lọ cháu pha với nước cất 100ml cho uống 120 con( 4 giọt/con: 3 vào miệng 1 vào mũi) còn lại thuốc dư khoảng nửa lọ cháu cho vào nước cho chim uống trong ngày. Vấy cho cháu hỏi cho uống vacxin như vậy đã đúng liều lượng chưa? mình có cần cho uống nhắc nhở lần 2 sau 15 ngày không.rất mong được bác Chí tư vấn giùm xin cam ơn bác nhiều.
 
Last edited:

Nguyễn Ngọc Chí

Bác sỹ thú y AgriViet
Nông dân @
bác Chí cho cháu hỏi tý nhé: cháu đã dùng kháng thể gum tiêm cho chim để phòng và điều trị bệnh beucatson thì thời gian bao lau sau đó mới cho uống vacxin neucatson có hiệu quả vậy bác. các vacxin khác như thương hàn, đậu...sau khi dùng kháng thể có chủng được cho chim bồ câu không vậy?
* Chim bồ câu cho uống vavxin niucatson khi cháu mua 1 lọ nhà thuốc bảo cho uống 100con/lọ cháu pha với nước cất 100ml cho uống 120 con( 4 giọt/con: 3 vào miệng 1 vào mũi) còn lại thuốc dư khoảng nửa lọ cháu cho vào nước cho chim uống trong ngày. Vấy cho cháu hỏi cho uống vacxin như vậy đã đúng liều lượng chưa? mình có cần cho uống nhắc nhở lần 2 sau 15 ngày không.rất mong được bác Chí tư vấn giùm xin cam ơn bác nhiều.

Bạn chủng ngừa Vaccin thì phải đúng nguyên tắc và đúng liều.
Liều 100 con thì phải dùng đúng 100 con hoặc 95 con thôi (hao hụt vaccin) còn bạn dùng lên đến 120 con là không đủ liều /con rồi...vậy sự hình thành kháng thể sẽ không đáp ứng được miễn dịch rồi...! Vậy sau 3 tuần bạn nên chủng lại (cho uống) nhắc nhở vaccin cùng loại bạn nhé..!

* Trường hợp bạn dùng kháng thể để phòng thì bạn nên dùng liên tục khoảng 2-3 tháng phải nhắc nhở lại để cơ thể luôn có kháng thể cao chống lại mầm bệnh, không nên chủng vaccin cùng loại làm gì. (Phương pháp này chỉ ứng dụng trong chăn nuôi thương phẩm thời gian ngắn rồi bán thịt đi chứ để giống không an toàn ...)
Chào bạn.
 

tienthanhkt

Nhà nông nghiệp dư
cam on bác rất nhiều. chúc bác và gđ luôn khỏe
Cho cháu hỏi thêm tý: mình cho uống vacxin lần 2 nhắc nhở sau 21 ngày có đúng liều như lúc đầu hay chỉ bằng 1/2 lúc đầu thôi mong bác chia sẻ.
 
Last edited:

Nguyễn Ngọc Chí

Bác sỹ thú y AgriViet
Nông dân @
cam on bác rất nhiều. chúc bác và gđ luôn khỏe
Cho cháu hỏi thêm tý: mình cho uống vacxin lần 2 nhắc nhở sau 21 ngày có đúng liều như lúc đầu hay chỉ bằng 1/2 lúc đầu thôi mong bác chia sẻ.

Chủng lần 1 cách lần 2 là gần 3 tuần là tốt nhất, vào khoảng ngày 18 đến ngày 21 là kháng thể lần 1 đã đạt gần đến đỉnh điểm ta nên chủng nhắc lặc mũi thứ 2, việc làm này giúp cho nâng cao kháng thể bảo hộ (kháng thể chồng kháng thể)
* Không nên để quá 3 tuần và gần 30 ngày thì việc chủng vaccin nhắc nhở không có hiệu quả và chúng có thể triệt tiêu nhau ( theo cơ chế KN-KT).

** Về liều lượng khi chủng 2 lần đều giống nhau.
_ Nhưng phương pháp (tối ưu) để tạo thành kháng thể cao nhất, là lần chủng thứ nhất bằng hoặc lớn hơn 1/2 liều chỉ định. Sau 18 ngày chủng nhắc lại lần 2 là đủ 1 liều (nguyên liều). Không được chủng lần 2 ít hơn lần 1 là ko có tác dụng tốt.
Chào bạn.
 

anhhoang

Lữ khách
Cám ơn bác Chí về các thông tin rất bổ ích!
Tiêm vaccin không đủ liều thì không tạo ra đủ kháng thể , còn tiêm quá liều thì có sao không bác?
 

Nguyễn Ngọc Chí

Bác sỹ thú y AgriViet
Nông dân @
Cám ơn bác Chí về các thông tin rất bổ ích!
Tiêm vaccin không đủ liều thì không tạo ra đủ kháng thể , còn tiêm quá liều thì có sao không bác?

* Nếu tiêm vaccin quá liều trước hết sẽ gây Strest hoặc soch cho cơ thể, cơ thể gây sốt và có khả năng ủ bệnh và gây bệnh cho thú nuôi vì quá ngưỡng cho phép.
Thường thì quá gấp 2 liều mới có sự mẫn cảm xảy ra.
Cám ơn bạn.
 

HackerPro

Nhanong.Com
* Đây là một câu hỏi rất hay.
_ Người nhà chăn nuôi hay mắc phải một sai nhầm và cách làm lẩn quẩn..!

* Câu nói: " Phòng bệnh hơn chữa bệnh".
_ Suy diễn câu nói này có 2 ý:
a/ Phòng bịnh bằng Vaccine để tạo nên cơ chế miễn dịch
b/ Phòng bịnh bằng kháng sinh để tiêu diệt và phòng mầm bịnh từ xa.

+ Vậy câu a & b thì câu nào đúng hơn và tốn chi phí ít hơn..?
Trả lời:
+ Chắc chắn là câu a rồi, nó luôn luôn đảm bảo hơn chi phi giá thành rẻ hơnvà độ tin cậy trên 90%, thời gian bảo hộ được gần 6 tháng.
Nếu trong chăn nuôi gà và heo thì đủ thời gian để xuất chuồng rồi, còn đối với đại gia súc như trâu bò, ngựa, heo, dê ...những con làm giống thì 1 năm chủng 2 lần tiền mua Vaccin vẫn rẻ.

+ Câu b
_ Một số hộ nông dân chăn nuôi nhỏ lẻ & ít hiểu biết thường hay áp dụng là trộn Kháng sinh bột vào thức ăn để phòng bệnh.
_ Nhưng cách làm này không mấy đảm bảo, vừa tốn rất nhiều tiền trong một đợt nuôi & hàm lượng tồn dư kháng sinh trong cơ thể động vật rất lớn khi ta sử dụng sản phẩm của chúng là không tốt cho sức khỏe con người.
_ Nhưng động vật nuôi dùng kháng sinh để phòng bệnh nó sẽ gây ra độ lờn của thuốc (giống như người nghiện rượu lên đô), đồng nghĩa với con vật càng lớn thì lượng kháng sinh càng cao. Nhưng không đảm bảo phòng bệnh tuyệt đối khi đối mặt với các các mầm bịnh.
_ Nếu gặp các mầm bệnh như: Dịch tả, cúm, gum...thì xem như không có thuốc chữa.

** Đi vào câu hỏi trọng tâm của bạn
_ Kháng sinh diệt vi khuẩn (vi trùng) mà Vaccin cũng là vi trùng & Virus làm yếu (nhược độc). Khi cơ thể còn tồn dư kháng sinh trong máu cao mà chủng Vaccin vào là mất hiệu lực của Vaccine ngay.
_ Muốn tạo Kháng thể đặc hiệu cao thì phải để cơ thể động vật (sạch) là không có kháng sinh tồn dư thì việc chủng ngừa mới đạt hiệu quả cao.
_ Cũng vì chính lẽ đó mà nhiều người đã mắc phải sai nhầm là vừa dùng Kháng sinh vừa chủng ngừa Vaccine... Họ cứ bảo tôi chủng ngừa bịnh đó rồi mà vẫn còn mắc lại bịnh đó nữa họ nghi là Vaccine dỏm.... và còn đòi hỏi phải biết chủng ngừa đúng cách nữa bạn ah.
Thân chào bạn TranTTuan

Đã đọc bài Topic này của A.Chí nhiều lần rồi , nhưng hôm nay đọc lại và có 1 câu hỏi này

b/ Phòng bịnh bằng kháng sinh để tiêu diệt và phòng mầm bịnh từ xa.

Mình cần Tên của Khánh sinh tổng hợp tiêu diệu và phòng mầm bệnh hiệu quà nhất (phòng nhiều loại bệnh càng tốt) mà các bạn đang dùng và thấy hiệu quả nhất , ai bíêt chỉ giùm !

Mình có đọc qua bài viết như thế này

Cho hỏi ké thêm câu này nữa , Nếu mình dùng Tỏi , Kháng sinh và mem tiêu hoá cho vật nuôi cùng lúc bằng cách cho uống thì có được không , chúng có bị triệt tiêu hay giảm tác dụng của nhau không
 
Last edited:

Nguyễn Ngọc Chí

Bác sỹ thú y AgriViet
Nông dân @
Đã đọc bài Topic này của A.Chí nhiều lần rồi , nhưng hôm nay đọc lại và có 1 câu hỏi này



Mình cần Tên của Khánh sinh tổng hợp tiêu diệu và phòng mầm bệnh hiệu quà nhất (phòng nhiều loại bệnh càng tốt) mà các bạn đang dùng và thấy hiệu quả nhất , ai bíêt chỉ giùm !

Mình có đọc qua bài viết như thế này

Cho hỏi ké thêm câu này nữa , Nếu mình dùng Tỏi , Kháng sinh và mem tiêu hoá cho vật nuôi cùng lúc bằng cách cho uống thì có được không , chúng có bị triệt tiêu hay giảm tác dụng của nhau không

* Men tiêu hóa bao gồm những vi sinh vật có lợi được bổ sung qua thức ăn hoặc nước uống, nhằm mục đích tăng cường những vi sinh có lợi để tiêu diệt những vi sinh vật bất lợi có trong đường tiêu hóa và nó tăng cường tiêu hóa cũng như trao đổi chất.
Vì là VSV (vi sinh vật) nên dễ bị kháng sinh tiêu diệt...! Nên bổ sung men cộng với các thuốc bổ thì rất tốt, trong điều kiện ánh sáng yếu, nhiệt độ cao trên 40 độ và ngoài trời nắng cũng làm cho men yếu và giảm đi rõ rệt.
** Tỏi dùng chung với Kháng sinh là ko tốt rồi, vì bản thân tỏi ngầm hiểu cũng là 1 kháng sinh ở dạng hữu cơ (thô) chưa được bào chế thành kháng sinh dạng nguyên liệu.
Thân chào bạn.
 

gunnygateen

Lữ khách
Rất cảm ơn anh Chi. Cho mình hỏi 1 vấn đề. mình dùng vacxin gum và newcastle mổi loại 2 lần. lần cuối cùng vào lúc 21 ngày tuổi. Vậy có cần dùng thêm Kháng Thể gà không vậy. Nếu cần dùng thêm thì nên dùng vào lúc bao nhiêu ngày, và cách dùng ra sao? rất mong đc giúp đở.
 

Nguyễn Ngọc Chí

Bác sỹ thú y AgriViet
Nông dân @
Rất cảm ơn anh Chi. Cho mình hỏi 1 vấn đề. mình dùng vacxin gum và newcastle mổi loại 2 lần. lần cuối cùng vào lúc 21 ngày tuổi. Vậy có cần dùng thêm Kháng Thể gà không vậy. Nếu cần dùng thêm thì nên dùng vào lúc bao nhiêu ngày, và cách dùng ra sao? rất mong đc giúp đở.

Chào bạn gunnygateen

*Câu hỏi này là 1 câu hỏi rất hay mà người chăn nuôi chúng ta hay mắc phải...

**Sau khi chúng ta chủng ngừa 1 loại Vaccine nào đó thì 21 ngày sau cơ thể sẽ sản sinh ra 1 kháng thể đắc hiệu của loại vaccine đó. Vậy cơ thể sẽ có kháng thể đặc hiệu chống lại mầm bịnh đó.

Ví dụ như bạn đã chủng ngừa Vaccine Newcastle sau 21 ngày thì cơ thể sẽ đáp ứng miễn dịch đối với bệnh Newcastle, nếu bạn lấy kháng thể Newcastle đem tiêm vào thì cơ chế (trung hòa) sẽ tiêu diệt đi kháng thể đặc hiệu Newcastle, vậy cơ thể không còn kháng thể Newcastle nữa...lại trở về ban đầu như chưa từng chủng ngừa...đó là 1 việc không nên làm...!

Chỉ khi nào "chữa cháy" bằng cách dùng kháng thể là lúc con vật không còn kịp thời gian để chủng ngừa, đó là lúc Virut tấn công dịch bệnh đã hoành hành trên đàn gia cầm của mình thì mới dùng giải pháp này...!
Nếu gia cầm khỏe mạnh thì nên dùng phương pháp chủng ngừa thì tốt hơn, đảm bảo hơn, an toàn hơn & ít tốn kém hơn.

***Giải pháp dùng kháng thể là giải pháp dùng "nước để dập lửa", dù cho lửa tắt đi nhưng vẫn bị hao tổn về tiền bạc...gia cầm cũng bị thương vong tổn thất chứ không nguyên vẹn..! Không lẽ nhìn lửa cháy mà không dập lửa...!

Vẫn còn 1 phương pháp nữa là dùng "lửa để dập lửa"...! Vậy bạn đoán phương pháp này là gì...???
 
Last edited:

tienthanhkt

Nhà nông nghiệp dư
bác chí cho cháu hỏi tý nhé. nếu cháu dùng các loại thuốc bổ cho chim thì có hòa chung với kháng sinh cho uống cùng 1 lúc được không. nếu mình tiêm kháng thể và vẫn hòa thuốc cho chim uống vậy 2 cái đó có triệt tiêu nhau ko vậy bác( chim bị neucatson và đang tiêm kháng thể đồng thời đang cho uống genta costrim để trị các bệnh kế phát). mong bác chia sẻ. cảm ơn bác rất nhiều
 

luudinhhung-87

Thành viên mới
Vaccine

Phần 1 Cơ chế Kháng nguyên-Kháng thể.

Thưa các bạn đồng nghiệp cùng ACE trên diễn đàn Agriviet.com.
Theo sự yêu cầu của một số bạn, tôi xin viết bài : " Cơ chế Kháng nguyên- Kháng thể & Cách chủng ngừa Vaccine đạt hiệu quả".
* Trước tiên ta cần nắm rõ về 1 số cơ chế chung để dẽ hiểu hơn: (tôi viết tóm tắt dễ hiểu, không dùng nhiều thuật ngữ về chuyên ngành).

+ Kháng nguyên: là 1 chất lạ khi xâm nhập vào cơ thể có thể là (Protein, hóa chất, chất lạ, mầm bệnh...) gây mẫn cảm hay gây bịnh cho cơ thể... mà cái ta cần nói đến là Vaccine.
Vậy Vaccine là Kháng nguyên

+ Kháng thể: Là chất mà cơ thể sản sinh ra chống lại một vật lạ, khi vật lạ đó xâm nhập vào cơ thể.
_ Vậy Kháng thể sinh ra để tiêu diệt vật lạ xâm nhập vào cơ thể trong đó có Kháng nguyên là Vaccine.


* Cơ chế giữa Kháng nguyên và Kháng thể là đối lập nhau hoàn toàn, nếu có cái này thì không có cái kia hoặc là không có cả hai.

(Không có cả 2 ý là cơ thể không có Kháng thể đặc hiệu & Kháng nguyên đặc hiệu).

* Chỉ có Kháng thể đặc hiệu nào đó, thì mới tiêu diệt được mầm bịnh (Kháng nguyên) cùng loại.
_ Vậy Kháng thể đặc hiệu là gì: là chất mà cơ thể sinh ra cao nhất để đáp ứng miễn dịch về 1 bịnh nào đó.
_ Muốn có Kháng thể đặc hiệu nào đó, thì ta dùng Vaccine (Kháng nguyên) chủng vào cơ thể để sản sinh ra Kháng thể đặc hiệu.
_ Thời gian để sản sinh ra Kháng thể đặc hiệu là 3 tuần đến không quá 4 tuần.

*Khi cơ thể đã có Kháng thể đặc hiệu của một bịnh nào đó thì sẽ đáp ứng miễn dịch của bịnh đó, thời gian không quá 6 tháng.

* Sau 6 tháng thì Kháng thể đặc hiệu không còn đáp ứng miễn dịch nữa...mà tính đặc hiệu cao nhất là tháng đầu tiên đến tháng thư 4 và yếu dần đến tháng thứ 6.


* Ứng dụng cơ chế KN-KT:
_ Kiểm tra trong huyết thanh để xác định việc chủng ngừa có tạo được Kháng thể đặc hiệu của 1 loại Vaccin nào đó đã chủng.
_ Kiểm tra huyết thanh để nhận biết con vật chứa mầm bịnh nào ( chứa Kháng nguyên gây bịnh), trong việc chẩn đoán bịnh để lập Kháng sinh đồ.
_ Đưa kháng nguyên (Vaccine) vào cơ thể để xác định cơ thể động vật có mắc bịnh đó không (chỉ cần 1 vài cá thể để chẩn đoán toàn đàn...)

** NHỮNG VẤN ĐỀ CÁC BẠN BỊ NHẦM:


+ Thời gian Kháng thể đặc hiệu của 1 bịnh nào đó vẫn còn, mà các bạn chủng tiếp Vaccin của bịnh đó nữa là vô ích mà tai hại vô cùng là cơ chế bị triệt tiêu giữa KN & KT nên cơ thể không sản sinh ra kháng thể đặc hiệu...!

Ví dụ: chủng ngừa Vaccine dịch tả gà lần 1 cách lần 2 là 40 ngày, 2 tháng, 3 tháng 4 tháng..! Chúng triệt tiêu nhau.
Tôi nghe rất nhiều bạn nói rằng ta chủng nhắc nhở liên tục như vậy để nâng cao sức đề kháng (Kháng thể) là sự nhầm lẫm tai hại vô cùng..!
_ Nếu muốn chủng 1 Vaccine nào đó theo cách nhắc nhở để nâng cao Kháng thể thì giữa 2 lần không nên quá 21 ngày, nếu muộn nhất không quá 30 ngày.
+ Vì kháng thể sản sinh ra cao nhất là ở ngày 21 đến dưới 30 ngày. Nếu sau 30 ngày còn tái chủng cùng 1 loại Vaccin là cơ chế chúng diệt nhau...!

* Do vậy hiện nay ở gà có KTG (kháng thể gà) để trung hòa và tiêu diệt 2 Virus không có thuốc chữa đó là Newcastle và Gumboro.
Nếu ACE nào thấy gà có biểu hiện 2 bịnh trên thì ta nên dùng KTG để trung hòa và tiêu diệt mầm bịnh rất hiệu quả.
Chỉ có 2 bịnh đó thôi, còn những bịnh khác thuộc Vi trùng thì dùng Kháng sinh để điều trị, dùng Kháng thể là không có hiệu quả cao.

Phần 2: Cách chủng ngừa Vaccin đạt hiệu quả


Khi Kháng nguyên & Kháng thể có cơ chế đối lập nhau
Muốn chủng ngừa Vaccine đạt hiệu quả ta cần lưu ý những vấn đề sau:
_ Chọn mua vaccine phù hợp cho từng động vật muốn phòng bịnh theo từng loài. Ví dụ: như gà thả vườn đối với những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ thì chọn Vaccin "dịch tả chịu nhiệt" 1 lọ có liều lẻ từ 20 đến 25 con là phù hợp, và cũng phù hợp cho gà thả vườn...tốt hơn dùng loại vaccine của gà công nghiệp loại liều từ 100 con trở lên, vì nó vừa phí cũng như không phù hợp với loài...
_ Chọn nhà xản xuất Vaccine có uy tín
_ Bảo quản Vaccine tốt: từ nơi bán đến lúc chủng ngừa...
_ Khi đem hòa với nước môi trường của vaccine nhớ để nhiệt độ của lọ Vaccin gần bằng với nhiệt độ môi trường là 28 đến 30 độ C tránh ánh sáng chiếu thẳng vào lọ, việc làm này là tránh "sốc" cho vaccin cũng như vật nuôi, vì thân nhiệt của vật nuôi là từ 38 đến 41 độ C.
_ Khi hòa xong cho phép chủng ngừa trông 2h, không được để lâu Vaccin sẽ mất tác dụng.
_ Dụng cụ chủng ngùa phải vô trùng:
+ Chỉ được phép hấp nhiệt hoặc luộc ở nhiệt độ cao (nước sôi hay nồi áp suất)
+ Không dùng hóa chất hay cồn để sát trùng dụng cụ. (chết Vaccin).
_ Nếu chủng bằng đường tiêm chích thì đâm kim 1 góc < 30 độ C (dưới da) vì tất cả mao mạch và dây thần kinh ngoại biên tập hợp nhiều ở dưới da...
_ Nếu chủng qua niêm mạc: như cho uống hay nhỏ mắt thì cần phải quan sát kĩ để liều cho vừa đủ từng con (nhiều lúc làm với số lượng lớn không chuẩn).
* Trên đây là những nguyên tắc cơ bản chắc ai cũng nắm rõ.

** Những điều dễ mắc phải sai lầm khi chủng Vaccine không tạo được miễn dịch (tạo được Kháng thể đặc hiệu)
Ta nên nhớ 1 điều là Kháng sinh đối lập với Vaccin, nếu trong cơ thể của động vật còn tồn dư Kháng sinh thì việc chủng ngừa Vaccin xem như là vô nghĩa..! (không có hiệu quả), Vì Vaccin là Vi trùng là Virus nhược độc khi gặp phải Kháng sinh là bị Kháng sinh tiêu diệt ngay..! Nên việc chủng ngừa xem như vô hiệu..!
_ Nên trước 5 ngay và sau 2 tuần khi chủng Vaccine cơ thể của động vật không được dùng 1 loại Kháng sinh nào cả (cơ thể sạch), nhiều bà con chúng ta nhầm chỗ này mà khi chủng Vaccin không tạo được miễm dịch.

** Kết luận:
_ Trước khi chủng Vaccin cơ thể động vật phải khỏe mạnh (không dùng kháng sinh dạng bột trộn vào thức ăn hay tiêm chích Kháng sinh ít nhất là 3 ngày.

_ Sau khi chủng ngừa cơ thể con vật có biểu hiện Stress cũng không nên dùng Kháng sinh để điều trị chỉ dùng thuốc bổ để tăng sức đề kháng, ngoại trừ những con có biểu hiên bịnh thì tách riêng ra để điều trị cá thể, tránh trường hợp trộn Kháng sinh cho cả đàn ăn, Kháng sinh sẽ diệt Vaccine.
_ Để tạo ra kháng thể tốt đáp ứng được miễn dịch thì ít nhất trong 2 tuần ta không dùng Kháng sinh.
_ Một loại Vaccin nào đó được chủng nhắc nhở thì lần 1 và lần 2 không quá 21 ngày.
_ Không được chủng ngừa Vaccin trùng lập của 1 loại khi chưa quá 5 tháng.

Nên việc chủng ngừa Vaccin kép là 1 việc nên làm để đỡ tốn thời gian và có độ bảo hộ cao, vì Kháng thể chồng Kháng thể.


Mong các đồng nghiệp và các bạn đóng góp cho.
Xin cám ơn.
Bác nên viết hai chỗ này chặt chẽ và dễ hiểu hơn.
 

Quảng cáo

Top